دلار یکروزه چند هزار تومان گران شد؛ فردا چه اتفاقی میافتد؟
بازار ارز شنبه در حالی فعالیت خود را آغاز کرد که آخرین معاملات نقدی پنجشنبه دلار را در محدوده ۲۲۱ هزار تومان نشان میداد.
در نخستین معاملات امروز نرخ دلار حدود ۲۲۴ هزار تومان بود و سپس با افزایش تقاضا یک هزار تومان دیگر بالا رفت و به محدوده ۲۲۵ هزار تومان رسید. تجارتنیوز نیز همین مسیر را برای معاملات شنبه ثبت کرده است.
برخی نرخهای لحظهای بازار در ادامه روز قیمتهایی نزدیک ۲۲۵ هزار و ۸۰۰ تومان را نیز نشان دادند.
بنابراین اگر نرخ ۲۲۵ هزار تومان را مبنا قرار دهیم، دلار فقط در مقایسه با پایان پنجشنبه حدود ۴ هزار تومان یا ۱.۸ درصد رشد کرده است.
برای بازاری مانند ارز، رشد نزدیک دو درصدی در یک جلسه معاملاتی قابل توجه است؛ بهخصوص وقتی پس از چند روز افزایش متوالی اتفاق میافتد.
چرا مرز ۲۲۵ هزار تومان اینقدر مهم شده است؟
در تحلیلهای پیش از شروع هفته، محدوده ۲۲۳ تا ۲۲۵ هزار تومان بهعنوان یکی از مقاومتهای مهم دلار معرفی شده بود.
پیشبینیهای بازار برای شنبه نشان میداد تثبیت بالای ۲۲۵ هزار تومان میتواند احتمال حرکت به سمت ۲۲۸ هزار و سپس ۲۳۰ هزار تومان را افزایش دهد.
حالا بازار عملاً به این نقطه رسیده است.
اما میان «عبور لحظهای» و «تثبیت» تفاوت مهمی وجود دارد.
اگر دلار برای چند ساعت یا یک روز بالای ۲۲۵ هزار تومان معامله شود اما دوباره به زیر این سطح برگردد، شکست مقاومت از نظر معاملهگران اعتبار کمتری خواهد داشت.
در مقابل، اگر معاملات یکشنبه نیز در بالای ۲۲۵ هزار تومان شروع شود و خریداران اجازه عقبنشینی جدی ندهند، سطحی که تا دیروز مقاومت بود میتواند به حمایت جدید بازار تبدیل شود.
چرا فروشنده دلار کم شده است؟
یکی از ویژگیهای بازار امروز، عدم تعادل میان خریدار و فروشنده گزارش شده است.
در نرخهای فعلی تقاضا همچنان بالاست، اما برخی دارندگان ارز تمایل زیادی برای فروش نشان نمیدهند. تجارتنیوز نیز در گزارش امروز به بالا بودن تقاضا و محدود بودن تمایل فروشندگان اشاره کرده است.
این رفتار در بازارهای صعودی طبیعی است.
فروشندهای که تصور میکند دلار ممکن است فردا به ۲۲۸ یا ۲۳۰ هزار تومان برسد، انگیزه کمتری برای فروش در ۲۲۵ هزار تومان خواهد داشت.
در طرف مقابل، خریدار از ترس گرانتر شدن وارد بازار میشود.
در نتیجه یک چرخه شکل میگیرد:
انتظار افزایش قیمت باعث کاهش عرضه و افزایش تقاضا میشود و همین رفتار، خود به افزایش بیشتر قیمت کمک میکند.
تا زمانی که یک شوک سیاسی مثبت یا عرضه سنگین ارز این چرخه را برهم نزند، اصلاحهای قیمت میتوانند کوتاه و محدود باشند.
ریسک سیاسی دوباره به بازار ارز برگشته است
حرکت دلار فقط به رفتار معاملهگران داخلی محدود نیست.
در روزهای اخیر فشار اقتصادی آمریکا بر ایران دوباره تشدید شده است. رویترز در سوم سپتامبر گزارش داد واشنگتن در هفتههای اخیر فشار برای محدود کردن منابع درآمدی و کانالهای دور زدن تحریمهای ایران را افزایش داده است.
یک روز بعد نیز وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهایی علیه یک بانک ترکیهای و دو شرکت وابسته به آن در ارتباط با ایران اعلام کرد.
همزمان فشار بر صادرات نفت ایران نیز یکی از مهمترین نگرانیهای بازار است. رویترز گزارش داده محدودیتهای ایجادشده برای صادرات نفت، جریان ورود ارز به اقتصاد ایران را تحت فشار قرار داده است.
برای بازار آزاد ارز، این اخبار اهمیت مستقیم دارد.
وقتی فعالان اقتصادی احتمال میدهند دسترسی ایران به منابع ارزی دشوارتر شود، انتظارات آنها نسبت به قیمت آینده دلار تغییر میکند؛ حتی پیش از آنکه کاهش واقعی عرضه در بازار مشاهده شود.
به همین دلیل بخش مهمی از رشد قیمت ارز را باید رشد پرمیوم ریسک سیاسی دانست.
بانک مرکزی میتواند دلار را پایین بیاورد؟
بانک مرکزی هنوز ابزار مداخله دارد.
عبدالناصر همتی اخیراً گفته بانک مرکزی از ذخایر ارزی کافی برخوردار است و آمادگی دارد برای کنترل نوسانات بازار تا دو میلیارد دلار ارز تزریق کند. رویترز نیز این اظهارات را گزارش کرده است.
اما مسئله اصلی میزان مداخله نیست؛ دوام اثر آن است.
عرضه سنگین میتواند قیمت را ظرف چند ساعت پایین بیاورد، اما اگر تقاضای احتیاطی و انتظارات تورمی همچنان بالا باشد، دلار عرضهشده به سرعت جذب میشود.
در این وضعیت بازارساز برای تغییر روند باید یا عرضه را برای چند روز ادامه دهد یا همزمان یک سیگنال سیاسی مثبت به بازار برسد.
به همین دلیل ممکن است دلار برای مدتی اصلاح کند اما دوباره خریداران وارد شوند.
دلار در یک هفته چقدر گران شده است؟
روند هفته گذشته شدت حرکت بازار را بهتر نشان میدهد.
پیش از شروع معاملات شنبه، گزارشهای بازار نشان میداد دلار طی هفته قبل حدود ۱۸ تا ۲۱ هزار تومان افزایش قیمت داشته و از محدوده حدود ۲۰۳ تا ۲۰۴ هزار تومان به بالای ۲۲۱ هزار تومان رسیده است.
با رسیدن قیمت به ۲۲۵ هزار تومان، رشد نسبت به محدوده ۲۰۴ هزار تومان به حدود ۱۰.۳ درصد میرسد.
این یعنی فردی که تنها یک هفته برای خرید دلار صبر کرده، اکنون برای هر هزار دلار تقریباً ۲۱ میلیون تومان بیشتر پرداخت میکند.
همین سرعت افزایش، احتمال ورود تقاضای هیجانی را نیز بیشتر میکند؛ عاملی که میتواند بازار را در کوتاهمدت از ارزشهای بنیادی فاصله دهد.
آیا دلار فردا به ۲۳۰ هزار تومان میرسد؟
از ۲۲۵ هزار تومان تا ۲۳۰ هزار تومان فقط ۵ هزار تومان فاصله وجود دارد؛ یعنی حدود ۲.۲ درصد.
بنابراین از نظر عددی رسیدن دلار به ۲۳۰ هزار تومان نیازمند جهش بزرگی نیست.
اما سه شرط میتواند این سناریو را تقویت کند:
نخست، دلار باید بالای ۲۲۵ هزار تومان تثبیت شود؛ دوم، عرضه بازارساز نتواند تقاضا را کاملاً پوشش دهد؛ و سوم، خبر سیاسی مثبت و مؤثری منتشر نشود.
تحلیلهای منتشرشده برای معاملات یکشنبه نیز محدوده ۲۲۷ تا ۲۳۰ هزار تومان را در صورت حفظ فشار خرید بهعنوان سناریوی صعودی مطرح کردهاند.
با این حال «۲۳۰ هزار تومان» هنوز پیشبینی قطعی نیست.
بازار ارز ایران نسبت به خبرهای سیاسی بهشدت حساس است و یک خبر مهم میتواند در چند ساعت مسیر معاملات را تغییر دهد.
سناریوی صعودی؛ دلار ۲۳۰ هزار تومان را میبیند
اگر یکشنبه نرخ بازگشایی همچنان بالای ۲۲۵ هزار تومان باشد، اولین محدوده قابل توجه ۲۲۷ تا ۲۲۸ هزار تومان خواهد بود.
عبور از ۲۲۸ هزار تومان میتواند فشار خرید را افزایش دهد و بازار را به سمت ۲۳۰ هزار تومان ببرد.
در صورت ورود یک شوک سیاسی تازه، حتی تثبیت بالای ۲۳۰ هزار تومان نیز میتواند مسیر حرکت به کانالهای بالاتر را باز کند.
با این حال هرچه قیمت سریعتر بالا برود، ریسک شناسایی سود و اصلاح کوتاهمدت نیز افزایش پیدا میکند.
سناریوی اصلاحی؛ دلار تا کجا عقب میرود؟
اولین محدوده مهم در مسیر نزولی ۲۲۱ تا ۲۲۳ هزار تومان است.
این همان منطقهای است که دلار قبل از جهش شنبه در آن معامله میشد.
اگر عرضه ارز افزایش پیدا کند یا خبری درباره کاهش تنشهای سیاسی منتشر شود، دلار میتواند ابتدا به این محدوده برگردد.
شکستن ۲۲۱ هزار تومان میتواند مسیر اصلاح را تا ۲۱۸ تا ۲۲۰ هزار تومان باز کند.
اما برای تبدیل این اصلاح به یک روند نزولی جدی، بازار باید مدتی زیر ۲۲۰ هزار تومان باقی بماند؛ در غیر این صورت کاهش قیمت ممکن است فقط فرصتی برای ورود دوباره خریداران تلقی شود.
۲۲۵ هزار تومان؛ مقاومت شکسته شد یا دام خریداران؟
بازار اکنون در نقطه بسیار حساسی قرار گرفته است.
از یک سو، دلار طی یک هفته بیش از ۱۰ درصد بالا آمده و همین موضوع احتمال اصلاح را افزایش میدهد.
از سوی دیگر، شرایط بنیادی کوتاهمدت—از فشار سیاسی و محدودیت درآمدهای ارزی گرفته تا تقاضای احتیاطی—هنوز بهطور کامل تغییر نکرده است. گزارشهای تازه رویترز نیز از ادامه و تشدید فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران خبر میدهند.
بنابراین ۲۲۵ هزار تومان مهمترین عدد معاملات بعدی است.
ماندن دلار بالای این سطح، احتمال آزمون ۲۲۷ و سپس ۲۳۰ هزار تومان را افزایش میدهد؛ اما شکست دوباره ۲۲۵ هزار تومان از بالا و برگشت سریع به کانال ۲۲۱ تا ۲۲۳ هزار تومان میتواند نشانه ضعف خریداران باشد.
فعلاً کفه بازار اندکی به سمت سناریوی صعودی سنگینی میکند، اما بعد از رشد شدید یک هفتهای، خرید هیجانی در سقفهای تازه با ریسک بیشتری همراه است.
بازار یکشنبه مشخص خواهد کرد که ۲۲۵ هزار تومان سکوی پرتاب دلار به کانال ۲۳۰ هزار تومان بوده یا نقطهای که موج افزایشی شهریور در آن برای مدتی متوقف میشود.