قیمت دام زنده امروز ۱ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند تهران ۶۶۷ هزار تومان، اما نرخ واقعی یک عدد ثابت نیست
طبق نرخهای منتشرشده، بالاترین قیمت اعلامی گوسفند زنده همچنان متعلق به تهران است و هر کیلو ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان قیمت دارد. در مقابل، چهارمحالوبختیاری با نرخ ۶۵۰ هزار تومان پایینترین قیمت میان استانهای مورد اشاره را ثبت کرده است.
اختلاف این دو نرخ فقط ۱۷ هزار و ۷۵۰ تومان در هر کیلو، معادل حدود ۲.۷ درصد است. این فاصله نسبتاً محدود نشان میدهد بازار دام سبک در استانهای مورد بررسی اکنون با شکاف قیمتی بسیار بزرگی روبهرو نیست.
نکته قابل توجه این است که همین نرخ ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومانی تهران در گزارشهای روزهای ۵، ۶، ۱۲، ۱۹، ۲۰، ۲۸ و ۳۱ مرداد نیز تکرار شده است. بنابراین ثبات اعلامشده برای امروز فقط مربوط به مقایسه با دیروز نیست و بخش مهمی از مردادماه را در بر میگیرد.
قیمت گوساله زنده امروز چند است؟
در بازار دام سنگین نیز تغییر محسوسی گزارش نشده است. بالاترین نرخ اعلامشده برای گوساله زنده به تهران و استان مرکزی تعلق دارد که هر کیلو ۵۳۵ هزار تومان قیمت دارد.
خراسان رضوی نیز با نرخ ۵۲۶ هزار تومان پایینترین قیمت اعلامی گوساله را ثبت کرده است؛ یعنی فاصله کف و سقف این جدول تنها ۹ هزار تومان در هر کیلو یا حدود ۱.۷ درصد است. نرخ ۵۳۵ هزار تومانی گوساله نیز مانند قیمت گوسفند تهران طی بخش بزرگی از مرداد بدون تغییر در گزارشهای روزانه تکرار شده است.
این ثبات میتواند برای کشتارگاهها و فعالان بازار گوشت از جهت پیشبینی هزینه خرید دام مفید باشد، اما برای مصرفکننده سؤال دیگری مطرح است: اگر دام زنده چند هفته است گران نشده، چرا قیمت گوشت در قصابیها همچنان بالاست؟
یک ابهام مهم؛ گوسفند تهران واقعاً دقیقاً ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان است؟
اینجا باید میان «نرخ شاخص» و «قیمت معامله» تفاوت گذاشت.
بررسی جداول منتسب به اتحادیه سراسری صنعت دامپروران در مرداد نشان داده برای تهران، گوسفند زنده در مقاطعی در بازه ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان و گوساله در محدوده ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان گزارش شده است. در چنین شرایطی رقم ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان برای گوسفند و ۵۳۵ هزار تومان برای گوساله عملاً به محدوده میانی این بازهها نزدیک است.
بنابراین بهتر است در گزارش قیمت دام از عبارت «نرخ شاخص» یا «قیمت اعلامی» استفاده شود.
دام زنده برخلاف ارز یا سهام کالای کاملاً همگنی نیست. وزن، نژاد، جنسیت، میزان پرواربندی، سلامت دام، محل تحویل، تعداد دام خریداریشده و حتی نقدی یا اعتباری بودن معامله میتواند قیمت هر کیلو را تغییر دهد.
پس لزوماً هر گوسفندی که امروز در تهران فروخته شود کیلویی دقیقاً ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان معامله نخواهد شد.
قیمت یک گوسفند زنده با نرخ امروز چقدر میشود؟
اعداد اعلامی مربوط به هر کیلوگرم وزن زنده هستند، نه قیمت یک رأس دام.
برای مثال اگر یک گوسفند ۵۰ کیلوگرمی را صرفاً بهصورت فرضی با نرخ شاخص تهران محاسبه کنیم، قیمت آن حدود ۳۳ میلیون و ۳۸۷ هزار تومان میشود.
یک گوسفند ۶۰ کیلوگرمی نیز با همین نرخ حدود ۴۰ میلیون تومان ارزش خواهد داشت.
در مورد گوساله اختلاف عدد بسیار بزرگتر میشود. برای نمونه یک گوساله ۴۰۰ کیلوگرمی با نرخ کیلویی ۵۳۵ هزار تومان، حدود ۲۱۴ میلیون تومان قیمت خواهد داشت.
این محاسبات فقط برای نشان دادن مقیاس قیمت هستند؛ وزن و کیفیت هر دام و نرخ واقعی معامله میتواند رقم نهایی را تغییر دهد.
چرا گوشت گوسفندی با دام ۶۶۷ هزار تومانی بالای ۱.۵ میلیون تومان است؟
این یکی از پرتکرارترین پرسشهای بازار گوشت است. هر کیلو دام زنده به یک کیلو گوشت قابل فروش تبدیل نمیشود. بخشی از وزن دام شامل پوست، محتویات دستگاه گوارش، سر، دستوپا و سایر اجزایی است که در وزن لاشه یا گوشت خالص محاسبه نمیشود. علاوه بر آن، هزینه کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعهبندی، بستهبندی و سود شبکه توزیع نیز به قیمت اضافه میشود.
گزارشهای بازار ۳۱ مرداد، شقه لاشه گوسفندی را حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان، راسته با استخوان را حدود یک میلیون و ۶۵۰ هزار تومان و ران ممتاز را حدود ۲ میلیون و ۹۰ هزار تومان در هر کیلو ثبت کردهاند. برای گوشت گوساله نیز ران پاکشده حدود ۱.۶ میلیون تومان گزارش شده است.
فعالان صنعت دام نیز پیشتر گفتهاند علاوه بر تبدیل وزن زنده به لاشه، هزینههای کشتار، حملونقل، سردخانه و شبکه عمدهفروشی و خردهفروشی بخشی از فاصله قیمت دام تا گوشت را تشکیل میدهد.
با این حال فاصله زیاد میان نرخ دام و قیمت نهایی گوشت همچنان یکی از محلهای بحث فعالان این بازار است.
آیا قیمت گوشت با ثبات دام زنده کاهش پیدا میکند؟
ثبات دام شرط لازم برای آرام شدن گوشت است، اما شرط کافی نیست.
در آخرین روز مرداد، بازار گوشت قرمز نیز بدون جهش جدید گزارش شد، اما قیمتها همچنان در سطح بالایی باقی ماندهاند. یعنی فعلاً اتفاق اصلی بیشتر توقف رشد قیمت است تا ارزان شدن محسوس برای خانوار.
از سوی دیگر، گزارشهای صنفی از عرضه نسبتاً مناسب دام حکایت دارند. منصور پوریان، رئیس شورای تأمینکنندگان دام، پیشتر گفته بود بعد از عید قربان و کاهش تقاضا، بره نر کشتاری در برخی بازارها به محدوده ۶۰۰ تا ۶۵۰ هزار تومان رسیده و عرضه تا پایان تابستان وضعیت مناسبی خواهد داشت.
اگر عرضه دام در شهریور و پاییز بالا بماند، یکی از محرکهای افزایش قیمت گوشت مهار میشود. اما هزینه نهادهها، دستمزد، حملونقل و شبکه توزیع تعیین میکنند این آرامش تا چه اندازه به مصرفکننده منتقل شود.
چرا آمارهای قیمت دام در منابع مختلف متفاوت است؟
یک نکته مهم دیگر این است که حتی در روزهای نزدیک به هم، منابع مختلف قیمتهای متفاوتی منتشر میکنند. برای مثال یک گزارش میدانی ۳۰ مرداد، میانگین کشوری گوسفند را حدود ۶۳۳ هزار تومان و گوساله را حدود ۶۰۸ هزار تومان اعلام کرده بود؛ اعدادی که بهخصوص درباره گوساله با جدول ۵۲۶ تا ۵۳۵ هزار تومانی اختلاف محسوسی دارند.
این اختلاف نشان میدهد دامنه جغرافیایی، نوع دام و روش جمعآوری اطلاعات در منابع یکسان نیست.
به همین دلیل برای فعال حرفهای بازار، بهتر است قیمتهای روزانه بهعنوان یک نماگر دیده شوند و پیش از معامله عمده، نرخ همان استان، کشتارگاه و نوع دام بهصورت مستقیم استعلام شود.
پیشبینی قیمت دام زنده در شهریور ۱۴۰۵
با دادههای فعلی، نشانهای از جهش فوری نرخ دام زنده دیده نمیشود. قیمتهای اعلامی تقریباً در تمام مرداد در یک محدوده ثابت باقی ماندهاند و عرضه مناسب دام نیز میتواند از افزایش شدید قیمت جلوگیری کند.
در سناریوی ثبات، گوسفند زنده میتواند همچنان در محدوده فعلی نوسان کند و بازار گوشت نیز بیشتر با تغییرات جزئی همراه باشد.
اما دو متغیر همچنان مهماند: هزینه خوراک و نهادههای دامی و میزان تقاضای کشتارگاهی. افزایش شدید نهادهها میتواند کف هزینه تولید دامدار را بالا ببرد، در حالی که ضعف قدرت خرید خانوار و افت مصرف گوشت فشار معکوسی بر بازار وارد میکند.
در نتیجه وضعیت فعلی را میتوان «ثبات در سطح بالا» توصیف کرد؛ نه بازار ارزان شده و نه در آغاز شهریور نشانهای از موج تازه افزایش قیمت مشاهده میشود.
مهمترین نتیجه قیمتهای امروز نیز همین است: گوسفند تهران با نرخ شاخص ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان و گوساله با نرخ ۵۳۵ هزار تومان وارد شهریور شدهاند، اما این نرخها تقریباً همان اعداد هفتههای گذشتهاند. چالش اصلی بازار اکنون بیشتر از قیمت دام زنده، انتقال این ثبات به قیمت گوشت در سبد خانوار است.
