قیمت دام زنده امروز ۱۹ شهریور ۱۴۰۵؛ بازار قفل شد، گوسفند ۶۳۵ هزار تومان | گوشت ارزان میشود؟
براساس نرخهای اعلامشده از سوی اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، امروز تغییر محسوسی در قیمت گوسفند و گوساله مشاهده نمیشود.
بالاترین قیمت گوسفند زنده به استانهای اصفهان و فارس اختصاص دارد و هر کیلو دام در این مناطق ۶۳۵ هزار تومان قیمت دارد.
در مقابل، قیمت گوسفند در استانهای قم، همدان و مرکزی ۶۳۰ هزار تومان اعلام شده است که پایینترین نرخ در میان استانهای مورد بررسی محسوب میشود.
در بازار دام سنگین نیز استان همدان بالاترین قیمت را دارد و هر کیلو گوساله زنده ۶۱۰ هزار تومان معامله میشود.
یزد با قیمت ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان پایینترین نرخ گوساله را ثبت کرده است.
فاصله کف و سقف قیمت در هر دو گروه بسیار محدود است؛ اختلاف گوسفند تنها پنج هزار تومان، یعنی کمتر از یک درصد، و اختلاف گوساله فقط دو هزار و ۵۰۰ تومان، معادل حدود چهار دهم درصد است.
این فشردگی قیمتی یکی از نشانههای آرامش نسبی بازار دام در روزهای اخیر است.
بازار دام نزدیک دو هفته در یک محدوده مانده است
نکته مهمتر از قیمت امروز، مقایسه آن با روزهای گذشته است.
در گزارش ۱۸ شهریور نیز دقیقاً همین محدوده ثبت شده بود؛ گوسفند اصفهان و فارس ۶۳۵ هزار تومان، گوسفند قم، همدان و مرکزی ۶۳۰ هزار تومان و گوساله همدان ۶۱۰ هزار تومان قیمت داشت.
در ۱۷ شهریور نیز همین ارقام گزارش شده بود. حتی بررسی گزارشهای ۷، ۸، ۹، ۱۱، ۱۲ و ۱۴ شهریور نشان میدهد دام زنده طی بخش عمده دو هفته اخیر عملاً در همین کانال قیمتی قفل شده است.
بنابراین بازار با یک ثبات یکی دو روزه مواجه نیست؛ قیمت دام در بخش بزرگی از شهریور حرکت افقی داشته است.
این اتفاق در بازاری که هزینه بسیاری از نهادهها و نرخ ارز نوسان زیادی دارند، اهمیت ویژهای دارد.
چرا دام زنده با وجود تورم گران نمیشود؟
یکی از دلایل اصلی، وضعیت عرضه و تقاضاست.
بازار گوشت قرمز در ماههای اخیر با کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان مواجه شده و خانوارها به تدریج مصرف برخی قطعات گرانتر را محدود کردهاند. کاهش تقاضای نهایی به حلقههای قبلی زنجیره، از قصابی تا کشتارگاه و دامدار، منتقل میشود و امکان افزایش بدون محدودیت قیمت را کاهش میدهد.
از سوی دیگر، گزارشهای صنفی از کافی بودن تولید دام سبک و سنگین برای پوشش بخش اصلی نیاز بازار حکایت دارند. یکی از گزارشهای اخیر تجارتنیوز نیز به نقل از فعالان دامداری تأکید کرده تولید داخلی همچنان قادر به تأمین نیاز بازار است.
ترکیب عرضه نسبتاً مناسب و قدرت خرید ضعیف باعث شده قیمت دام در یک محدوده نسبتاً ثابت متوقف شود.
اما این وضعیت الزاماً پایدار نیست.
دامدارها درباره نیمه دوم سال هشدار میدهند
پشت نرخ آرام دام، یک مسئله جدی وجود دارد: هزینه تولید و تأمین مالی.
فعالان صنعت دام در روزهای اخیر درباره افزایش هزینه تأمین سرمایه در گردش هشدار دادهاند. گزارش تجارتنیوز درباره وضعیت دامداری در نیمه دوم سال میگوید اجرای برخی شیوههای جدید تأمین نهاده، فشار نقدینگی بیشتری بر دامداران وارد کرده و ادامه این شرایط میتواند بعضی تولیدکنندگان را از چرخه تولید خارج کند.
این خطر برای قیمت آینده مهم است.
اگر قیمت دام برای مدت طولانی ثابت بماند اما خوراک، حملونقل، دارو، نیروی کار و تأمین مالی گرانتر شود، حاشیه سود دامدار کاهش پیدا میکند.
در کوتاهمدت این موضوع ممکن است خود را در قیمت بازار نشان ندهد، اما در بلندمدت کاهش انگیزه تولید یا خروج دامدار میتواند عرضه را محدود و زمینه افزایش قیمت را فراهم کند.
نهادههای دامی همچنان گران هستند
خوراک یکی از اصلیترین هزینههای دامداری است.
در آخرین نرخهای منتشرشده در شهریور، هر کیلو ذرت حدود ۴۲ هزار و ۵۵۰ تومان، کنجاله سویا حدود ۶۲ هزار و ۵۲۰ تومان، جو حدود ۵۴ هزار تومان و یونجه نزدیک ۴۱ هزار تومان گزارش شده است.
هر تغییر در نرخ این اقلام مستقیماً روی هزینه پرواربندی دام اثر میگذارد.
به همین دلیل، اینکه گوسفند امروز ۶۳۵ هزار تومان است لزوماً تضمین نمیکند قیمت یک ماه بعد نیز در همین محدوده باقی بماند.
برای پیشبینی بازار باید علاوه بر نرخ دام، وضعیت نهادهها و دسترسی دامداران به سرمایه در گردش را نیز دنبال کرد.
چرا گوشت با دام ۶۳۵ هزار تومانی هنوز دو میلیون تومان است؟
مهمترین پرسش خانوارها همین است.
اگر گوسفند زنده کیلویی ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان قیمت دارد، چرا بسیاری از قطعات گوشت گوسفندی در مغازهها نزدیک یا حتی بیشتر از دو میلیون تومان عرضه میشوند؟
پاسخ بخشی از این اختلاف به ساختار تولید گوشت برمیگردد.
هر کیلو وزن زنده دام به یک کیلو گوشت قابل فروش تبدیل نمیشود. پس از کشتار، پوست، احشاء، استخوان، سر و بخشهای دیگر از وزن دام جدا میشوند. سپس هزینه کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعهبندی، بستهبندی و حاشیه شبکه توزیع اضافه میشود.
برای نمونه، گزارشهای بازار در روزهای اخیر قیمت ران کامل ممتاز گوسفندی را حدود دو میلیون و ۹۰ هزار تومان و سردست گوسفندی را نزدیک یک میلیون و ۸۹۰ هزار تومان نشان دادهاند.
اما فعالان دامداری معتقدند فاصله فعلی میان قیمت دام و برخی نرخهای فروش گوشت بیش از آن چیزی است که فقط با هزینه طبیعی زنجیره توضیح داده شود و بر ضعف نظارت بر توزیع تأکید دارند.
گوشت وارداتی کمتر شده است
یک ریسک دیگر نیز در سمت عرضه وجود دارد.
رئیس انجمن گوشت و فرآوردههای خام دامی در روزهای اخیر اعلام کرده مجموع واردات گوشت قرمز تا پایان نیمه نخست سال حدود ۱۶ تا ۱۷ هزار تن خواهد بود که نسبت به سال گذشته کاهش پیدا کرده است. با بازگشایی مدارس و دانشگاهها نیز انتظار افزایش مصرف در نیمه دوم سال وجود دارد.
گوشت وارداتی معمولاً یکی از ابزارهای تنظیم بازار است.
اگر حجم واردات کاهش یابد و تقاضا در پاییز افزایش پیدا کند، فشار بیشتری به تولید داخلی وارد خواهد شد. در چنین شرایطی حتی اگر نرخ دام امروز ثابت باشد، احتمال افزایش قیمت در ماههای بعد بیشتر میشود.
از این جهت، ثبات فعلی را نمیتوان به عنوان تضمین ارزانی پاییز در نظر گرفت.
آیا قیمت گوشت قرمز کاهش پیدا میکند؟
برای کاهش محسوس گوشت حداقل سه اتفاق باید همزمان رخ دهد.
نخست، قیمت دام برای مدت طولانیتری ثابت یا نزولی باقی بماند. دوم، هزینه نهاده و حملونقل افزایش پیدا نکند و سوم، عرضه گوشت داخلی و وارداتی در سطح کافی ادامه داشته باشد.
فعلاً شرط نخست تا حدی برقرار است؛ بازار دام بیش از یک هفته در یک محدوده ثابت مانده است.
اما درباره دو شرط دیگر اطمینان زیادی وجود ندارد. دامداران درباره هزینه تأمین مالی هشدار میدهند و حجم واردات نیز نسبت به سال قبل پایین آمده است.
بنابراین محتملتر است که در کوتاهمدت بازار گوشت ثبات یا نوسان محدود داشته باشد تا اینکه شاهد افت شدید قیمت باشیم.
پیشبینی قیمت دام زنده در نیمه دوم شهریور
در سناریوی پایه، اگر عرضه دام بدون اختلال ادامه پیدا کند و قیمت نهادهها جهش تازهای نداشته باشد، گوسفند احتمالاً همچنان در محدوده نزدیک به ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان باقی خواهد ماند و گوساله نیز حوالی ۶۰۷ تا ۶۱۰ هزار تومان نوسان خواهد کرد.
سناریوی افزایشی زمانی فعال میشود که هزینه نهادهها یا تأمین مالی دامداران بیشتر شود، نرخ ارز بر نهادههای وارداتی فشار وارد کند یا تقاضای کشتار افزایش پیدا کند.
در مقابل، برای کاهش جدی نرخ دام باید عرضه بیش از تقاضای فعلی باشد یا ضعف مصرف خانوار بیشتر شود.
در حال حاضر نشانهای از شوک شدید در بازار روزانه دیده نمیشود، اما ریسکهای نیمه دوم سال هنوز برطرف نشدهاند.
ثبات دام خبر خوب است؛ اما هنوز به سفره نرسیده
بازار دام زنده در ۱۹ شهریور پیام نسبتاً روشنی دارد: فعلاً خبری از موج تازه گرانی در مبدا تولید نیست.
گوسفند در محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله در محدوده ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان باقی مانده و این ارقام طی روزهای متوالی تقریباً بدون تغییر بودهاند.
اما ثبات در دامداری هنوز به معنای ارزانی گوشت برای خانوار نیست.
فاصله قیمت دام و گوشت خردهفروشی بالاست، واردات کاهش یافته و تولیدکنندگان نیز درباره هزینههای نیمه دوم سال هشدار میدهند.
