قیمت دام زنده امروز ۱۵ شهریور ۱۴۰۵؛ بازار قفل شد، گوشت ارزان میشود؟
بازار دام زنده در نیمه شهریور وارد دورهای از ثبات نسبی شده است. براساس نرخهای اعلامشده از سوی اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، قیمت گوسفند و گوساله امروز یکشنبه ۱۵ شهریور نسبت به روز گذشته تغییری نداشته و فاصله قیمت میان استانهای مختلف نیز بسیار محدود باقی مانده است.
بیشترین نرخ گوسفند زنده در استانهای اصفهان و فارس کیلویی ۶۳۵ هزار تومان و پایینترین قیمت در قم، همدان و مرکزی ۶۳۰ هزار تومان ثبت شده است. در بازار دام سنگین نیز گوساله در همدان با نرخ ۶۱۰ هزار تومان گرانترین و در یزد با قیمت ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان ارزانترین نرخ گزارششده را دارد. گزارشهای منتشرشده برای امروز نیز همین دامنه قیمتی و نبود نوسان روزانه را تأیید میکنند.
قیمت دام زنده امروز ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ در استانهای مختلف
بررسی اختلاف نرخها نشان میدهد بازار دام سبک و سنگین در حال حاضر پراکندگی قیمتی بسیار کمی دارد.
فاصله گرانترین و ارزانترین گوسفند زنده تنها پنج هزار تومان در هر کیلوگرم است؛ یعنی کمتر از یک درصد اختلاف میان استانهای مورد بررسی. در بازار گوساله این فاصله حتی کمتر و حدود دو هزار و ۵۰۰ تومان است.
این فاصله محدود نشان میدهد برخلاف دورههایی که کمبود عرضه، محدودیت حمل یا جهش تقاضا باعث ایجاد شکاف شدید قیمتی میان مناطق مختلف میشود، بازار فعلی از نظر قیمت دام زنده به تعادل نسبی رسیده است.
نکته مهمتر اینکه نرخهای امروز تقریباً همان ارقامی هستند که در روزهای گذشته نیز در بازار ثبت شدهاند. در ۱۴ شهریور نیز گوسفند اصفهان و فارس ۶۳۵ هزار تومان، گوسفند قم، همدان و مرکزی ۶۳۰ هزار تومان، گوساله همدان ۶۱۰ هزار تومان و گوساله یزد ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان قیمت داشت.
حتی گزارشهای مربوط به پنجم و نهم شهریور نیز تقریباً همین سطوح را نشان میدهند؛ بنابراین میتوان گفت بازار دام زنده بیش از یک هفته است که وارد یک دوره کمنوسان شده است.
چرا قیمت دام زنده فعلاً ثابت مانده است؟
ثبات قیمت دام را میتوان حاصل برقراری تعادل موقت میان عرضه و تقاضا دانست. در سمت تقاضا، قدرت خرید خانوارها یکی از مهمترین موانع رشد مصرف گوشت قرمز است. قیمت بالای گوشت باعث شده تقاضای مصرفی نسبت به سالهای گذشته محتاطتر باشد و این موضوع اجازه نمیدهد هر افزایش هزینهای در بخش تولید بلافاصله به جهش قیمت دام منجر شود.
در سمت دیگر، دامداران همچنان با هزینه بالای تولید روبهرو هستند و همین مسئله مانع کاهش قابلتوجه نرخ دام میشود.
به بیان ساده، بازار میان دو نیروی مخالف گرفتار شده است: تقاضای ضعیف اجازه افزایش سریع قیمت را نمیدهد و هزینه بالای تولید نیز مانع ارزان شدن دام میشود.
نتیجه این وضعیت، همان چیزی است که اکنون در بازار مشاهده میشود؛ چندین روز ثبات در محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان برای دام سبک و حدود ۶۱۰ هزار تومان برای دام سنگین.
هزینه خوراک دام همچنان بالاست
یکی از اصلیترین مؤلفههای قیمت تمامشده دام، خوراک است و بررسی قیمت نهادهها نشان میدهد هزینه تأمین جیره همچنان در سطح بالایی قرار دارد.
در دادههای بازار مربوط به ابتدای شهریور، قیمت ذرت دامی حدود ۴۲ هزار و ۵۵۰ تومان، جو نزدیک ۵۴ هزار تومان و کنجاله سویا بیش از ۶۲ هزار تومان در هر کیلوگرم گزارش شده است. قیمت یونجه نیز حدود ۴۱ هزار تومان بوده است.
خوراک سهم بزرگی از هزینه پرورش دام را تشکیل میدهد. در نتیجه حتی در شرایطی که قیمت دام برای چند روز ثابت بماند، افزایش هزینه نهاده، حملونقل یا سایر اقلام تولید میتواند حاشیه سود دامدار را کاهش دهد.
این عامل توضیح میدهد که چرا انتظار کاهش سریع و گسترده نرخ دام تنها بر مبنای ضعف تقاضا چندان واقعبینانه نیست. برای شکلگیری کاهش پایدار، علاوه بر تقاضا باید هزینه تولید نیز پایین بیاید.
چرا با ثبات دام، گوشت قرمز ارزان نمیشود؟
یکی از پرسشهای مهم مصرفکنندگان این است که چرا وقتی قیمت دام زنده برای چندین روز تغییر نمیکند، قیمت گوشت در فروشگاهها همچنان بالا باقی میماند؟
پاسخ در فاصله میان دامداری تا ویترین فروشگاه قرار دارد.
قیمت دام زنده تنها یکی از اجزای قیمت نهایی گوشت است. دام پس از خرید باید به کشتارگاه منتقل شود؛ در فرآیند کشتار بخشی از وزن زنده به پوست، سر، احشا، استخوان و سایر اجزایی تبدیل میشود که ارزش آن با گوشت خالص یکسان نیست. سپس هزینه کشتار، بستهبندی، سردخانه، حمل، عمدهفروشی و خردهفروشی نیز به محصول اضافه میشود.
آخرین دادههای قیمتی بازار گوشت در شهریور نشان میدهد شقه گوسفندی در برخی عرضهها حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در هر کیلوگرم قیمت داشته و قیمت ران ممتاز گوسفندی حتی به بیش از دو میلیون تومان رسیده است. ران پاکشده گوساله نیز حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان گزارش شده است.
این فاصله به خوبی نشان میدهد که نمیتوان قیمت دام زنده را مستقیماً با نرخ گوشت خردهفروشی مقایسه کرد.
بازار دام سبک آرامتر از ظاهر قیمتها نیست
ثبات عددی قیمت به معنی نبود فشار در صنعت دامپروری نیست.
دامداران علاوه بر خوراک با هزینههایی مانند دارو و واکسن، دستمزد، آب، برق، حملونقل و تأمین سرمایه در گردش روبهرو هستند. اگر قیمت نهادهها افزایش پیدا کند، حتی ثابت ماندن نرخ فروش دام میتواند از سود تولیدکننده بکاهد.
در چنین شرایطی، ممکن است دامدار به جای افزایش فوری قیمت، در دوره بعد تعداد دام پرواری خود را کاهش دهد؛ رفتاری که اثر آن با تأخیر در میزان عرضه مشاهده میشود.
بنابراین برای ارزیابی آینده بازار، تنها قیمت امروز کافی نیست و باید روند نهادههای دامی و حجم عرضه نیز زیر نظر گرفته شود.
تفاوت قیمت گوسفند و گوساله کمتر شده است
یکی از نکات قابل توجه بازار امروز، نزدیک بودن قیمت دام سبک و سنگین است.
حداکثر قیمت گوسفند ۶۳۵ هزار تومان و حداکثر نرخ گوساله ۶۱۰ هزار تومان است؛ بنابراین اختلاف این دو بازار تنها حدود ۲۵ هزار تومان در هر کیلوگرم است.
در گذشته معمولاً تفاوت بیشتری میان نرخ دام سبک و سنگین دیده میشد، اما رشد هزینه تولید دام سنگین و تغییر شرایط عرضه باعث شده فاصله قیمتی آنها کاهش پیدا کند.
با این وجود، در بازار گوشت مصرفی همچنان نوع قطعه، میزان استخوان، کیفیت لاشه و درصد چربی تأثیر بسیار بیشتری از اختلاف قیمت دام زنده بر قیمت نهایی دارد.
آیا قیمت گوشت قرمز در روزهای آینده کاهش مییابد؟
ثبات بیش از یک هفتهای دام زنده فعلاً یک سیگنال ضدتورمی برای بازار گوشت محسوب میشود، زیرا دستکم در بخش ماده اولیه فشار جدیدی برای افزایش قیمت مشاهده نمیشود.
با این حال، برای کاهش محسوس نرخ گوشت باید چند شرط همزمان فراهم شود: قیمت دام زنده کاهش پیدا کند، عرضه کافی باشد، نهادههای دامی جهش تازهای نداشته باشند و هزینههای شبکه توزیع نیز کنترل شود.
در شرایط فعلی هیچ نشانه قدرتمندی از افت شدید قیمت دام دیده نمیشود. بازار بیشتر در وضعیت تعادل شکننده قرار دارد؛ نه قدرت تقاضا به اندازهای است که نرخها را به سمت بالا پرتاب کند و نه هزینه تولید اجازه اصلاح جدی به سمت پایین را میدهد.
چشمانداز قیمت دام زنده؛ آرامش بازار تا چه زمانی ادامه دارد؟
بازار دام زنده در نیمه شهریور ۱۴۰۵ به یکی از کمنوسانترین دورههای هفتههای اخیر رسیده است. گوسفند زنده همچنان در بازه ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله در محدوده ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان قرار دارد و این قیمتها در چند روز گذشته تقریباً بدون تغییر ماندهاند.
اما ادامه این آرامش به وضعیت نهادهها، میزان عرضه دام، قدرت خرید خانوار و سیاستهای تنظیم بازار وابسته است.
در کوتاهمدت، تا زمانی که شوک جدیدی در هزینه خوراک یا سمت عرضه ایجاد نشود، ادامه نوسان محدود قیمت دام زنده محتملترین سناریو است. با این حال، ثبات دام هنوز تضمینی برای ارزان شدن گوشت قرمز نیست و مصرفکنندگان برای مشاهده کاهش محسوس قیمت در ویترین فروشگاهها به تغییراتی فراتر از بازار دام زنده نیاز دارند.