شوک تازه به بازار آهن؛ قیمت میلگرد تا ۴۰۰۰ تومان بالا رفت | دلار موتور گرانی شد

بازار آهن در معاملات امروز ۱۵ شهریور با ادامه موج افزایشی هفته گذشته کار خود را آغاز کرد. گزارش‌های منتشرشده از بازار نشان می‌دهد دامنه قیمت میلگرد امروز در برخی مبادی فروش از حدود ۷۷ هزار تومان آغاز شده و در محصولات گران‌تر تا محدوده بیش از ۹۰ هزار تومان در هر کیلو نیز رسیده است. در مجموع، میلگرد یکی از اصلی‌ترین مقاطع فولادی بود که امروز بیشترین فشار افزایشی را تجربه کرد.

در میان نرخ‌های اعلام‌شده، میلگرد ۱۸ آجدار A3 آریان فولاد با افزایش ۲۰۰۰ تومانی به ۸۲ هزار و ۲۰۷ تومان رسید. میلگرد ۱۲ آجدار A3 ظفر بناب نیز با رشد ۳۰۰۰ تومانی، کیلویی ۸۰ هزار و ۵۵۰ تومان معامله می‌شود.

همچنین میلگرد ۱۴ آجدار بافق یزد یکی از بیشترین افزایش‌های امروز را ثبت کرد و با رشد ۴۰۰۰ تومانی به ۸۲ هزار و ۲۷۰ تومان رسید. در مقابل، میلگرد ۱۸ ساده A1 آیین صنعت با قیمت ۷۷ هزار و ۶۴ تومان عرضه شده است.

چرا میلگرد گران شد؟ ردپای دلار ۲۲۷ هزار تومانی در بازار آهن

مهم‌ترین متغیری که در روزهای اخیر بازار فولاد را تحت فشار قرار داده، افزایش نرخ ارز است. دلار آزاد امروز ۱۵ شهریور در محدوده بیش از ۲۲۷ هزار تومان معامله شده و نسبت به روزهای ابتدایی شهریور رشد محسوسی داشته است. تجارت‌نیوز نیز آخرین نرخ دلار امروز را حدود ۲۲۷ هزار و ۲۰۵ تومان ثبت کرده است.

تأثیر افزایش دلار بر قیمت میلگرد فقط به مواد اولیه وارداتی محدود نمی‌شود. تولیدکننده و فروشنده، ارزش موجودی انبار خود را با هزینه‌ای که برای جایگزینی همان کالا در آینده باید بپردازد مقایسه می‌کند. زمانی که نرخ ارز در مدت کوتاهی افزایش پیدا می‌کند، انتظار بالا رفتن قیمت شمش، الکترود، فروآلیاژها، قطعات، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های تولید نیز تقویت می‌شود.

در چنین فضایی فروشندگان تمایل کمتری دارند محصولات خود را با قیمت‌های قبلی عرضه کنند. بخشی از بازار حتی پیش از آنکه افزایش واقعی هزینه تولید به طور کامل اتفاق بیفتد، نرخ‌های فروش را براساس «هزینه جایگزینی احتمالی» تعدیل می‌کند. همین رفتار یکی از دلایل سرعت بالای تغییر قیمت میلگرد طی هفته جاری بوده است.

گرانی میلگرد بدون رونق ساخت‌وساز

نکته مهم بازار فعلی این است که افزایش قیمت الزاماً ناشی از رشد مصرف نیست. داده‌های معاملات بورس کالا در هفته نخست شهریور نشان می‌دهد از حدود ۷۵ هزار تن میلگرد ساختمانی عرضه‌شده، تنها ۴۲ هزار و ۲۷۲ تن با احتساب معاملات مچینگ فروخته شد؛ یعنی حدود ۵۶.۳ درصد از عرضه‌ها مشتری پیدا کرد. با وجود این سطح از جذب، میانگین موزون قیمت میلگرد نسبت به هفته قبل حدود ۷.۶ درصد افزایش داشت.

این آمار تصویر نسبتاً روشنی از وضعیت بازار ارائه می‌دهد: قیمت می‌تواند افزایش پیدا کند حتی اگر تقاضای واقعی ساختمان به همان نسبت رشد نکرده باشد.

بازار مسکن نیز همچنان با ضعف معاملات مواجه است و گزارش‌های روزهای اخیر از ادامه رکود در این بخش حکایت دارند. در عین حال افزایش هزینه مصالح و ساخت، اجازه نمی‌دهد قیمت تمام‌شده ساختمان همگام با کاهش تقاضا پایین بیاید. این همان ترکیب پیچیده‌ای است که فعالان صنعت ساختمان از آن با عنوان «رکود تورمی» یاد می‌کنند؛ یعنی فروش و مصرف محدود است اما هزینه تولید همچنان بالا می‌رود.

شمش هم گران شد؛ فشار از ابتدای زنجیره فولاد

افزایش قیمت میلگرد را نمی‌توان تنها به بازار آزاد ارز نسبت داد. بررسی معاملات زنجیره فولاد نیز نشان می‌دهد مواد اولیه تولید مقاطع در هفته‌های اخیر در مسیر افزایشی قرار گرفته‌اند.

در معاملات هفته نخست شهریور، حدود ۶۱ هزار و ۲۲۵ تن شمش فولادی در بورس کالا عرضه شد و کل عرضه با احتساب مچینگ به فروش رسید. میانگین موزون قیمت شمش نیز به حدود ۶۴ هزار و ۶۱۴ تومان در هر کیلو رسید که در مقایسه با هفته قبل رشد ۳.۳ درصدی داشت.

رشد شمش مستقیماً روی قیمت تمام‌شده نوردکاران اثر می‌گذارد. هرگاه فاصله قیمت شمش و میلگرد کاهش پیدا کند، کارخانه‌های نورد برای حفظ حاشیه سود ناچار به بالا بردن نرخ فروش محصول نهایی می‌شوند.

از طرف دیگر، روش جدید تعیین قیمت پایه میلگرد در بورس کالا نیز از ابتدای شهریور اجرایی شده است. طبق ابلاغیه بورس کالا، قیمت پایه هر عرضه‌کننده با توجه به نسبت معامله به عرضه و در محدوده منفی دو تا مثبت دو درصد نسبت به قیمت پایه قبلی تعدیل می‌شود؛ سازوکاری که باعث شده رفتار عرضه و تقاضای بورس نقش مستقیم‌تری در نرخ پایه معاملات داشته باشد.

عرضه فولاد بالاست؛ پس چرا قیمت پایین نمی‌آید؟

نکته قابل توجه این است که بازار با کمبود مطلق عرضه نیز روبه‌رو نیست. تنها در روز شنبه ۱۴ شهریور بیش از ۵۹ هزار تن انواع محصولات فولادی شامل شمش بلوم، تیرآهن و میلگرد در بورس کالا عرضه شد.

بنابراین جهش فعلی را نمی‌توان صرفاً نتیجه کمبود کالا دانست. بخش بزرگی از رشد قیمت به تغییر انتظارات مربوط می‌شود. هنگامی که فعالان بازار احتمال می‌دهند نرخ دلار، هزینه انرژی یا قیمت مواد اولیه دوباره افزایش پیدا کند، عرضه‌کنندگان نسبت به فروش موجودی با قیمت پایین‌تر محتاط‌تر می‌شوند.

در این وضعیت، حتی بازار کم‌تقاضا هم می‌تواند با افزایش نرخ مواجه شود؛ زیرا سمت عرضه حاضر نیست با نرخ گذشته معامله کند و خریدار مصرفی نیز ناچار است برای نیاز فوری خود قیمت‌های بالاتر را بپذیرد.

تنش‌های سیاسی چگونه به بازار میلگرد رسید؟

بازار فولاد ایران طی روزهای اخیر علاوه بر عوامل اقتصادی، تحت تأثیر اخبار سیاسی و منطقه‌ای نیز قرار گرفته است. افزایش ریسک‌های سیاسی معمولاً ابتدا در بازار ارز منعکس می‌شود و سپس از مسیر نرخ دلار به سایر بازارهای کالایی انتقال پیدا می‌کند.

برای فعالان بازار آهن، نگرانی اصلی فقط قیمت امروز دلار نیست؛ بلکه انتظاری است که درباره قیمت هفته‌ها و ماه‌های آینده شکل می‌گیرد. هرچه ریسک سیاسی افزایش یابد، احتمال بالا رفتن تقاضای احتیاطی برای کالا و کاهش تمایل فروشندگان به عرضه با نرخ‌های قبلی بیشتر می‌شود.

در نتیجه، بخش مهمی از جهش این هفته میلگرد را باید محصول همزمان سه عامل دانست: رشد دلار، افزایش هزینه زنجیره فولاد و تقویت انتظارات تورمی.

افزایش قیمت میلگرد چه اثری بر هزینه ساخت مسکن دارد؟

میلگرد یکی از اصلی‌ترین مصالح مورد استفاده در سازه‌های بتنی است و تغییر قیمت آن مستقیماً هزینه اجرای اسکلت ساختمان را تغییر می‌دهد. حتی افزایش چند هزار تومانی در هر کیلو، وقتی در پروژه‌ای چند ده یا چند صد تن میلگرد مصرف می‌شود، می‌تواند هزینه ساخت را صدها میلیون تومان افزایش دهد.

برای مثال، افزایش ۴۰۰۰ تومانی قیمت هر کیلو میلگرد برای پروژه‌ای با مصرف ۱۰۰ تن، به معنای ۴۰۰ میلیون تومان افزایش هزینه خرید میلگرد است؛ بدون آنکه هزینه سیمان، بتن، دستمزد، تجهیزات و سایر مصالح تغییر کرده باشد.

بنابراین تداوم روند صعودی فولاد می‌تواند فشار تازه‌ای بر سازندگان ایجاد کند و بخشی از آن نیز در نهایت به قیمت تمام‌شده واحدهای جدید منتقل شود.

چشم‌انداز قیمت میلگرد؛ بازار فعلاً زیر سایه دلار

رفتار فعلی بازار نشان می‌دهد تقاضای مصرفی هنوز آن‌قدر قدرتمند نیست که بتواند به تنهایی موتور رشد قیمت باشد. در مقابل، نرخ ارز، قیمت شمش و انتظارات تورمی همچنان سه متغیر اصلی تعیین‌کننده مسیر میلگرد محسوب می‌شوند.

اگر دلار در محدوده‌های فعلی تثبیت شود و فشار جدیدی از سمت مواد اولیه شکل نگیرد، احتمال کاهش سرعت رشد قیمت وجود دارد؛ به‌خصوص آنکه ضعف تقاضای ساختمانی مانعی جدی در برابر جهش‌های طولانی‌مدت است.

اما در صورت ادامه صعود ارز یا تشدید ریسک‌های سیاسی، فروشندگان ممکن است همچنان نرخ‌های پیشنهادی خود را بالا ببرند؛ حتی اگر حجم معاملات بازار چندان افزایش پیدا نکند.

در نتیجه، مهم‌ترین پیام بازار میلگرد در ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ این است که گرانی فعلی بیش از آنکه حاصل رونق ساخت‌وساز باشد، محصول افزایش هزینه و انتظارات تورمی است. همین ویژگی باعث می‌شود بازار در روزهای آینده حساسیت بسیار بالایی به نوسان دلار و اخبار سیاسی داشته باشد.