قیمت دام زنده امروز ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ ثابت ماند؛ گوسفند ۶۳۵ هزار تومان، گوساله ۶۱۰ هزار تومان
جدیدترین جدول بازار نشان میدهد دامنه قیمتها در استانهای مورد بررسی بسیار محدود است. گوسفند زنده تنها در یک بازه پنج هزار تومانی و گوساله در فاصله دو هزار و ۵۰۰ تومانی میان کف و سقف نرخها قرار گرفته است.
| نوع دام | کمترین قیمت هر کیلو | بیشترین قیمت هر کیلو | استانهای شاخص |
|---|---|---|---|
| گوسفند زنده | ۶۳۰ هزار تومان | ۶۳۵ هزار تومان | کف: قم، همدان و مرکزی / سقف: اصفهان و فارس |
| گوساله زنده | ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان | ۶۱۰ هزار تومان | کف: یزد / سقف: همدان |
بر این اساس، فاصله میان ارزانترین و گرانترین نرخ گوسفند زنده کمتر از یک درصد است. در مورد گوساله نیز اختلاف قیمت کمتر از نیم درصد برآورد میشود. چنین شکاف محدودی معمولاً نشانه آن است که در دادههای مورد بررسی، بازار از یک نرخ مرجع نسبتاً مشخص پیروی میکند.
البته قیمت معامله نهایی دام میتواند تحت تأثیر نژاد، وزن، میزان گوشتدهی، سن دام، هزینه حمل، کیفیت و حتی شرایط نقدی یا مدتدار معامله متفاوت باشد.
چهارمین روز ثبات؛ قیمت گوسفند و گوساله تکان نخورد
بررسی آرشیو قیمتها نشان میدهد نرخهای امروز عملاً همان ارقامی هستند که از روز شنبه ۱۴ شهریور در جداول منتشرشده دیده میشدند. در گزارش ۱۴ شهریور نیز بازار بدون نوسان اعلام شده بود و طی روزهای ۱۵ و ۱۶ شهریور نیز سقف گوسفند ۶۳۵ هزار تومان و سقف گوساله ۶۱۰ هزار تومان باقی ماند.
این تکرار چندروزه از یک نکته مهم حکایت دارد: در کوتاهمدت نه خریداران آنقدر قدرتمند بودهاند که نرخها را به سطوح بالاتر ببرند و نه عرضهکنندگان با فشاری مواجه شدهاند که مجبور به کاهش شدید قیمت شوند.
بازار در واقع در مرحلهای از تعادل کمنوسان قرار گرفته است؛ تعادلی که میتواند با تغییر یکی از متغیرهای اصلی مانند هزینه خوراک دام، میزان عرضه به کشتارگاهها یا تقاضای مصرفکننده شکسته شود.
آیا واقعاً گوسفند در همه بازارها ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان است؟
یک نکته مهم در خواندن جداول قیمت دام وجود دارد. نرخهای منتشرشده از منابع مختلف الزاماً کاملاً یکسان نیستند.
برای نمونه، رئیس شورای تأمینکنندگان دام در گزارشی جداگانه، قیمت بره زنده در مناطق غرب و جنوب غرب را حدود ۶۵۰ هزار تومان و در شمال شرق ۶۸۰ هزار تومان اعلام کرده است. در همان گزارش، قیمت گوساله هلشتاین ۵۱۰ تا ۵۲۰ هزار تومان عنوان شده؛ ارقامی که با جدول اتحادیه تفاوت محسوسی دارند.
این اختلاف لزوماً به معنای اشتباه بودن یکی از آمارها نیست. «گوسفند»، «بره»، «گوساله هلشتاین» و دام با وزن و کیفیت متفاوت میتوانند بازارهای جداگانهای داشته باشند. همچنین محل معامله و زمان ثبت نرخ بر قیمت اثر میگذارد.
به همین دلیل، ارقام ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان برای گوسفند و ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان برای گوساله را باید نرخهای جدول اعلامشده برای استانهای مورد بررسی دانست و نه یک قیمت واحد و قطعی برای هر دام زنده در سراسر کشور.
چرا دام زنده فعلاً گرانتر نمیشود؟
یکی از عوامل مهم را باید در شرایط عرضه جستوجو کرد. فعالان بازار طی هفتههای اخیر از مناسب بودن وضعیت تولید و افزایش موجودی دام سخن گفتهاند و رئیس شورای تأمینکنندگان دام نیز احتمال متعادلشدن بازار گوشت را مطرح کرده است.
هرچه دام بیشتری آماده عرضه باشد، قدرت فروشنده برای افزایش یکطرفه قیمت کاهش پیدا میکند.
از سمت دیگر، ضعف قدرت خرید خانوارها نیز نقش مهمی دارد. قیمت گوشت قرمز به سطوحی رسیده که بخش قابل توجهی از مصرفکنندگان ناچار به کاهش حجم خرید یا جایگزینی آن با سایر منابع پروتئینی شدهاند. کاهش تقاضای نهایی میتواند از کشتارگاه تا دامدار به عقب منتقل شود و مانع رشد سریع نرخ دام شود.
بنابراین ثبات امروز را میتوان نتیجه برخورد دو نیرو دانست: هزینه بالای تولید از سمت عرضه و قدرت خرید محدود از سمت تقاضا.
چرا دام ثابت است اما گوشت هنوز ارزان نشده؟
شاید مهمترین سؤال مصرفکنندگان همین باشد. وقتی چهار روز است دام زنده افزایش قیمت ندارد، چرا روی تابلوی قصابیها کاهش چشمگیری دیده نمیشود؟
گزارش بازار گوشت در ۱۷ شهریور نیز از ثبات قیمتها خبر میدهد و در روز قبل، ران کامل ممتاز گوسفندی تا حدود دو میلیون و ۹۰ هزار تومان در هر کیلو قیمتگذاری شده بود.
پیش از این نیز گزارشهایی منتشر شده بود که با وجود کاهش قیمت دام زنده نسبت به برخی مقاطع، گوشت مصرفی به همان نسبت ارزان نشده است.
علت این فاصله چند بخش دارد. نخست اینکه یک کیلوگرم وزن دام زنده معادل یک کیلوگرم گوشت قابل فروش نیست. پس از کشتار، وزن پوست، احشا، استخوان و سایر اجزای لاشه باید از وزن دام کم شود.
سپس هزینه کشتارگاه، حملونقل، سردخانه، قطعهبندی، بستهبندی، افت وزن و حاشیه فعالیت عمدهفروش و خردهفروش به قیمت نهایی اضافه میشود.
در نتیجه حتی اگر قیمت دام چند درصد پایین بیاید، انتقال کامل و فوری این کاهش به قیمت گوشت خردهفروشی تضمینشده نیست.
بازار گوسفند نسبت به ابتدای شهریور آرامتر شده است
برای فهم بهتر وضعیت فعلی، مقایسه با ابتدای شهریور قابل توجه است. در دوم شهریور برخی گزارشها قیمت گوسفند زنده را تا محدوده ۶۶۷ هزار تومان ثبت کرده بودند.
اگر این نرخ با سقف ۶۳۵ هزار تومانی امروز مقایسه شود، بازار دام سبک در بخشی از معاملات نسبت به ابتدای ماه آرامتر شده است.
البته همانطور که گفته شد، ترکیب دادههای منابع مختلف دقیقاً یکسان نیست؛ با این حال جهت کلی نشان میدهد دستکم بازار گوسفند در نیمه نخست شهریور شاهد یک جهش تازه و فراگیر نبوده است.
برای مصرفکنندگان، نکته مثبت این است که فعلاً علامتی از کمبود جدی دام یا شوک ناگهانی عرضه مشاهده نمیشود. گزارشهای ابتدای ماه درباره کالاهای اساسی نیز از نبود کمبود در عرضه گوشت و سایر اقلام سخن میگفتند.
قیمت دام در روزهای آینده چه میشود؟
برای نیمه دوم شهریور، چهار عامل بیش از همه تعیینکننده خواهند بود.
نخست قیمت نهادههای دامی است. هرگونه جهش در هزینه ذرت، جو، کنجاله و علوفه مستقیماً هزینه نگهداری و پرواربندی دام را افزایش میدهد و میتواند با تأخیر به قیمت فروش منتقل شود.
عامل دوم عرضه فصلی دام است. اگر دامداران عرضه را در سطح فعلی حفظ کنند، احتمال جهش ناگهانی کمتر خواهد بود.
عامل سوم میزان تقاضای کشتارگاهها و بازار گوشت است. قیمت بالای خردهفروشی قدرت خرید خانوار را محدود کرده و همین موضوع میتواند جلوی افزایش سریع تقاضای دام را بگیرد.
و عامل چهارم سیاستهای وارداتی و تنظیم بازار است. مسئولان بخش دام از ادامه اقدامات مربوط به واردات گوشت برای کمک به عرضه و ایجاد رقابت در بازار خبر دادهاند.
ثبات دام زنده؛ آرامش پایدار یا سکوت قبل از نوسان؟
در مجموع، قیمت دام زنده امروز ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ برای چندمین روز متوالی ثابت مانده است. در جدول منتشرشده، گوسفند زنده بین ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله بین ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان قیمت دارد.
تداوم این محدوده از ۱۴ شهریور تاکنون نشان میدهد بازار فعلاً وارد فاز آرامی شده است؛ اما این آرامش را نباید معادل ارزانی گوشت یا پایان فشار هزینههای تولید دانست.
