دام زنده روی سقف ماند؛ گوسفند کیلویی ۶۳۵ هزار تومان/ چرا با ثبات دام، گوشت ارزان نمی‌شود؟

براساس نرخ‌های اعلام‌شده از سوی اتحادیه سراسری صنعت دامپروران، بازار دام زنده امروز نیز در همان محدوده روزهای گذشته باقی مانده است. گزارش‌های بازار از ۱۴ شهریور تاکنون نیز نشان می‌دهد سقف ۶۳۵ هزار تومانی برای گوسفند و ۶۱۰ هزار تومانی برای گوساله تقریباً بدون تغییر حفظ شده است.

این ثبات، بعد از دوره‌ای از جهش‌های سنگین قیمت، می‌تواند نشانه ورود بازار به یک فاز انتظار باشد؛ جایی که دامداران حاضر به کاهش محسوس نرخ نیستند و در سمت مقابل، بازار مصرف نیز توان پذیرش افزایش‌های پی‌درپی را ندارد.

قیمت دام زنده امروز ۱۸ شهریور ۱۴۰۵

بر اساس نرخ‌های اعلام‌شده، وضعیت قیمت دام در استان‌های مورد بررسی به این شرح است:

داده‌های منتشرشده برای امروز نیز همین دامنه قیمتی را تأیید می‌کنند؛ یعنی اختلاف بالاترین و پایین‌ترین نرخ گوسفند تنها پنج هزار تومان و فاصله سقف و کف گوساله فقط دو هزار و ۵۰۰ تومان است.

اختلاف قیمت استان‌ها به حداقل رسیده است

یکی از نکات مهم بازار امروز، فاصله بسیار اندک قیمت دام میان استان‌های مختلف است.

گوسفند زنده در گران‌ترین استان‌ها ۶۳۵ هزار تومان و در ارزان‌ترین استان‌های اعلام‌شده ۶۳۰ هزار تومان قیمت دارد؛ اختلافی کمتر از یک درصد.

در بازار گوساله نیز نرخ ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومانی یزد با قیمت ۶۱۰ هزار تومانی همدان تنها حدود ۰.۴ درصد فاصله دارد.

این نزدیکی نرخ‌ها می‌تواند نشان دهد هزینه‌های اصلی تولید و انتظارات فروشندگان در نقاط مختلف کشور به یکدیگر نزدیک شده‌اند. هزینه خوراک، حمل‌ونقل، نگهداری، نیروی کار و سایر نهاده‌های تولید اکنون نقش پررنگی در تعیین کف قیمت دارند و امکان کاهش شدید نرخ در یک استان نسبت به استان دیگر محدودتر شده است.

گوسفند در یک سال تقریباً دو برابر شد

مقایسه قیمت فعلی با همین مقطع سال گذشته، مهم‌ترین بخش تحلیل بازار دام است.

در ۱۸ شهریور ۱۴۰۴ میانگین قیمت گوسفند زنده در استان‌های مختلف حدود ۳۱۶ هزار تومان و میانگین قیمت گوساله حدود ۳۰۲ هزار تومان گزارش شده بود.

امروز گوسفند در محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله در محدوده ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان معامله می‌شود.

اگر صرفاً برای مقایسه روند، قیمت‌های فعلی را مقابل میانگین‌های گزارش‌شده سال قبل قرار دهیم، نتیجه قابل توجه است:

• قیمت گوسفند تقریباً دو برابر شده است.

• قیمت گوساله نیز تقریباً دو برابر شده است.

البته این مقایسه کاملاً همسان نیست، زیرا آمار سال گذشته میانگین چند استان بوده و نرخ فعلی بازه قیمت استان‌های مشخص است؛ اما جهت حرکت بازار را به‌خوبی نشان می‌دهد.

در شهریور ۱۴۰۴ حتی سقف گوسفند زنده در بسیاری از استان‌ها حوالی ۳۲۰ تا ۳۳۰ هزار تومان قرار داشت.

بنابراین سطح فعلی بالای ۶۳۰ هزار تومان را نمی‌توان صرفاً یک نوسان کوتاه‌مدت دانست.

چرا دام زنده گران مانده است؟

قیمت دام از چند متغیر اصلی تأثیر می‌گیرد و مهم‌ترین آنها هزینه خوراک است.

دامدار برای پرورش دام به جو، ذرت، کنجاله، یونجه، کاه و سایر نهاده‌ها نیاز دارد. آخرین نرخ‌های منتشرشده در ابتدای شهریور نیز قیمت جو را بیش از ۵۴ هزار تومان، ذرت را حدود ۴۲ هزار تومان و یونجه را حدود ۴۱ هزار تومان به ازای مقیاس اعلامی بازار عمده نشان می‌داد.

علاوه بر خوراک، هزینه حمل‌ونقل، دارو و واکسن، دستمزد، آب و انرژی نیز روی قیمت تمام‌شده دام اثر می‌گذارند.

در چنین شرایطی دامدار حاضر نیست صرفاً به دلیل کاهش تقاضا، دام را با نرخی بفروشد که هزینه پرورش آن را پوشش ندهد.

به همین دلیل بازار می‌تواند وارد وضعیتی شود که قیمت‌ها برای هفته‌ها ثابت بمانند؛ نه خریدار توان افزایش بیشتر دارد و نه تولیدکننده امکان کاهش جدی نرخ.

چرا ثبات دام به معنای ارزان شدن فوری گوشت نیست؟

یکی از سؤال‌های همیشگی مصرف‌کنندگان این است که اگر قیمت دام زنده ثابت شده، چرا گوشت قرمز ارزان نمی‌شود؟

پاسخ را باید در فاصله میان «دام زنده» و «گوشت آماده مصرف» جست‌وجو کرد.

هر کیلو وزن زنده دام به یک کیلو گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود. پس از کشتار، پوست، استخوان، احشاء و بخش‌های مختلف از وزن اولیه جدا می‌شوند. سپس هزینه کشتارگاه، حمل، بسته‌بندی، سردخانه و شبکه توزیع نیز به قیمت اضافه می‌شود.

برای نمونه، آخرین نرخنامه منتشرشده از میادین میوه و تره‌بار تهران در ۹ شهریور، قیمت راسته بدون استخوان گوساله داخلی را تا حدود یک میلیون و ۷۹۰ هزار تومان برای هر کیلو نشان می‌داد.

در بازار آزاد نیز قیمت برخی قطعات گوشت بالاتر است؛ برای مثال در روزهای اخیر ران ممتاز گوسفندی حدود دو میلیون تومان و برخی قطعات گوساله بیش از ۱.۵ میلیون تومان در هر کیلو قیمت‌گذاری شده‌اند.

بنابراین حتی اگر دام زنده چند هفته ثابت بماند، کاهش قیمت خرده‌فروشی لزوماً سریع اتفاق نمی‌افتد.

ثبات دام، رکود قیمت است یا آرامش بازار؟

فعلاً نرخ‌های اعلام‌شده از ۱۱ تا ۱۸ شهریور تقریباً بدون تغییر باقی مانده‌اند. در ۱۱ شهریور نیز گوسفند در اصفهان و فارس ۶۳۵ هزار تومان و گوساله همدان ۶۱۰ هزار تومان قیمت داشت.

این یعنی بازار حداقل یک هفته در محدوده مشخصی قفل شده است.

اما ثبات قیمت الزاماً به معنی رونق نیست.

گاهی بازار در شرایطی ثابت می‌شود که فروشندگان حاضر به پایین آوردن قیمت نیستند و مصرف‌کنندگان نیز خرید خود را محدود کرده‌اند. در چنین وضعیتی کاهش حجم معاملات می‌تواند قیمت را موقتاً ثابت نگه دارد.

برای تشخیص اینکه ثبات فعلی پایدار خواهد ماند یا نه، باید سه متغیر دنبال شود: هزینه خوراک دام، میزان عرضه دام آماده کشتار و قدرت خرید مصرف‌کننده.

آیا گوشت قرمز ارزان می‌شود؟

در کوتاه‌مدت، داده‌های فعلی نشانه‌ای از کاهش شدید قیمت دام نشان نمی‌دهند.

گوسفند بیش از یک هفته است در محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان قرار دارد و گوساله نیز حوالی ۶۰۸ تا ۶۱۰ هزار تومان ثابت مانده است. بازار گوشت قرمز در روز ۱۷ شهریور نیز بدون جهش تازه و با دسترسی عادی به محصولات گزارش شده بود.

بنابراین سناریوی محتمل‌تر در کوتاه‌مدت، ادامه نوسان محدود است؛ مگر آنکه عرضه دام به شکل معناداری افزایش پیدا کند یا هزینه نهاده‌ها کاهش یابد.

از طرف دیگر افزایش دوباره قیمت ارز یا نهاده‌های خوراک می‌تواند تعادل فعلی را برهم بزند و فشار افزایشی تازه‌ای ایجاد کند.

قیمت دام زنده امروز؛ آرامش روی قله

بازار دام زنده ۱۸ شهریور در ظاهر یکی از آرام‌ترین روزهای خود را پشت سر می‌گذارد. گوسفند و گوساله نسبت به روز قبل تغییر نکرده‌اند، فاصله قیمت استان‌ها بسیار محدود است و خبری از جهش روزانه دیده نمی‌شود.

اما این آرامش در سطحی شکل گرفته که نسبت به شهریور سال گذشته تقریباً دو برابر شده است.

همین مسئله نشان می‌دهد برای خانوارها مسئله اصلی دیگر فقط نوسان روزانه نیست، بلکه سطح بالای قیمت‌هاست.

گوسفند ۶۳۵ هزار تومانی و گوساله ۶۱۰ هزار تومانی شاید امروز گران‌تر نشده باشند، اما وقتی قیمت دام در یک سال تقریباً دو برابر شده، ثبات فعلی الزاماً خبر ارزانی برای بازار گوشت نیست.

تا زمانی که هزینه تولید دام کاهش پیدا نکند یا عرضه به شکل معناداری افزایش نیابد، احتمالاً بازار بیشتر شاهد دوره‌های ثبات و نوسان محدود خواهد بود تا سقوط محسوس قیمت؛ و مصرف‌کننده همچنان اثر جهش سال گذشته را در قیمت گوشت قرمز احساس خواهد کرد.