دلار از سد ۲۳۰ هزار تومان گذشت؛ هدف بعدی کجاست؟
دلار آزاد که معاملات روز سهشنبه را در محدوده ۲۲۵ هزار تومان به پایان رسانده بود، امروز با موج تازهای از تقاضا روبهرو شد و حدود ۶ هزار تومان افزایش یافت.
نرخ مرجع گزارشهای پایان روز در محدوده ۲۳۱ هزار تومان قرار گرفت؛ یعنی دلار طی تنها یک جلسه معاملاتی حدود ۲.۷ درصد رشد کرد.
برخی تابلوهای لحظهای در ساعات مختلف روز نرخهای بالاتری تا حدود ۲۳۲ هزار و ۳۰۰ تومان نیز ثبت کردند. این اختلاف به زمان ثبت قیمت و منبع نرخگیری مربوط است و نشان میدهد دامنه نوسان امروز نیز قابل توجه بوده است.
مقایسه با دوشنبه تصویر واضحتری از سرعت حرکت بازار میدهد. دلار روز دوشنبه تحت تأثیر سیگنال عرضه بانک مرکزی تا محدوده ۲۲۲ هزار تومان عقب نشسته بود. بنابراین نرخ ۲۳۱ هزار تومانی امروز حدود ۹ هزار تومان بالاتر از آن کف کوتاهمدت است.
عقبنشینی دلار چرا فقط دو روز دوام آورد؟
کاهش قیمت در ابتدای هفته پس از اظهارات عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، شکل گرفت. او اعلام کرده بود بانک مرکزی در صورت نیاز آمادگی عرضه تا دو میلیارد دلار ارز را دارد و بخش قابل توجهی از افزایش نرخ را ناشی از فضای روانی بازار دانسته بود. همین سیگنال باعث شد بخشی از خریداران کوتاهمدت عقبنشینی کنند و فشار تقاضا کاهش یابد.
اما رفتار چهارشنبه نشان داد کاهش قیمت الزاماً به معنای تغییر پایدار انتظارات نبود.
وقتی دلار از قلههای قبلی به ۲۲۲ هزار تومان رسید، بخشی از تقاضای احتیاطی تخلیه شد؛ ولی متغیرهای سیاسی که ریشه اصلی نگرانی معاملهگران بودند از بین نرفتند. با بازگشت اخبار منفی، همان تقاضا دوباره فعال شد.
به بیان دیگر، بازارساز توانست سرعت افزایش قیمت را برای چند روز کم کند، اما نتوانست علت اصلی تقاضای ریسکگریز را از بین ببرد.
تنگه هرمز دوباره نبض بازار ارز را در دست گرفت
مهمترین تحول روز چهارشنبه، تشدید درگیریها در منطقه بود.
رویترز گزارش داده ایران و آمریکا در بزرگترین موج حملات متقابل دریایی از آغاز جنگ، نفتکشها و اهداف مرتبط با یکدیگر را در نزدیکی تنگه هرمز هدف قرار دادهاند. ایران از حمله به ۱۰ کشتی در واکنش به هدف قرار گرفتن پنج نفتکش ایرانی خبر داده و همزمان حملات دیگری نیز در منطقه گزارش شده است.
همین وضعیت باعث کاهش شدید تردد در یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان شده است. دادههای Kpler نشان میدهد روز سهشنبه فقط شش کشتی کالایی از تنگه هرمز عبور کردهاند؛ کمتر از متوسط ۱۰ روزه ۱۲ کشتی. پیش از آغاز جنگ، این آبراه روزانه میزبان حدود ۱۲۵ کشتی بزرگ تجاری بود و نزدیک به ۲۰ درصد نفت خام و LNG جهان از آن عبور میکرد.
برای بازار ارز ایران، چنین تحولی مستقیماً به افزایش «ریسک سیاسی» تبدیل میشود.
معاملهگر در این وضعیت نه فقط تورم و نقدینگی، بلکه احتمال اختلال در صادرات، تجارت و دسترسی به منابع ارزی را نیز قیمتگذاری میکند.
نفت ۱۰۰ دلاری؛ فرصت یا تهدید برای دلار؟
تشدید تنش در تنگه هرمز قیمت نفت برنت را امروز برای نخستین بار از اواخر ژوئیه از ۱۰۰ دلار بالاتر برد. قیمت برنت در مقطعی حتی تا ۱۰۱.۵۸ دلار افزایش یافت.
در نگاه اول، نفت گران برای کشور صادرکننده نفت میتواند خبر مثبتی باشد؛ زیرا ارزش هر بشکه صادرات بالاتر میرود.
اما در شرایط فعلی مسئله فقط قیمت نفت نیست.
اگر همزمان با افزایش قیمت، حجم صادرات کاهش پیدا کند یا انتقال پول و حمل محموله دشوارتر شود، لزوماً درآمد ارزی قابل دسترس افزایش نمییابد. رویترز گزارش داده اختلالات منطقهای بخش قابل توجهی از عرضه انرژی خلیج فارس را از بازار خارج کرده و عدم قطعیت درباره حجم واقعی صادرات همچنان بسیار بالاست.
به همین دلیل بازار ارز ایران فعلاً نفت ۱۰۰ دلاری را بیشتر بهعنوان نشانه افزایش ریسک منطقهای میبیند تا یک سیگنال کاهشی برای دلار.
مرز ۲۳۰ هزار تومان چرا مهم شده است؟
از نظر رفتاری، سطح ۲۳۰ هزار تومان به مهمترین مرز کوتاهمدت بازار تبدیل شده است.
دلار پیشتر برای مدت کوتاهی این محدوده را آزمایش کرده بود، اما با مداخله بازارساز عقب نشست. حالا بازگشت و بستهشدن دوباره در بالای این سطح معنای متفاوتی دارد.
اگر بازار در معاملات بعدی بتواند بالای ۲۳۰ هزار تومان باقی بماند، معاملهگران افزایشی این سطح را بهعنوان حمایت جدید در نظر خواهند گرفت.
در مقابل، بازگشت سریع زیر ۲۳۰ هزار تومان میتواند نشان دهد بخشی از رشد چهارشنبه ناشی از هیجان خبری بوده و هنوز قدرت کافی برای تشکیل موج صعودی پایدار وجود ندارد.
پیشبینی قیمت دلار؛ سه سناریو برای معاملات بعدی
در شرایط فعلی، پیشبینی دلار بیش از هر زمان دیگری باید بهصورت سناریویی انجام شود، زیرا یک خبر سیاسی میتواند ظرف چند ساعت مسیر بازار را تغییر دهد.
سناریوی صعودی: اگر تنشها در تنگه هرمز ادامه داشته باشد و دلار بالای ۲۳۰ هزار تومان تثبیت شود، محدوده ۲۳۵ هزار تومان نخستین سطح مهم پیش روست. عبور از این محدوده میتواند راه حرکت به سمت ۲۳۸ تا ۲۴۰ هزار تومان را باز کند. گزارشهای امروز بازار نیز همین محدوده را در صورت تداوم شرایط پرریسک بهعنوان سناریوی صعودی مطرح کردهاند.
سناریوی میانه: اگر خبر تازهای از تشدید درگیری منتشر نشود، اما گشایش سیاسی مهمی هم رخ ندهد، دلار میتواند در محدوده ۲۲۸ تا ۲۳۳ هزار تومان نوسان کند. در این حالت بازار میان عرضه بازارساز و تقاضای احتیاطی به تعادل موقت میرسد.
سناریوی کاهشی: انتشار خبر معتبر از کاهش تنش، مذاکره یا افزایش محسوس عرضه ارز میتواند معاملهگران کوتاهمدت را به فروش وادار کند. در این وضعیت ابتدا محدوده ۲۲۷ تا ۲۲۹ هزار تومان اهمیت پیدا میکند و از دست رفتن آن میتواند دلار را دوباره به ۲۲۳ تا ۲۲۵ هزار تومان برساند.
آیا بازارساز دوباره وارد میشود؟
حرکت امروز احتمالاً فشار برای مداخله دوباره بانک مرکزی را افزایش میدهد.
بانک مرکزی پیشتر اعلام کرده بود منابع ارزی کافی در اختیار دارد و از ابتدای سال بیش از ۱۸ میلیارد دلار ارز برای کالاهای اساسی، دارو، نهاده و مواد اولیه تأمین کرده است. همچنین آمادگی عرضه دو میلیارد دلار دیگر نیز اعلام شده بود.
اما تجربه همین هفته نشان داد حجم عرضه تنها بخشی از معادله است.
اگر تقاضای ارز ناشی از تجارت یا سفر باشد، افزایش عرضه میتواند تعادل بازار را تغییر دهد. اما وقتی بخش بزرگی از تقاضا ناشی از نگرانی سیاسی و حفظ ارزش دارایی است، اثر مداخله معمولاً کوتاهتر میشود.
به همین دلیل مهمترین سؤال برای روزهای آینده این نیست که آیا بانک مرکزی ارز عرضه میکند یا خیر؛ بلکه این است که آیا عرضه میتواند سرعت رشد تقاضای احتیاطی را جبران کند؟
دلار بار دیگر به بازارهای دیگر سیگنال داد
جهش دلار تنها محدود به بازار ارز نمیماند.
بازار طلا، سکه، خودرو، آهن و بسیاری از کالاهایی که طی روزهای اخیر افزایش قیمت داشتهاند، به نرخ ارز بهعنوان شاخص هزینه جایگزینی نگاه میکنند.
بازگشت دلار از ۲۲۲ هزار تومان به ۲۳۱ هزار تومان یعنی بخش مهمی از اثر کاهشی ابتدای هفته تقریباً تخلیه شده است. اگر دلار در سطوح جدید باقی بماند، فروشندگانی که طی دو روز گذشته انتظار کاهش بیشتر داشتند ممکن است دوباره نرخهای پیشنهادی خود را بالا ببرند.
این موضوع میتواند انتظارات تورمی را نیز تقویت کند و به نوبه خود تقاضا برای ارز را بالا نگه دارد؛ چرخهای که شکستن آن تنها با تزریق کوتاهمدت ارز آسان نیست.
نبرد اصلی دلار در محدوده ۲۳۰ هزار تومان
معاملات چهارشنبه ۱۸ شهریور یک پیام روشن داشت: کاهش دلار تا ۲۲۲ هزار تومان هنوز به یک روند نزولی پایدار تبدیل نشده بود.
اسکناس آمریکایی ظرف دو روز دوباره به ۲۳۱ هزار تومان بازگشت و حتی در برخی تابلوهای لحظهای نرخهای بالای ۲۳۲ هزار تومان ثبت شد. تشدید حملات در اطراف تنگه هرمز، نفت بالای ۱۰۰ دلار و افزایش تقاضای احتیاطی مهمترین دلایل این بازگشت بودند.
اکنون مرز تعیینکننده ۲۳۰ هزار تومان است. تثبیت بالای آن میتواند محدوده ۲۳۵ تا ۲۴۰ هزار تومان را وارد محاسبات معاملهگران کند؛ اما هر نشانه جدی از کاهش تنش یا افزایش مؤثر عرضه میتواند بازار را دوباره به زیر این سطح برگرداند.
بنابراین در معاملات بعدی، جهت دلار بیش از نمودارها و شاخصهای تکنیکال به خبرهای سیاسی و امنیتی وابسته خواهد بود؛ بازاری که در آن یک تیتر خبری میتواند در چند دقیقه هزاران تومان به قیمت اضافه یا از آن کم کند.