قیمت دام زنده امروز ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ ثابت ماند؛ گوسفند ۶۳۵ هزار تومان | گوشت ارزان میشود؟
براساس آمار منتشرشده به نقل از اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، بازار دام زنده امروز بدون تغییر محسوس آغاز شده است.
بالاترین قیمت ثبتشده برای گوسفند زنده مربوط به استانهای اصفهان و فارس است که هر کیلوگرم آن ۶۳۵ هزار تومان قیمت دارد.
در مقابل، قم، همدان و مرکزی با نرخ ۶۳۰ هزار تومان پایینترین قیمت گوسفند زنده در میان استانهای اعلامشده را ثبت کردهاند.
در بازار دام سنگین نیز بیشترین نرخ گوساله به استان همدان اختصاص دارد؛ جایی که هر کیلوگرم گوساله زنده ۶۱۰ هزار تومان معامله میشود.
یزد نیز با نرخ ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان پایینترین قیمت اعلامشده برای گوساله را دارد.
نکته مهم اینجاست که دامنه اختلاف قیمت میان استانها بسیار محدود شده است. فاصله کف تا سقف قیمت گوسفند فقط پنج هزار تومان در هر کیلو و برای گوساله تنها دو هزار و ۵۰۰ تومان است.
این فشردگی قیمتی معمولاً نشانه آن است که بازار در مقطع فعلی با شوک عرضه یا تقاضای شدید در استانهای مورد بررسی روبهرو نیست.
جدول قیمت دام زنده در استانها
| نوع دام | استان | قیمت هر کیلو |
|---|---|---|
| گوسفند زنده | اصفهان | ۶۳۵ هزار تومان |
| گوسفند زنده | فارس | ۶۳۵ هزار تومان |
| گوسفند زنده | قم | ۶۳۰ هزار تومان |
| گوسفند زنده | همدان | ۶۳۰ هزار تومان |
| گوسفند زنده | مرکزی | ۶۳۰ هزار تومان |
| گوساله زنده | همدان | ۶۱۰ هزار تومان |
| گوساله زنده | یزد | ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان |
این جدول فقط نرخ استانهایی را نشان میدهد که در گزارش امروز به عنوان کف یا سقف بازار اعلام شدهاند و نباید آن را به عنوان فهرست کامل قیمت تمام استانهای کشور در نظر گرفت.
بازار دام چند روز است تکان نخورده؟
بررسی نرخهای روزهای قبل نکته مهمی را آشکار میکند.
در ۱۲ شهریور نیز دقیقاً همین ارقام گزارش شده بود: گوسفند در اصفهان و فارس ۶۳۵ هزار تومان، در قم، همدان و مرکزی ۶۳۰ هزار تومان و قیمت گوساله در همدان ۶۱۰ هزار و در یزد ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان بود.
گزارش چهارم شهریور نیز همین محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان برای گوسفند و بیش از ۶۰۷ هزار تومان برای گوساله را ثبت کرده بود.
بنابراین میتوان گفت بازار دام زنده در بخش مهمی از شهریور وارد دوره ثبات قیمتی شده است.
البته ثبات به معنای ارزان بودن نیست. قیمتهای فعلی در مقایسه با سالهای گذشته سطح بسیار بالایی دارند، اما آنچه اکنون تغییر کرده، سرعت رشد نرخهاست؛ فعلاً موج تازهای از افزایش روزانه دیده نمیشود.
چرا قیمت دام زنده فعلاً ثابت مانده است؟
ثبات فعلی را میتوان حاصل چند عامل دانست.
نخست اینکه بازار در روزهای اخیر با کمبود ناگهانی دام روبهرو نشده است. زمانی که عرضه دام کشتاری با تقاضای کشتارگاهها تناسب نسبی داشته باشد، فشار برای افزایش لحظهای قیمت کاهش پیدا میکند.
عامل دوم، وضعیت تقاضای مصرفکننده است.
گوشت قرمز اکنون به یکی از گرانترین اقلام سبد غذایی خانوار تبدیل شده و کاهش قدرت خرید باعث شده تقاضای مؤثر برای برخی قطعات گوشت تحت فشار قرار بگیرد. وقتی مصرفکننده توان خرید کمتری دارد، این کاهش تقاضا در نهایت به حلقههای بالاتر زنجیره نیز منتقل میشود.
به عبارت دیگر، دامدار با هزینههای بالا مواجه است، اما بازار مصرف نیز ظرفیت پذیرش افزایشهای مداوم قیمت را ندارد. نتیجه میتواند همان چیزی باشد که امروز مشاهده میشود: قیمت بالا، اما نسبتاً ثابت.
هزینه خوراک دام همچنان تهدید اصلی تولید است
آرامش چندروزه بازار نباید یک نکته مهم را پنهان کند؛ خوراک دام همچنان بخش بزرگی از هزینه تولید را تشکیل میدهد.
در آخرین فهرستهای منتشرشده از قیمت نهادههای کشاورزی، نرخ ذرت حدود ۴۲ هزار و ۵۵۰ تومان، کنجاله سویا حدود ۶۲ هزار و ۵۲۰ تومان، جو حدود ۵۴ هزار تومان و یونجه حدود ۴۱ هزار تومان به ازای هر کیلو گزارش شده بود.
بازار ایران در برخی نهادههای اصلی نیز به واردات وابستگی بالایی دارد. رئیس اتحادیه واردکنندگان نهادههای دام و طیور پیشتر گفته بود وابستگی کشور در ذرت و کنجاله سویا حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد است. بنابراین نرخ ارز، هزینه حمل بینالمللی و مسیر واردات میتواند مستقیماً هزینه دامداری را تغییر دهد.
این همان عاملی است که اجازه نمیدهد از چند روز ثبات قیمت دام نتیجه بگیریم خطر افزایش قیمت کاملاً از بین رفته است.
اگر نهادهها دوباره گران شوند، دامدار در نهایت ناچار است هزینه بیشتر را یا از حاشیه سود خود پرداخت کند یا در قیمت فروش دام منعکس کند.
چرا گوشت با وجود ثبات دام هنوز گران است؟
این شاید مهمترین سؤال مصرفکننده باشد.
اگر گوسفند زنده چند روز است روی ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان ثابت مانده، چرا قیمت گوشت در مغازه همچنان به ارقامی بالاتر از یک و حتی دو میلیون تومان رسیده است؟
پاسخ در تفاوت «دام زنده» و «گوشت قابل فروش» قرار دارد.
تمام وزن یک دام پس از کشتار تبدیل به گوشت بدون استخوان قابل عرضه نمیشود. پوست، سر، احشاء، استخوان و سایر اجزا از وزن زنده جدا میشوند. پس از آن نیز هزینه کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعهبندی، بستهبندی و حاشیه فروش عمدهفروش و خردهفروش اضافه میشود.
نرخنامه سازمان مدیریت میادین تهران در نهم شهریور نشان میداد برای مثال راسته گوساله بدون استخوان داخلی بستهبندی در محل حدود یک میلیون و ۷۹۰ هزار تومان قیمت داشته است.
در بازار آزاد نیز نرخ برخی قطعات گوسفندی در روزهای اخیر حتی از دو میلیون تومان عبور کرده است. گزارش سیزدهم شهریور از توقف رشد قیمتها خبر داده، اما تأکید کرده که گوشت قرمز پس از یک دوره افزایش وارد مرحله آرامتری شده است.
بنابراین ثبات دام زنده بیشتر به معنای توقف فشار افزایشی تازه است تا تضمین کاهش فوری گوشت.
چرا قیمت اصفهان و فارس بالاتر است؟
اختلاف پنج هزار تومانی قیمت گوسفند میان استانها رقم بزرگی نیست، اما میتواند تحت تأثیر شرایط محلی بازار شکل بگیرد.
ترکیب نژاد دام، وزن و کیفیت دام کشتاری، حجم عرضه روزانه، فاصله دامداری تا کشتارگاه، هزینه حمل و میزان تقاضای محلی همگی بر قیمت اثر دارند.
به همین دلیل نباید انتظار داشت یک نرخ واحد در تمام کشور وجود داشته باشد.
نکته مثبت در داده امروز این است که اختلاف بسیار محدود است؛ یعنی قیمتها در استانهای اعلامشده به یک محدوده مشترک نزدیک شدهاند و بازار فعلاً شاهد شکاف غیرعادی منطقهای نیست.
آیا قیمت دام زنده کاهش پیدا میکند؟
برای کاهش محسوس قیمت، تنها ثابت ماندن نرخ چند روزه کافی نیست.
سناریوی نزولی زمانی تقویت میشود که عرضه دام کشتاری افزایش پیدا کند، هزینه نهادهها کنترل شود و تقاضا نیز در سطح فعلی باقی بماند.
در این شرایط ممکن است دامداران برای فروش دام آماده کشتار رقابت بیشتری داشته باشند و قیمت اندکی تعدیل شود.
اما سناریوی افزایشی نیز همچنان وجود دارد. رشد نرخ ارز، افزایش قیمت خوراک دام یا اختلال در تأمین نهادهها میتواند هزینه تولید را بالا ببرد و تعادل فعلی را برهم بزند.
بنابراین در کوتاهمدت، محتملترین سناریو ادامه ثبات همراه با نوسانات محدود است؛ مگر اینکه شوک تازهای از سمت نهاده، ارز یا عرضه اتفاق بیفتد.
آیا گوشت قرمز ارزان میشود؟
ثبات قیمت گوسفند و گوساله خبر مثبتی برای بازار گوشت است، زیرا حداقل یکی از مهمترین اجزای هزینه تولید فعلاً در حال افزایش نیست.
اما برای کاهش قیمت در خردهفروشی باید این ثبات برای مدت بیشتری ادامه پیدا کند و همزمان هزینههای دیگر زنجیره نیز کنترل شوند.
در واقع کاهش گوشت معمولاً با تأخیر بیشتری نسبت به تغییر قیمت دام اتفاق میافتد. فروشگاهها و عمدهفروشان موجودی خود را با قیمتهای قبلی تهیه کردهاند و تا زمانی که محمولههای جدید با هزینه کمتر جایگزین نشوند، افت قیمت میتواند محدود باشد.
از این رو خانوارها نباید از ثابت ماندن دام در یک یا دو هفته انتظار ریزش سریع نرخ گوشت را داشته باشند.
آرامش بازار دام؛ پایدار یا موقت؟
قیمت دام زنده در ۱۴ شهریور یک پیام روشن دارد: بازار فعلاً وارد موج جدید گرانی نشده است.
گوسفند بین ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله میان ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان قرار دارد و این اعداد چند روز است تغییر نکردهاند.
این ثبات میتواند جلوی افزایش سریعتر قیمت گوشت را بگیرد، اما برای تبدیل شدن به کاهش واقعی در سفره خانوار باید چند شرط دیگر هم برقرار باشد: قیمت نهادههای دامی بالا نرود، عرضه دام کافی بماند و هزینههای کشتار و توزیع افزایش تازهای پیدا نکند.
بنابراین مهمترین متغیر بازار در هفتههای آینده دیگر فقط «قیمت امروز گوسفند» نیست؛ هزینه خوراک دام و میزان عرضه تعیین میکنند آرامش فعلی ادامه پیدا میکند یا بازار دوباره وارد مدار افزایش قیمت خواهد شد.
