قیمت دام زنده امروز ۱۰ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند روی ۶۳۵ هزار تومان ایستاد، چرا بازار تکان نمیخورد؟
بازار دام زنده در دهمین روز شهریور نشانهای از جهش تازه قیمت ندارد. بر اساس گزارش امروز تجارتنیوز به نقل از آمار اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، نرخ گوسفند و گوساله در مقایسه با روز گذشته تغییری نکرده است.
این وضعیت در ظاهر خبری مثبت برای بازار گوشت محسوب میشود؛ چراکه افزایش سریع قیمت دام زنده معمولاً با فاصلهای کوتاه فشار خود را به کشتارگاه، عمدهفروشی و در نهایت بازار گوشت منتقل میکند. با این حال، ثبات امروز به معنای ارزان بودن دام یا گوشت نیست. قیمتها در سطح بالایی متوقف شدهاند و اکنون سؤال اصلی این است که چه عاملی مانع حرکت بازار به سمت بالا یا پایین شده است؟
قیمت گوسفند زنده امروز ۱۰ شهریور ۱۴۰۵
بالاترین نرخ ثبتشده برای گوسفند زنده در استانهای اصفهان و فارس کیلویی ۶۳۵ هزار تومان است.
در مقابل، استانهای قم، همدان و مرکزی با نرخ ۶۳۰ هزار تومان پایینترین قیمت اعلامی گوسفند زنده را دارند. بنابراین فاصله میان بالاترین و پایینترین نرخ گوسفند در استانهای مورد بررسی تنها پنج هزار تومان در هر کیلو است.
به عبارت دیگر، دامنه اختلاف قیمت استانی کمتر از یک درصد است. چنین فاصله محدودی معمولاً نشانه آن است که بازار در مقطع فعلی با شوک بزرگ منطقهای در سمت عرضه مواجه نیست و قیمتها در نقاط مختلف کشور به یکدیگر نزدیک شدهاند.
در نرخهای منتشرشده برای استانهای دیگر نیز ارقام عمدتاً در همین محدوده قرار دارند؛ تهران حدود ۶۳۴ هزار تومان، یزد و لرستان حدود ۶۳۱ هزار تومان و خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، مازندران و گیلان حدود ۶۳۳ هزار تومان برای هر کیلو گوسفند زنده گزارش شدهاند.
قیمت گوساله زنده امروز؛ همدان گرانترین، یزد ارزانترین
در بازار دام سنگین نیز اختلاف قیمت حتی کمتر است.
طبق نرخهای امروز، بالاترین قیمت گوساله زنده در همدان کیلویی ۶۱۰ هزار تومان اعلام شده است. در سوی دیگر، یزد با قیمت ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان پایینترین نرخ گوساله را در میان استانهای اعلامشده دارد.
فاصله سقف و کف بازار گوساله فقط دو هزار و ۵۰۰ تومان است؛ یعنی اختلافی در حدود چهار دهم درصد.
قیمت گوساله در تهران، اصفهان، فارس و آذربایجان شرقی نیز در محدوده ۶۰۹ هزار تومان قرار دارد و در استانهایی نظیر قم، مرکزی، آذربایجان غربی و گیلان نرخهای نزدیک به ۶۰۸ هزار تومان گزارش شده است.
این فشردگی قیمتی، یکی از مهمترین ویژگیهای فعلی بازار دام زنده است.
قیمت دام چرا چند روز است ثابت مانده؟
بررسی دادههای بازار از هفتم تا دهم شهریور نشان میدهد سقف و کف قیمت گوسفند و گوساله عملاً تغییری نکرده است. در روزهای گذشته نیز گوسفند در اصفهان و فارس ۶۳۵ هزار تومان و در قم، همدان و مرکزی ۶۳۰ هزار تومان قیمت داشت؛ گوساله هم بین ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان معامله میشد.
این ثبات را میتوان حاصل برخورد دو نیروی مخالف دانست.
از یک سو، هزینه بالای نگهداری دام، علوفه، خوراک، حملونقل، دستمزد و سایر نهادههای تولید اجازه کاهش شدید قیمت را به دامدار نمیدهد. از سوی دیگر، بازار مصرف گوشت با محدودیت قدرت خرید مواجه است و ظرفیت پذیرش جهش تازه قیمتها محدود شده است.
به همین دلیل فروشنده انگیزهای برای کاهش جدی نرخ ندارد و خریدار نیز حاضر نیست هر افزایش جدیدی را بپذیرد. نتیجه این وضعیت، بازاری است که به جای حرکت صعودی یا نزولی، در یک کانال بسیار باریک گرفتار شده است.
خوراک دام؛ مهمترین ریسک پشت پرده قیمتها
ثبات نرخ دام زنده نباید باعث نادیده گرفتن هزینه خوراک شود. نهادههای دامی سهم قابل توجهی از هزینه تولید دام را تشکیل میدهند و هر اختلال در تأمین آنها مستقیماً قیمت تمامشده دامدار را بالا میبرد.
تازهترین اطلاعات صنعت خوراک نشان میدهد فعالیت کارخانههای تولید خوراک دام سبک و سنگین در سامانه بازارگاه طی مرداد ۱۴۰۵ ادامه داشته و انجمن صنفی صنعت خوراک دام، طیور و آبزیان فهرست ۵۰ کارخانه برتر کشور از نظر میزان فروش خوراک آماده را منتشر کرده است. استان یزد در این رتبهبندی دارای واحد پرفروش کشور بوده و خراسان رضوی نیز بیشترین تعداد کارخانه حاضر در فهرست را داشته است.
برای آینده بازار، استمرار دسترسی دامداران به خوراک با قیمت قابل کنترل اهمیت زیادی دارد. اگر نهادهها گران شوند یا عرضه آنها مختل شود، ثبات کنونی دام میتواند به سرعت شکننده شود.
چرا دام ۶۳۰ هزار تومانی به گوشت دو میلیون تومانی تبدیل میشود؟
یکی از پرسشهای همیشگی مصرفکنندگان این است که چرا وقتی دام زنده حدود ۶۰۰ تا ۶۳۵ هزار تومان قیمت دارد، برخی قطعات گوشت در بازار چند برابر این نرخ فروخته میشوند.
پاسخ این است که وزن دام زنده با وزن گوشت قابل عرضه برابر نیست. پس از کشتار، بخشهایی مانند پوست، احشا، استخوان و سایر اجزای غیرقابل عرضه بهعنوان گوشت خالص از وزن اولیه خارج میشود. سپس هزینه کشتار، حمل، سردخانه، قطعهبندی، بستهبندی و شبکه توزیع نیز به قیمت اضافه میشود.
علاوه بر این، تمام قطعات لاشه قیمت یکسان ندارند. ران، راسته، فیله یا ماهیچه معمولاً گرانتر از بخشهایی مانند گردن، قلوهگاه یا قلم هستند.
نرخهای بازار گوشت در روزهای ابتدایی شهریور نیز این اختلاف را نشان میدهد. در برخی فهرستهای بازار، ران ممتاز گوسفندی تا حدود دو میلیون و ۹۰ هزار تومان، راسته با استخوان گوسفندی حدود یک میلیون و ۶۵۰ هزار تومان و ران پاکشده گوساله حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان قیمت داشته است.
در نرخهای دیگری که امروز برای میادین تهران منتشر شده، قیمت برخی انواع ران، راسته و ماهیچه گوساله بسته به شیوه عرضه و بستهبندی بین حدود ۱.۶ تا بیش از دو میلیون تومان در هر کیلو قرار دارد.
بنابراین ثبات دام زنده الزاماً به معنی کاهش فوری گوشت در خردهفروشی نیست.
بیش از ۹۵ درصد گوشت قرمز ایران داخلی است
اهمیت بازار دام زنده زمانی بیشتر مشخص میشود که سهم تولید داخلی را در نظر بگیریم.
رئیس سازمان دامپزشکی کشور پیشتر اعلام کرده بود بیش از ۹۵ درصد نیاز ایران به گوشت قرمز توسط تولیدکنندگان داخلی تأمین میشود و ماهانه بیش از یک میلیون رأس دام در کشور ذبح میشود. همچنین واردات گوشت در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل حدود ۴۰ درصد کاهش یافته بود.
این ارقام نشان میدهد برخلاف برخی کالاها که قیمت آنها مستقیماً تحت تأثیر واردات قرار دارد، بازار گوشت قرمز ایران همچنان وابستگی زیادی به وضعیت دامداران داخلی دارد.
به همین دلیل هزینه تولید، وضعیت مراتع، بارندگی، خوراک دام، نقدینگی واحدهای دامداری و سیاستهای صادرات و واردات دام میتوانند مستقیماً بر آینده قیمت گوشت اثر بگذارند.
آیا قیمت دام زنده در روزهای آینده افزایش مییابد؟
دادههای فعلی هنوز سیگنال روشنی از جهش کوتاهمدت نشان نمیدهند. چهار روز ماندگاری قیمتها در محدوده تقریباً یکسان، اختلاف بسیار کم میان استانها و ثبات فعلی بازار گوشت همگی احتمال ادامه نوسان محدود را تقویت میکنند.
اما این آرامش تضمینشده نیست.
مهمترین ریسک صعودی، افزایش هزینه نهاده و خوراک دام است. پس از آن، تغییرات هزینه حملونقل، شرایط اقلیمی و خشکسالی، سیاستهای واردات گوشت و دام، صادرات دام و میزان تقاضای بازار میتوانند جهت قیمت را تغییر دهند.
در مقابل، پایین ماندن قدرت خرید خانوار و مقاومت بازار مصرف در برابر قیمتهای بالاتر، مهمترین مانع جهش سریع نرخهاست.
پیشبینی قیمت گوسفند و گوساله در شهریور ۱۴۰۵
با شرایط فعلی، محتملترین سناریو برای روزهای پیش رو ادامه ثبات با نوسانات محدود است. محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان برای گوسفند و حوالی ۶۰۷ تا ۶۱۰ هزار تومان برای گوساله اکنون به کانال اصلی معاملات تبدیل شده است.
برای خروج بازار از این محدوده، یک محرک تازه لازم است؛ یا افزایش محسوس هزینه تولید و کاهش عرضه که قیمتها را بالا ببرد، یا افزایش عرضه و ضعف بیشتر تقاضا که زمینه عقبنشینی نرخها را فراهم کند.
در نتیجه خبر مهم بازار دام امروز این نیست که قیمتها ارزان شدهاند؛ بلکه این است که پس از جهشهای سنگین گذشته، بازار فعلاً روی سطوح بالای فعلی قفل شده است.
گوسفند ۶۳۵ هزار تومانی و گوساله ۶۱۰ هزار تومانی فعلاً تکان نمیخورند، اما دوام این آرامش بیش از هر چیز به یک متغیر بستگی دارد: هزینه خوراک و توان دامدار برای ادامه تولید بدون انتقال هزینههای تازه به قیمت نهایی.
