قیمت دام زنده امروز ۷ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند ۶۳۵ هزار و گوساله ۶۱۰ هزار تومان؛ آیا گوشت ارزان میشود؟
براساس دادههای منتشرشده از سوی تجارتنیوز و منتسب به اتحادیه سراسری صنعت دامپروران، بالاترین قیمت گوسفند زنده امروز در اصفهان و فارس، کیلویی ۶۳۵ هزار تومان ثبت شده است. قم، همدان و مرکزی نیز با نرخ ۶۳۰ هزار تومان در کف جدول قرار دارند.
فاصله میان بالاترین و پایینترین نرخ تنها ۵ هزار تومان در هر کیلو است؛ یعنی کمتر از ۰.۸ درصد. چنین فاصلهای برای بازاری که قیمت آن میتواند تحت تأثیر نژاد، وزن، جنسیت، کیفیت پرواربندی، محل تحویل و حجم معامله قرار گیرد، نسبتاً محدود محسوب میشود.
برای درک مقیاس قیمت، یک گوسفند ۵۰ کیلوگرمی با نرخ ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان، صرفاً براساس وزن زنده، حدود ۳۱.۵ تا ۳۱.۷۵ میلیون تومان ارزش خواهد داشت. البته این عدد قیمت نمونه فرضی است و نرخ نهایی هر رأس به کیفیت دام و شرایط معامله بستگی دارد.
قیمت گوساله زنده امروز چند است؟
در بازار دام سنگین نیز دامنه قیمت بسیار فشرده است. بالاترین نرخ گوساله زنده در همدان ۶۱۰ هزار تومان و پایینترین رقم در یزد ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان برای هر کیلو گزارش شده است.
اختلاف کف و سقف این بازار فقط ۲۵۰۰ تومان، معادل حدود ۰.۴ درصد است.
اگر یک گوساله ۴۰۰ کیلوگرمی را بهطور فرضی در نظر بگیریم، ارزش دام با این نرخها حدود ۲۴۳ تا ۲۴۴ میلیون تومان میشود. این رقم نیز هزینه خرید دام زنده است و ارتباط مستقیمی با قیمت هر کیلو گوشت آماده مصرف در قصابی ندارد.
چرا نرخهای امروز با اول شهریور متفاوت به نظر میرسند؟
این بخش نیازمند یک توضیح مهم است.
در گزارش اول شهریور، دادههای دیگری در بازار منتشر شده بود که برای گوسفند در برخی مناطق نرخهایی حدود ۶۴۰ تا ۶۷۰ هزار تومان و برای گوساله حدود ۵۱۰ تا ۵۲۰ هزار تومان را نشان میداد. منصور پوریان، رئیس شورای تأمینکنندگان دام نیز همان زمان چنین دامنههایی را برای مناطق مختلف کشور مطرح کرده بود.
اما در دادههای چند روز اخیر، گوسفند به محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله به حدود ۶۰۷ تا ۶۱۰ هزار تومان رسیده است. گزارش ششم شهریور نیز برای تهران گوسفند ۶۳۴ هزار و گوساله ۶۰۸ هزار تومان و برای اصفهان و فارس ارقامی بسیار نزدیک به همین محدوده ثبت کرده بود.
این تفاوت بزرگ، بهخصوص درباره گوساله، نشان میدهد مقایسه مستقیم دو جدول و اعلام درصد رشد یا کاهش هفتگی میتواند گمراهکننده باشد. منابع، نمونه استانها و روش جمعآوری قیمت ممکن است یکسان نباشد و بازار دام زنده نیز برخلاف طلا یا ارز یک تابلوی واحد و لحظهای کشوری ندارد.
بنابراین آنچه با اطمینان بیشتری میتوان گفت این است که از میانه هفته جاری تا امروز، نرخهای منتشرشده تقریباً ثابت ماندهاند؛ نه اینکه الزاماً همه دامهای کشور نسبت به ابتدای شهریور دقیقاً به همین میزان گران یا ارزان شده باشند.
چرا قیمت دام زنده چند روز است ثابت مانده است؟
یکی از مهمترین عوامل، وضعیت عرضه است. منصور پوریان در ابتدای شهریور اعلام کرده بود نیاز ماهانه کشور به دام سبک حدود ۹۰۰ هزار رأس است، در حالی که براساس برآوردهای موجود، در فصل پاییز میزان دام قابل کشتار میتواند به حدود یک میلیون و ۲۵۰ تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار رأس برسد. او بر همین اساس از احتمال ثبات یا حتی کاهش مقطعی قیمت سخن گفته بود.
در سمت تقاضا نیز قدرت خرید خانوارها محدود شده است. فعالان بازار مواد غذایی در هفتههای اخیر بارها از کاهش حجم خرید خانوار و حرکت مصرفکنندگان به سمت مقادیر کمتر یا محصولات جایگزین خبر دادهاند. این ضعف تقاضا به فروشندگان دام اجازه نمیدهد هر افزایش هزینهای را فوراً به قیمت منتقل کنند.
نتیجه، بازاری است که در آن تولیدکننده برای حفظ حاشیه سود در برابر کاهش نرخ مقاومت میکند و خریدار نیز توان پذیرش افزایش شدید قیمت را ندارد؛ همین دو نیرو فعلاً بازار را در محدودهای نسبتاً ثابت نگه داشتهاند.
آیا ثبات دام زنده باعث کاهش قیمت گوشت میشود؟
نه الزاماً.
در روزهای اخیر قیمت برخی قطعات گوشت همچنان بالاتر از دو میلیون تومان در هر کیلو بوده است. برای نمونه در پنجم شهریور گوشت خورشتی گوساله حدود ۲ میلیون و ۱۸۴ هزار تومان، گوشت خورشتی گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان، ماهیچه گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۱۱۰ هزار تومان و ران گوساله نزدیک ۲ میلیون و ۱۳۰ هزار تومان گزارش شده بود.
دلیل اصلی این فاصله آن است که یک کیلو دام زنده به یک کیلو گوشت قابل فروش تبدیل نمیشود. بازده لاشه گوسفند بسته به نژاد، سن و میزان پرواربندی متغیر است و در یک محاسبه تقریبی میتواند در محدوده ۵۰ تا ۵۵ درصد قرار گیرد. سپس هزینه کشتار، حمل سردخانهای، افت وزن، قطعهبندی، بستهبندی و سود شبکه توزیع نیز اضافه میشود.
مثلاً با فرض بازده ۵۰ درصدی، گوسفند کیلویی ۶۳۵ هزار تومان فقط از محل هزینه دام زنده، حدود یک میلیون و ۲۷۰ هزار تومان هزینه به ازای هر کیلو لاشه ایجاد میکند؛ آن هم پیش از اضافه شدن سایر هزینهها.
از سوی دیگر قیمت همه قطعات یکسان نیست. راسته، ران، ماهیچه و فیله معمولاً گرانتر از قلوهگاه یا گوشت مخلوط فروخته میشوند.
چرا گوسفند زنده هنوز از گوساله گرانتر است؟
براساس سقف قیمتهای امروز، گوسفند زنده ۶۳۵ هزار و گوساله ۶۱۰ هزار تومان است؛ یعنی گوسفند تقریباً ۲۵ هزار تومان یا حدود ۴ درصد گرانتر است.
بخشی از این اختلاف به ساختار عرضه و تقاضای دو بازار، نوع مصرف و هزینه نگهداری دام سبک و سنگین مربوط میشود. با این حال اختلاف چهاردرصدی امروز نسبتاً محدود است و برخلاف قیمت خردهفروشی گوشت، نشاندهنده شکاف بسیار بزرگی میان دو نوع دام نیست.
برای مصرفکننده، قیمت قطعه نهایی مهمتر از قیمت دام است؛ زیرا عواملی مانند میزان استخوان و چربی، کیفیت و نوع برش میتواند جهت قیمت گوشت گوسفندی و گوساله را کاملاً تغییر دهد.
پیشبینی قیمت دام زنده در شهریور ۱۴۰۵
در شرایط فعلی، نشانه قوی از آغاز یک جهش فوری در بازار دام مشاهده نمیشود. از چهارم تا هفتم شهریور نرخهای منتشرشده برای گوسفند عمدتاً در کانال ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و برای گوساله حدود ۶۰۷ تا ۶۱۰ هزار تومان قرار داشتهاند.
اگر عرضه دام کشتاری در هفتههای آینده مطابق برآورد فعالان صنفی مناسب باقی بماند و تقاضای خانوار نیز ضعیف باشد، سناریوی ثبات یا نوسان محدود محتملتر است.
در مقابل، هزینه نهادههای دامی، حملونقل و سایر هزینههای تولید همچنان ریسک افزایشی ایجاد میکنند. اگر قیمت خوراک دام یا هزینه جابهجایی افزایش محسوسی داشته باشد، دامدار ممکن است در برابر نرخهای فعلی مقاومت بیشتری نشان دهد.
سناریوی کاهشی نیز به مازاد واقعی عرضه نیاز دارد. برآورد عرضه بالاتر دام در پاییز میتواند فشار نزولی ایجاد کند، اما تبدیل آن به کاهش قیمت گوشت در فروشگاهها به عملکرد کل زنجیره از دامدار تا کشتارگاه و خردهفروش بستگی دارد.
قیمت دام امروز؛ ثبات در مبدا، گرانی در مقصد
جمعبندی بازار شنبه ۷ شهریور این است که دام زنده فعلاً گرانتر نشده است. گوسفند در بازه ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله در محدوده ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان قرار دارد و داده رسمی منتشرشده برای امروز نوسانی نسبت به روز قبل نشان نمیدهد.
اما برای خانوارها، مسئله اصلی همچنان قیمت گوشت روی پیشخوان است؛ جایی که قطعات ممتاز گوسفندی و گوسالهای در هفته جاری در مواردی از دو میلیون تومان عبور کردهاند.
به همین دلیل بهترین توصیف برای وضعیت فعلی بازار این است: ثبات کوتاهمدت در قیمت دام زنده، بدون کاهش محسوس هزینه گوشت برای مصرفکننده.
اگر عرضه پیشبینیشده دام در پاییز محقق شود، زمینه برای کاهش فشار قیمتی وجود دارد؛ اما تا زمانی که هزینههای کشتار، حمل و شبکه توزیع نیز تعدیل نشوند، ثابت ماندن گوسفند ۶۳۵ هزار تومانی بهتنهایی تضمینی برای ارزان شدن گوشت قرمز نیست.