جهش قیمت تیرآهن در ۱۶ شهریور؛ تیرآهن ۱۶ ذوبآهن به ۱۰۹ هزار تومان رسید / بازار چرا ناگهان تند شد؟
براساس آخرین نرخهای اعلامشده بازار، تیرآهن ۱۶ ذوبآهن اصفهان امروز بیشترین تغییر را در میان محصولات مورد بررسی ثبت کرده است. قیمت این محصول با افزایش ۳۰۰۰ تومانی به ۱۰۹ هزار و ۱۳۰ تومان رسیده است. تیرآهن ۱۴ ظفر بناب در سطح ۸۱ هزار و ۱۰۱ تومان، تیرآهن ۱۴ شاهین بناب در محدوده ۷۹ هزار و ۸۱۷ تومان و تیرآهن ۲۰ آریان فولاد نیز ۸۶ هزار و ۵۵ تومان قیمتگذاری شدهاند.
| محصول | قیمت امروز |
|---|---|
| تیرآهن ۱۶ ذوبآهن اصفهان | ۱۰۹ هزار و ۱۳۰ تومان |
| تیرآهن ۱۴ ظفر بناب | ۸۱ هزار و ۱۰۱ تومان |
| تیرآهن ۱۴ شاهین بناب | ۷۹ هزار و ۸۱۷ تومان |
| تیرآهن ۲۰ آریان فولاد | ۸۶ هزار و ۵۵ تومان |
رفتار امروز بازار یک نکته مشخص دارد: افزایش قیمت هنوز یکدست نیست. بخش مهمی از موج صعودی روی محصول ذوبآهن متمرکز شده و سایر نرخهای شاخص ثبات بیشتری دارند. همین موضوع نقش برند، موجودی و شرایط عرضه هر کارخانه را در تعیین قیمت تیرآهن برجسته میکند.
تیرآهن ذوبآهن فقط در یک هفته چقدر گران شد؟
برای درک شدت حرکت قیمت کافی است نرخ امروز را با ابتدای هفته گذشته مقایسه کنیم. در ۹ شهریور، تیرآهن ۱۶ ذوبآهن اصفهان با قیمت ۹۷ هزار و ۲۴۸ تومان معامله میشد. امروز این رقم به ۱۰۹ هزار و ۱۳۰ تومان رسیده است؛ یعنی در فاصله یک هفته، حدود ۱۱ هزار و ۸۸۲ تومان معادل بیش از ۱۲ درصد به قیمت این محصول اضافه شده است.
حتی مقایسه با ۱۴ شهریور نیز سرعت حرکت را نشان میدهد. قیمت تیرآهن ۱۶ ذوبآهن در آن روز حدود ۱۰۰ هزار و ۹۵۰ تومان بود؛ بنابراین تا امروز بیش از هشت هزار تومان، معادل حدود هشت درصد، افزایش پیدا کرده است.
این میزان افزایش در زمانی کوتاه، طبیعتاً نگرانی پیمانکاران و سازندگانی را که برای ادامه پروژه مجبور به خرید هستند افزایش میدهد؛ بهخصوص اینکه تیرآهن برخلاف برخی مصالح، کالایی با ارزش بالای هر شاخه است و تغییر چند هزار تومانی نرخ پایه میتواند در خریدهای عمده اثر قابل توجهی بر هزینه تمامشده پروژه داشته باشد.
دلار امروز پایین آمد؛ پس چرا تیرآهن گران شد؟
نکته جالب بازار امروز این است که همزمان با افزایش قیمت تیرآهن، دلار مسیر کاملاً صعودی نداشت. در یکی از گزارشهای بازار ارز، دلار آزاد امروز با کاهش نسبت به روز قبل در محدوده ۲۲۵ هزار و ۷۳۰ تومان قرار گرفته است.
در نگاه اول ممکن است این سؤال ایجاد شود که اگر دلار کاهش یافته، چرا آهن باید گران شود؟
پاسخ را باید در تأخیر زمانی واکنش بازار جستوجو کرد. بازار آهن معمولاً فقط نرخ لحظهای دلار را نمیبیند. فروشنده به این فکر میکند که وقتی موجودی فعلی خود را فروخت، کالای جدید را با چه هزینهای جایگزین خواهد کرد. جهشهای ارزی روزهای قبل سطح هزینه جایگزینی را بالا برده و حتی یک عقبنشینی کوتاهمدت دلار الزاماً باعث نمیشود فروشنده بلافاصله نرخ خود را کاهش دهد.
تحلیلهای بازار آهن در آغاز شهریور نیز دقیقاً به همین مسئله اشاره کردهاند: نرخ ارز در شرایط فعلی بیشتر از آنکه موجب بازگشت مصرفکننده شود، انتظارات فروشنده و هزینه جایگزینی کالا را افزایش داده است. به همین دلیل بخشی از افزایش قیمت را میتوان نوعی تورم انتظاری در سمت عرضه دانست.
خریدار هنوز وارد بازار نشده است
اگر افزایش امروز حاصل رونق واقعی بود، باید همزمان نشانههایی مانند بالا رفتن حجم سفارشها، کاهش سریع موجودی انبارها و افزایش خرید پروژههای عمرانی مشاهده میشد. اما تصویر فعلی چنین چیزی را نشان نمیدهد.
گزارشهای بازار آهن در شهریور از بالا بودن موجودی برخی انبارها و ادامه احتیاط خریداران حکایت دارد. مصرفکنندگان پروژهای عمدتاً به اندازه نیاز فوری خرید میکنند و تلاش دارند سرمایه کمتری را در موجودی آهن قفل کنند. در چنین شرایطی، بالا رفتن قیمت الزاماً به معنای افزایش مصرف نیست.
این همان تفاوت میان گرانی و رونق است. قیمت یک کالا میتواند به دلیل تورم، ارز یا اختلال در عرضه بالا برود، در حالی که تعداد خریداران واقعی حتی کمتر شده باشد.
بازار تیرآهن اکنون تا حد زیادی با همین الگو حرکت میکند.
رکود ساختوساز همچنان ترمز تقاضای تیرآهن است
سمت مصرف بازار نیز هنوز سیگنال قدرتمندی صادر نمیکند. گزارشهای شهریورماه بازار مسکن از تداوم رکود معاملات و فشار هزینههای ساخت خبر میدهند. سازندگان به دلیل رشد بهای مصالح، قیمت زمین و دشواری تأمین مالی برای آغاز پروژههای تازه محتاطتر شدهاند.
حتی دادههای منتشرشده درباره بخش ساختمان نشان میدهد رشد این بخش در سال ۱۴۰۴ کاهش قابل توجهی داشته است؛ موضوعی که اثر آن با تأخیر به بازار مصرف فولاد ساختمانی منتقل میشود.
تیرآهن به دلیل وابستگی مستقیم به ساخت اسکلت ساختمان، پروژههای صنعتی و طرحهای عمرانی، نسبت به این مسئله حساستر است. وقتی شروع پروژههای جدید کاهش پیدا کند، نمیتوان انتظار داشت تقاضای مصرفی تیرآهن با سرعت زیادی افزایش یابد.
بنابراین جهش اخیر قیمت، هنوز پشتوانه محکمی از سمت ساختوساز ندارد.
محدودیت برق فولادسازان؛ ریسک جدید سمت عرضه
عامل دیگری که نباید از آن غافل شد، محدودیت انرژی در صنعت فولاد است.
رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اخیراً اعلام کرده بود با وجود برنامه قبلی برای افزایش سهمیه برق کارخانههای زنجیره فولاد در شهریور به حداقل ۴۰ درصد نیاز، به واحدهای فولادی اعلام شده که سهمیه برق شبکه همچنان در حد ۱۵ درصد نیاز مصرفی باقی میماند. انجمن فولاد هشدار داده این محدودیت میتواند برنامه تولید و تعهدات فروش واحدهای فولادی را مختل کند.
این مسئله مستقیماً به معنای کاهش قطعی تولید همه انواع تیرآهن نیست، اما در بازار فعلی یک سیگنال مهم به فروشندگان میدهد: اگر تولید در بخشهایی از زنجیره محدود شود، هزینه جایگزینی و نگرانی نسبت به عرضه آینده افزایش پیدا میکند.
بازاری که همزمان تحت فشار دلار، محدودیت برق و نااطمینانی سیاسی قرار دارد، طبیعتاً نسبت به اخبار منفی سمت عرضه واکنش بیشتری نشان میدهد.
چرا تیرآهن ذوبآهن سریعتر از بقیه واکنش نشان میدهد؟
ذوبآهن اصفهان یکی از مهمترین تولیدکنندگان تیرآهن کشور است و محصولات این کارخانه عملاً یکی از مراجع قیمتی بازار محسوب میشوند. به همین دلیل هر تغییر در قیمت یا شرایط عرضه محصولات ذوبآهن میتواند انتظارات بخش بزرگی از بازار را تحت تأثیر قرار دهد.
این موضوع میتواند توضیح دهد چرا امروز تیرآهن ۱۶ ذوبآهن سه هزار تومان افزایش داشته، در حالی که قیمت برخی محصولات ظفر بناب، شاهین بناب و آریان فولاد تغییر محسوسی نکرده است.
از طرف دیگر، عرضه و موجودی هر سایز نیز متفاوت است. ممکن است بازار کلی تیرآهن راکد باشد، اما محدودیت موجودی یک سایز پرمصرف باعث شود همان محصول زودتر واکنش نشان دهد.
به همین دلیل برای تحلیل بازار تیرآهن، نگاه کردن صرف به «میانگین قیمت» کافی نیست و باید برند، سایز، موجودی و محل تحویل را نیز در نظر گرفت.
آیا موج افزایش قیمت تیرآهن ادامه دارد؟
در کوتاهمدت سه متغیر برای بازار تعیینکننده خواهد بود: دلار، حجم عرضه و میزان تقاضای واقعی.
اگر نرخ ارز دوباره وارد مسیر صعودی شود و همزمان فروشندگان با نگرانی از هزینه جایگزینی عرضه خود را محدود کنند، قیمتهای اسمی تیرآهن میتواند در سطوح بالاتر تثبیت شود یا حتی افزایش دیگری را تجربه کند. محدودیت انرژی فولادسازان نیز میتواند این انتظارات را تقویت کند.
اما سناریوی مقابل نیز جدی است. اگر دلار آرام بگیرد و تقاضای پروژهای همچنان ضعیف باقی بماند، موجودی انبارها در نهایت میتواند قدرت فروشندگان برای حفظ نرخهای بالا را کاهش دهد. در چنین شرایطی احتمال تخفیف یا اصلاح مقطعی برخی قیمتها وجود دارد. تحلیل بازار آهن نیز تأکید دارد تا زمانی که افزایش قیمت با کاهش موجودی و رشد معاملات همراه نباشد، نمیتوان از یک روند صعودی پایدار صحبت کرد.
بازار تیرآهن گران شد، اما هنوز رونق نگرفته است
جمعبندی معاملات ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ نشان میدهد موج افزایشی بازار تیرآهن جدیتر شده، اما ماهیت آن همچنان بیشتر تورمی است تا مصرفی. تیرآهن ۱۶ ذوبآهن با رشد ۳۰۰۰ تومانی به ۱۰۹ هزار و ۱۳۰ تومان رسیده و نسبت به ۹ شهریور بیش از ۱۲ درصد افزایش قیمت را ثبت کرده است.
با این حال، دلار امروز بخشی از رشد قبلی را پس داده، تقاضای ساختمان ضعیف است و موجودی بازار هنوز نشانهای از کمبود عمومی نشان نمیدهد. در مقابل، هزینه جایگزینی بالا، محدودیت برق فولادسازان و نااطمینانی نسبت به نرخ ارز اجازه نمیدهد قیمتها نیز به آسانی عقبنشینی کنند.
