زمان واریز سود سهام عدالت ۱۴۰۵؛ هفته دولت نزدیک است، اما مبلغ و روز پرداخت هنوز قطعی نیست
مهمترین خبر رسمی درباره زمان پرداخت را بهمن عبداللهی روز ۱۸ مرداد اعلام کرد. او گفت سال گذشته سود سهام عدالت عملکرد ۱۴۰۳ در دو نوبت توزیع شد و دولت تلاش میکند تا هفته دولت بخشی از سود مربوط به عملکرد ۱۴۰۴ را پرداخت کند. عبداللهی همچنین تأکید کرده سود امسال نیز در دو مرحله، یکی در میانه سال و دیگری تا پایان سال، توزیع خواهد شد.
هفته دولت در ابتدای شهریور قرار دارد و به همین دلیل بعضی رسانهها بازه دوم تا هشتم شهریور را بهعنوان زمان احتمالی واریز مطرح کردهاند. با این حال، در اظهارنظر رسمی رئیس اتاق تعاون روز مشخصی مانند دوم، سوم یا هشتم شهریور برای آغاز واریز اعلام نشده است.
حتی در برخی بازنشرهای اظهارات عبداللهی، عبارت «تا پایان مرداد یا نهایتاً هفته دولت» آمده است. بنابراین دقیقترین تیتر در شرایط فعلی این است که «بخشی از سود سهام عدالت تا هفته دولت پرداخت میشود»، نه اینکه پرداخت در یک روز مشخص از هفته دولت قطعی شده باشد.
سود در دو مرحله پرداخت خواهد شد
درباره دو مرحلهای بودن پرداخت، وضعیت روشنتر است.
عبداللهی گفته در سالهای گذشته سود در دو نوبت پرداخت شده و در سال جاری نیز همین روش ادامه پیدا خواهد کرد؛ یک بخش در میانه سال و بخش دیگر در پایان سال.
در نتیجه اگر مرحله نخست تا هفته دولت پرداخت شود، این واریزی به معنای تسویه کامل سود عملکرد ۱۴۰۴ نیست و سهامداران برای دریافت باقیمانده باید منتظر مرحله بعدی باشند.
با این وجود هنوز تاریخ دقیق مرحله دوم اعلام نشده است. عبارت «پایان سال» یک زمانبندی کلی است و فعلاً نمیتوان یک روز مشخص در اسفند ۱۴۰۵ را بهعنوان موعد قطعی پرداخت معرفی کرد.
سود ۴۴۳ هزار تا ۹۸۱ هزار تومانی مربوط به پرداخت قبلی است
مهمترین نکتهای که در برخی گزارشهای جدید نادیده گرفته شده، مربوط به مبلغ سود است.
ارقام زیر واقعی هستند:
سبد ۴۵۲ هزار تومانی: ۴۴۳ هزار تومان
سبد ۵۳۲ هزار تومانی: ۵۲۱ هزار تومان
سبد یک میلیون تومانی: ۹۸۱ هزار تومان
اما این مبالغ در مرحله دوم سود سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ پرداخت شدند. گزارشهای رسمی و رسانهای اسفند ۱۴۰۴ همین ارقام را برای آن مرحله ثبت کردهاند.
بنابراین نمیتوان این سه عدد را از حالا بهعنوان مبلغ قطعی واریزی شهریور ۱۴۰۵ معرفی کرد.
رئیس اتاق تعاون فقط گفته سود عملکرد ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل «کاهش جدی ندارد». این عبارت با «سود دقیقاً همان مقدار سال قبل است» تفاوت دارد. مبلغ نهایی به سود قابل تقسیم شرکتهای موجود در سبد سهام عدالت و میزان وجوهی بستگی دارد که برای توزیع جمعآوری میشود.
پس جدول ۴۴۳، ۵۲۱ و ۹۸۱ هزار تومانی را میتوان برای مقایسه با دوره قبل استفاده کرد، اما نه بهعنوان جدول رسمی واریزی جدید.
سودی که در ۱۴۰۵ میگیریم مربوط به کدام سال است؟
واریزی پیش رو مربوط به عملکرد مالی شرکتهای سرمایهپذیر در سال ۱۴۰۴ است. این تفاوت میان «سال پرداخت» و «سال عملکرد» گاهی باعث سردرگمی میشود.
سهامدار در سال ۱۴۰۵ پول را دریافت میکند، اما منبع این مبلغ سودی است که شرکتهای موجود در پرتفوی سهام عدالت بابت عملکرد سال مالی ۱۴۰۴ شناسایی و قابل توزیع کردهاند. عبداللهی نیز خبر پرداخت را مشخصاً با عنوان سود سهام عدالت سال ۱۴۰۴ مطرح کرده است.
بنابراین عبارت «سود سهام عدالت ۱۴۰۵» در جستوجوهای عمومی بیشتر به سال واریز اشاره دارد، نه لزوماً سال مالی سود.
چه کسانی ممکن است سود دریافت نکنند؟
مشکل اطلاعات بانکی همچنان یکی از مهمترین دلایل ناموفق بودن واریز سود است.
شرکت سپردهگذاری مرکزی پیشتر اعلام کرده شماره شبای نامعتبر، حساب مسدود یا راکد، حساب مشترک دو امضایی، حساب ارزی و برخی حسابهای بلندمدت میتواند مانع پرداخت شود. سهامداران میتوانند اطلاعات شبای ثبتشده نزد سپردهگذاری مرکزی را از طریق سجام بررسی کنند.
با این حال این تصور که همه سهامداران باید دوباره در سجام ثبتنام یا احراز هویت کنند تا سود بگیرند دقیق نیست.
در آخرین دورههای پرداخت نیز مسئولان سازمان بورس تأکید کردهاند افرادی که در مراحل قبلی سودشان را بدون مشکل دریافت کردهاند و حساب بانکی آنها همچنان معتبر است، نیازی به انجام اقدام تازه ندارند. مشکل بیشتر متوجه کسانی است که وضعیت حساب یا شماره شبای آنها تغییر کرده یا سود قبلی برایشان واریز نشده است.
ثبتنام جاماندگان سهام عدالت باز شده است؟
فعلاً خیر.
تا ۲۵ مرداد ۱۴۰۵، فراخوان عمومی تازهای برای ثبتنام همه افرادی که در سالهای گذشته سهام عدالت نگرفتهاند اعلام نشده است. حتی در تیرماه امسال نیز موضوع تعیین تکلیف جاماندگان در مجلس بهعنوان مطالبهای مطرح شد که «سازوکارهای قانونی آن در حال بررسی» است.
این وضعیت با «جاماندگان دریافت سود» تفاوت دارد.
فردی ممکن است از قبل سهامدار عدالت باشد اما به دلیل شماره شبای مشکلدار سود دریافت نکرده باشد. چنین فردی جامانده از دریافت سود است، نه جامانده از اصل تخصیص سهام عدالت.
در مقابل، کسی که اساساً در طرح اولیه سهام عدالت سهمی دریافت نکرده، با ثبت شماره شبا یا ثبتنام در سجام صاحب سهام عدالت نمیشود.
این دو گروه نباید در اطلاعرسانیها با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
سهام نوزادان همان سهام عدالت نیست
یک اشتباه پرتکرار دیگر، معرفی طرح تخصیص سهام به نوزادان بهعنوان «ثبتنام سهام عدالت نوزادان» است.
طرح نوزادان، طرح مستقلی در چارچوب ماده ۱۱ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است که براساس آن برای کودکان مشمول، واحدهایی از صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس خریداری میشود. این طرح ادامه یا دور جدید ثبتنام سهام عدالت نیست.
برای نمونه، سازمان فناوری اطلاعات هنگام آغاز ثبتنام متولدان ۱۴۰۲ اعلام کرده بود والدین باید از پنجره ملی خدمات دولت هوشمند وارد بخش مربوط به «طرح تشویق فرزندآوری» شوند و صندوقهای سرمایهگذاری را انتخاب کنند.
پس بهتر است در گزارشهای مربوط به سود عدالت، این موضوع بهصورت جداگانه توضیح داده شود: باز بودن یک طرح برای تخصیص سهام به برخی نوزادان به معنای باز شدن ثبتنام جاماندگان سهام عدالت نیست.
وراث متوفیان برای سهام عدالت چه کنند؟
مسیر انتقال سهام عدالت افراد فوتشده به وراث از طریق سازوکار «میراث» شرکت سپردهگذاری مرکزی ایجاد شده است. این فرآیند برای انتقال اصل سهام و امکان دریافت سود سنواتی وراث طراحی شده و خدمات آن از طریق شبکه کارگزاریها و بانکهای منتخب ارائه شده است.
شرایط پرونده متوفیان میتواند بر اساس تاریخ فوت و وضعیت مالیاتی متفاوت باشد؛ بنابراین صرف «سجامی بودن وراث» تنها مرحله فرآیند نیست و ثبت و تکمیل پرونده انتقال سهام نیز اهمیت دارد. شرکت سپردهگذاری مرکزی پیشتر اعلام کرده وراثی که فرآیند ثبت مدارک در سامانه میراث را تکمیل کنند، میتوانند سود سنوات گذشته را در مراحل توزیع دریافت کنند.
در تیر ۱۴۰۵ نیز مسئله سهام متوفیان و جاماندگان همچنان از موضوعات در دست پیگیری اعلام شده است.
سه نکته مهم درباره واریزی شهریور
در آستانه پرداخت جدید، سه نکته بیش از همه اهمیت دارد.
نخست اینکه اصل پرداخت بخشی از سود تا هفته دولت از سوی رئیس اتاق تعاون و عضو شورای عالی بورس اعلام شده است؛ بنابراین خبر واریزی جدید پشتوانه رسمی دارد.
دوم اینکه روز دقیق آغاز و پایان واریز هنوز اعلام نشده و معرفی دوم تا هشتم شهریور بهعنوان یک برنامه روزبهروز قطعی، جلوتر از اطلاعات رسمی است.
سوم اینکه مبلغ این مرحله نیز هنوز مشخص نشده است. ارقام ۴۴۳ هزار، ۵۲۱ هزار و ۹۸۱ هزار تومان، پرداختهای مرحله دوم سود سال مالی ۱۴۰۳ بودند و تنها میتوانند معیاری برای مقایسه باشند.
اظهارنظر رسمی فعلی فقط این است که سود سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل «کاهش جدی» نخواهد داشت.
سهامداران فعلاً منتظر اعلام رسمی مبلغ باشند
در نتیجه، سهامداران عدالت در روزهای پیش رو باید بیش از هر چیز منتظر اطلاعیه نهایی درباره تاریخ دقیق و مبلغ مرحله نخست باشند.
اگر شماره شبای سهامداری معتبر است و در دورههای گذشته سود را بدون مشکل دریافت کرده، براساس رویه اعلامشده نیازی به ثبتنام دوباره یا مراجعه حضوری ندارد. افرادی که در پرداخت قبلی با مشکل روبهرو بودهاند، بهتر است وضعیت اطلاعات بانکی خود را بررسی کنند.
تا این لحظه معتبرترین جمعبندی این است: بخشی از سود عملکرد سال مالی ۱۴۰۴ قرار است تا هفته دولت پرداخت شود، توزیع کل سود در دو نوبت خواهد بود، اما رقم و روز دقیق مرحله نخست هنوز رسماً اعلام نشده است.
بنابراین هر جدول یا خبری که از حالا برای دارندگان سبدهای ۴۵۲ هزار، ۵۳۲ هزار و یک میلیون تومانی مبلغ قطعی اعلام میکند، باید با احتیاط خوانده شود.