دلار ۲۳۱ هزار تومان شد؛ تنش هرمز سد بازارساز را شکست | کریدور جدید ارز فعال شد؟

قیمت دلار امروز با موج جدیدی از تقاضا روبه‌رو شد و پس از بسته‌شدن معاملات روز سه‌شنبه در محدوده ۲۲۵ هزار تومان، تا زمان تنظیم این گزارش به حدود ۲۳۱ هزار تومان رسید.

به این ترتیب دلار در یک روز حدود ۶ هزار تومان معادل ۲.۷ درصد افزایش قیمت داشته است.

عبور دلار از محدوده ۲۳۰ هزار تومان در منابع زنده بازار نیز تأیید شده است. ایران اینترنشنال صبح امروز گزارش داد نرخ دلار آزاد از ۲۳۰ هزار تومان عبور کرده و همزمان سایر ارزهای عمده نیز در سطوح تاریخی بالایی معامله شده‌اند.

این جهش زمانی مهم‌تر می‌شود که رفتار چند روز اخیر دلار بررسی شود. اسکناس آمریکایی پس از صعودهای سریع هفته گذشته، تحت تأثیر وعده بانک مرکزی برای افزایش عرضه تا محدوده ۲۲۲ هزار تومان اصلاح کرده بود.

اما اکنون دلار از همان کف کوتاه‌مدت حدود ۹ هزار تومان فاصله گرفته است؛ یعنی تنها طی چند روز بیش از چهار درصد رشد کرده و حتی سقف ۲۲۹ هزار تومانی ابتدای هفته را نیز پشت سر گذاشته است.

چرا دلار ناگهان دوباره جهش کرد؟

مهم‌ترین متغیر امروز نه یک داده اقتصادی، بلکه تحولات نظامی منطقه است.

رویترز گزارش داده درگیری میان ایران و آمریکا طی شب گذشته و بامداد چهارشنبه به شکل محسوسی تشدید شده است. سپاه پاسداران از شلیک موشک‌های بالستیک به پایگاهی مورد استفاده نیروهای آمریکایی در اردن و حمله به چند کشتی در محدوده تنگه هرمز خبر داده است. این تحولات پس از آن رخ داد که آمریکا اعلام کرد پنج نفتکش ایرانی را هدف قرار داده است.

همزمان چند کشتی تجاری نیز در خلیج فارس و دریای عمان بر اثر فعالیت‌های نظامی آسیب دیده‌اند. گزارش نهاد دریایی بریتانیا از چند حادثه تازه در این منطقه، نگرانی بازارها درباره امنیت کشتیرانی را بیشتر کرده است.

برای بازار ارز ایران، چنین اخباری تقریباً بلافاصله به افزایش تقاضای احتیاطی منجر می‌شود.

بخشی از معامله‌گران برای پوشش ریسک به سمت دلار حرکت می‌کنند، بخشی از فروشندگان از عرضه در نرخ‌های قبلی خودداری می‌کنند و انتظارات تورمی نیز تقویت می‌شود.

بنابراین جهش امروز بیشتر از آنکه واکنش به متغیرهای معمول اقتصادی باشد، ریسک سیاسی را قیمت‌گذاری می‌کند.

تنگه هرمز چرا برای دلار این‌قدر مهم شده است؟

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین شریان‌های انرژی جهان است. داده‌های کشتیرانی امروز نشان می‌دهد تردد کشتی‌های کالایی در این آبراه به شکل محسوسی کاهش یافته است.

طبق اطلاعات Kpler که رویترز منتشر کرده، روز سه‌شنبه تنها شش کشتی کالایی از تنگه عبور کردند؛ در حالی که متوسط ۱۰ روزه حدود ۱۲ کشتی بوده است. پیش از آغاز جنگ نیز حدود ۱۲۵ کشتی بزرگ تجاری در روز از این مسیر عبور می‌کردند و نزدیک به ۲۰ درصد نفت و LNG جهان از این منطقه منتقل می‌شد.

این افت تردد باعث افزایش نگرانی درباره عرضه انرژی شده و قیمت نفت برنت امروز برای نخستین بار از اواخر ژوئیه به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است.

برای اقتصاد ایران این اتفاق دو اثر متضاد دارد؛ نفت گران‌تر از نظر بالقوه ارزش درآمدهای صادراتی را افزایش می‌دهد، اما همزمان تشدید درگیری، محدودیت صادرات و افزایش ریسک سیاسی می‌تواند دسترسی به منابع ارزی را دشوارتر کند.

در کوتاه‌مدت، بازار ارز معمولاً به بخش دوم یعنی افزایش ریسک واکنش سریع‌تری نشان می‌دهد.

بازارساز چرا نتوانست دلار را در ۲۲۲ هزار تومان نگه دارد؟

کاهش دلار تا محدوده ۲۲۲ هزار تومان در ابتدای هفته عمدتاً پس از سیگنال‌های بانک مرکزی درباره توان افزایش عرضه شکل گرفت.

اما بازار امروز نشان داد اثر «خبر عرضه» تا زمانی پایدار است که شوک سیاسی بزرگ‌تری وارد بازار نشود.

وقتی ریسک امنیتی و نظامی افزایش می‌یابد، تقاضایی ایجاد می‌شود که صرفاً مصرفی نیست. معامله‌گران، صاحبان کسب‌وکار و حتی خانوارها ممکن است برای کاهش ریسک دارایی‌های ریالی، خرید ارز را افزایش دهند.

در نتیجه بازارساز برای مهار قیمت باید نه‌تنها نیاز عادی بازار، بلکه تقاضای احتیاطی ناشی از بحران سیاسی را نیز پوشش دهد.

حرکت دلار از ۲۲۲ به ۲۳۱ هزار تومان در چند روز نشان می‌دهد که در مقطع فعلی، اثر تنش سیاسی بر بازار از اثر روانی سیاست عرضه قوی‌تر بوده است.

دلار توافقی وارد کانال تاریخی ۱۶۲ هزار تومان شد

بازار رسمی ارز نیز امروز صعودی بوده است.

قیمت فروش دلار توافقی با افزایش ۴۸۶ تومانی به ۱۶۲ هزار و ۴۳۷ تومان و نرخ خرید آن به ۱۶۰ هزار و ۹۷۵ تومان رسیده است. این نخستین ورود نرخ توافقی به کانال ۱۶۲ هزار تومان محسوب می‌شود.

اما نکته مهم، فاصله این نرخ با بازار آزاد است.

با فرض دلار آزاد ۲۳۱ هزار تومانی، اختلاف با دلار توافقی تقریباً ۶۸ هزار و ۵۶۰ تومان می‌شود.

یعنی نرخ آزاد حدود ۴۲ درصد بالاتر از نرخ فروش توافقی قرار دارد.

چنین شکافی نشان می‌دهد فشار تقاضا و ریسک در بازار آزاد بسیار سریع‌تر از نرخ رسمی قیمت‌گذاری شده است. ادامه بزرگ‌شدن این فاصله می‌تواند برای سیاست‌گذار چالش‌برانگیز باشد، زیرا انگیزه تقاضا برای ارز ارزان‌تر رسمی و همچنین انتظارات افزایش آینده نرخ‌های رسمی را تقویت می‌کند.

یورو هم با دلار بالا رفت

بازار یورو نیز از موج افزایشی ارز جدا نمانده است. هرچند نرخ‌ها بر اساس محل و ساعت ثبت متفاوت هستند، داده‌های زنده امروز قیمت‌های حدود ۲۶۴ تا ۲۶۷ هزار تومان را برای یورو نشان می‌دهند.

تیندکس نرخ حدود ۲۶۵ هزار و ۳۲۷ تومان را ثبت کرده و منبع دیگری قیمت بازار را حدود ۲۶۶ هزار تومان گزارش کرده است.

این ارقام نشان می‌دهد نرخ ۲۶۲ هزار تومانی ثبت‌شده در بخش ابتدایی معاملات با ادامه رشد بازار تغییر کرده است.

افزایش همزمان دلار و یورو تایید می‌کند که حرکت امروز تنها نوسان یک ارز خاص نیست و کلیت بازار آزاد تحت فشار تقاضای جدید قرار گرفته است.

پیش‌بینی قیمت دلار؛ سه سناریو پیش روی بازار

در شرایط فعلی پیش‌بینی یک عدد قطعی برای دلار دشوار است، زیرا بازار بیش از عوامل اقتصادی به اخبار نظامی وابسته شده است. با این حال سه سناریو قابل بررسی است.

سناریوی صعودی: اگر درگیری‌های ایران و آمریکا ادامه پیدا کند، اختلال در تنگه هرمز تشدید شود و دلار بالای ۲۳۰ هزار تومان تثبیت شود، محدوده ۲۳۳ تا ۲۳۵ هزار تومان می‌تواند هدف کوتاه‌مدت بعدی بازار باشد. عبور پرقدرت از این سطح، احتمال ورود دلار به محدوده‌های بالاتر را افزایش می‌دهد.

سناریوی میانه: اگر شدت اخبار جدید کاهش پیدا کند اما توافق سیاسی یا کاهش تنش جدی نیز رخ ندهد، دلار می‌تواند میان ۲۲۸ تا ۲۳۲ هزار تومان نوسان کند. در این وضعیت، عرضه بازارساز و تقاضای احتیاطی یکدیگر را تا حدی خنثی خواهند کرد.

سناریوی کاهشی: هرگونه خبر معتبر از کاهش درگیری، آتش‌بس، مذاکره یا افزایش محسوس عرضه ارز می‌تواند به سرعت بخشی از پرمیوم سیاسی امروز را تخلیه کند. در این صورت بازگشت به ۲۲۵ هزار تومان و سپس محدوده ۲۲۲ هزار تومان قابل بررسی خواهد بود.

دلار در دست سیاست افتاد

معاملات ۱۸ شهریور یک پیام روشن برای بازار دارد: دلار در مقطع کنونی بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی گره خورده است.

بانک مرکزی در ابتدای هفته توانست با سیگنال عرضه قیمت را تا ۲۲۲ هزار تومان پایین بیاورد، اما تنها چند روز بعد تشدید جنگ، کاهش تردد در تنگه هرمز و نفت ۱۰۰ دلاری دلار را تا حوالی ۲۳۱ هزار تومان بالا برد.

در چنین بازاری مقاومت و حمایت‌های تکنیکال اهمیت دارند، اما یک تیتر سیاسی می‌تواند تمام این محدوده‌ها را در چند ساعت جابه‌جا کند.

بنابراین مهم‌ترین متغیر معاملات روزهای آینده نه فقط میزان تزریق ارز، بلکه مسیر تنش ایران و آمریکا و وضعیت تنگه هرمز خواهد بود. تا زمانی که این ریسک کاهش پیدا نکند، فشار صعودی روی بازار ارز می‌تواند باقی بماند؛ حتی اگر بازارساز بار دیگر عرضه را افزایش دهد.