سورن پلاس ۱۶۷ اسبی دوباره زنده شد؛ بازگشت قدرتمندترین سدان گازسوز ایران؟

در سال ۱۴۰۴، اظهارات مدیرعامل وقت ایران‌خودرو این تصور را ایجاد کرد که سورن پلاس پس از عرضه نسخه مجهز به موتور TU5P، به‌تدریج از خط تولید کنار خواهد رفت. همان زمان اعلام شد مدل TU5P آخرین به‌روزرسانی این خانواده پیش از توقف کامل تولید خواهد بود.

اکنون شرایط تغییر کرده است. گزارش‌های تازه منتشرشده در هفتم مرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهند تولید خانواده سورن پلاس فعلاً ادامه پیدا می‌کند و پروژه نسخه توربوشارژ پایه‌گازسوز نیز دوباره در فهرست برنامه‌های ایران‌خودرو قرار گرفته است. در همین گزارش‌ها تأکید شده که برخلاف بعضی گمانه‌زنی‌ها، فعلاً برنامه مشخصی برای عرضه سورن پلاس فیس‌لیفت وجود ندارد.

این تغییر مسیر را می‌توان نتیجه بازنگری در برنامه محصولات ایران‌خودرو دانست؛ اما اطلاعات موجود هنوز از منابع رسانه‌ای نزدیک به صنعت خودرو آمده‌اند و ایران‌خودرو تا این لحظه اطلاعیه رسمی مستقلی درباره تاریخ تولید انبوه نسخه توربو منتشر نکرده است.

سورن پلاس توربو پایه‌گازسوز چه مشخصاتی دارد؟

مهم‌ترین ویژگی این پروژه، استفاده از پیشرانه EF7 TC CNG است؛ موتوری که برای بهره‌برداری اصلی با گاز طبیعی فشرده توسعه یافته و برخلاف خودروهای دوگانه‌سوز معمولی، بیشترین توان خود را هنگام استفاده از CNG ارائه می‌دهد.

نسخه نهایی نمایش‌داده‌شده در سال ۱۴۰۴، قدرت ۱۶۸ اسب‌بخار و گشتاور ۲۵۰ نیوتن‌متر را در حالت گازسوز ارائه می‌کرد. برای آن مخزن تقریباً ۱۰۰ لیتری، پیمایش نزدیک به ۳۸۰ کیلومتر با گاز و گیربکس شش‌سرعته دستی اعلام شده بود.

اختلاف جزئی میان ارقام ۱۶۷ و ۱۶۸ اسب‌بخار یا توان بنزینی ۱۱۴ و ۱۲۹ اسب‌بخار احتمالاً به تفاوت نمونه‌های آزمایشی، شیوه تبدیل کیلووات به اسب‌بخار یا کالیبراسیون مراحل مختلف پروژه مربوط است. مشخصات قطعی فقط با انتشار کاتالوگ نهایی ایران‌خودرو روشن خواهد شد.

چرا قدرت موتور روی گاز بیشتر از بنزین است؟

در بیشتر خودروهای دوگانه‌سوز قدیمی، راننده هنگام استفاده از CNG با افت توان روبه‌رو می‌شود. دلیل اصلی این است که موتور ابتدا برای بنزین طراحی شده و تجهیزات گازسوز بعداً به آن اضافه شده‌اند.

در پروژه جدید، شرایط برعکس است. موتور EF7 TC CNG از ابتدا برای استفاده اصلی از گاز طبیعی، عدد اکتان بالاتر CNG و نسبت تراکم متناسب با آن توسعه یافته است. توربوشارژر نیز هوای بیشتری وارد سیلندر می‌کند تا افت توان رایج موتورهای گازسوز جبران شود.

به همین دلیل، حالت بنزینی احتمالاً نقش سوخت جایگزین یا اضطراری را خواهد داشت و مدیریت موتور برای جلوگیری از ناک، افزایش دمای احتراق و آسیب قطعات، توان را در این حالت محدود می‌کند. گزارش فنی نسخه نهایی نیز می‌گوید پیستون، میل‌لنگ و سوپاپ‌ها برای سازگاری با گاز تغییر کرده‌اند.

سورن توربو چقدر از نسخه TU5P قوی‌تر است؟

سورن پلاس TU5P که اکنون در سبد رسمی ایران‌خودرو قرار دارد، از موتور ۱.۶ لیتری تنفس طبیعی با قدرت ۱۱۳ اسب‌بخار و گشتاور ۱۴۴ نیوتن‌متر استفاده می‌کند. گیربکس این تیپ در کاتالوگ رسمی فعلی، پنج‌سرعته دستی اعلام شده است.

اگر نسخه توربو با قدرت ۱۶۷ اسب‌بخار عرضه شود، حدود ۴۸ درصد قدرت بیشتری نسبت به TU5P خواهد داشت. اختلاف گشتاور نیز به حدود ۷۴ درصد می‌رسد. این افزایش می‌تواند شتاب‌گیری، توان حرکت در سربالایی و کشش خودرو با سرنشین و بار کامل را به شکل محسوسی بهبود دهد.

این مقایسه البته فقط روی کاغذ است. وزن مخازن CNG، ضرایب گیربکس، کالیبراسیون موتور، کیفیت سوخت و نحوه کنترل کشش، عملکرد واقعی خودرو را تعیین خواهند کرد.

خبری از سورن پلاس فیس‌لیفت نیست

در هفته‌های اخیر تصاویری با عنوان سورن پلاس فیس‌لیفت یا نسل جدید سورن در فضای مجازی منتشر شده بود. اطلاعات تازه اما نشان می‌دهد تمرکز ایران‌خودرو فعلاً بر ادامه تولید بدنه فعلی، عرضه تیپ TU5P و تکمیل پروژه توربو گازسوز قرار دارد؛ نه طراحی چهره‌ای کاملاً جدید.

بنابراین احتمالاً نسخه توربو از نظر نمای بیرونی و کابین تفاوت بنیادینی با سورن پلاس دوگانه‌سوز فعلی نخواهد داشت. گزارش معرفی نمونه نهایی نیز امکاناتی مانند نمایشگر مالتی‌مدیا، کروز کنترل، تهویه اتوماتیک، صندلی‌های نیمه‌برقی، آینه‌های تاشونده برقی، فرمان برقی و تجهیزات استاندارد ایمنی را مطرح کرده است.

نبود فیس‌لیفت لزوماً نقطه‌ضعف مطلق نیست؛ زیرا استفاده از بدنه و قطعات فعلی می‌تواند هزینه تولید و قیمت نهایی را کنترل کند. در مقابل، طراحی قدیمی پلتفرم و کابین ممکن است پذیرش قیمت بالا را برای مشتری دشوار سازد.

چرا بازگشت این خودرو برای بازار مهم است؟

بازار ایران انتخاب‌های محدودی برای خودروهای پایه‌گازسوز کارخانه‌ای دارد. بیشتر مدل‌های موجود اقتصادی، تنفس طبیعی و از نظر توان فنی متوسط یا ضعیف هستند. سورن پلاس توربو می‌تواند برای رانندگان تاکسی، ناوگان حمل‌ونقل، مسافرت‌های بین‌شهری و خانواده‌هایی که پیمایش سالانه بالایی دارند، گزینه‌ای متفاوت باشد.

مزیت اصلی CNG، پایین‌تر بودن هزینه سوخت در مقایسه با بنزین است. همچنین گاز طبیعی عدد اکتان بالایی دارد و در یک موتور طراحی‌شده برای CNG می‌تواند عملکرد مناسبی ارائه دهد.

در سوی مقابل، خریدار باید محدودیت‌های زیر را نیز در نظر بگیرد:

• مخزن گاز بخشی از فضای صندوق عقب و ظرفیت حمل بار را اشغال می‌کند.

• موتور توربوشارژ به روغن مناسب، سرویس منظم و نگهداری دقیق‌تری نیاز دارد.

• ترکیب توربو و CNG از نظر تعمیرات پیچیده‌تر از موتورهای تنفس طبیعی فعلی است.

• کیفیت خدمات نمایندگی و موجودی قطعات اختصاصی، تعیین‌کننده هزینه مالکیت خواهد بود.

• دسترسی به جایگاه CNG و صف سوخت‌گیری در همه شهرها یکسان نیست.

وعده تولید بهار ۱۴۰۵ چرا عملی نشد؟

هنگام معرفی نسخه نهایی در مهر ۱۴۰۴، از ورود محصول به تولید انبوه در بهار ۱۴۰۵ سخن گفته شده بود؛ اما این زمان‌بندی محقق نشد.

توقف یا تأخیر پروژه نشان می‌دهد معرفی نمونه مهندسی با آمادگی تولید تجاری تفاوت دارد. تأمین توربوشارژر، قطعات مقاوم‌شده موتور، مخزن CNG، سامانه مدیریت پیشرانه، آزمون‌های دوام، استاندارد آلایندگی و آماده‌سازی شبکه خدمات می‌توانند عرضه را ماه‌ها به تعویق بیندازند.

به همین علت، بازگشت پروژه به برنامه ایران‌خودرو خبر مهمی است، اما نمی‌توان از آن تاریخ فروش استخراج کرد. تا زمانی که کد کلاس، کاتالوگ رسمی، تأیید استاندارد، تیراژ تولید و بخشنامه فروش منتشر نشود، عرضه خودرو قطعی نیست.

قیمت سورن پلاس توربو چقدر خواهد بود؟

هیچ قیمت رسمی یا حتی بازه معتبر کارخانه‌ای برای این خودرو اعلام نشده است. نسخه توربو به دلیل موتور اختصاصی، گیربکس شش‌سرعته، توربوشارژر، مخازن CNG و تجهیزات فنی بیشتر، طبیعتاً گران‌تر از سورن پلاس دوگانه‌سوز معمولی و TU5P خواهد بود.

چالش ایران‌خودرو این است که فاصله قیمت را در محدوده‌ای نگه دارد که مشتری، صرفه‌جویی بلندمدت در هزینه سوخت را توجیه‌پذیر بداند. اگر قیمت محصول به محدوده دنا پلاس توربو یا سدان‌های اتوماتیک نزدیک شود، ظاهر قدیمی‌تر و گیربکس دستی سورن می‌تواند قدرت رقابتی آن را کاهش دهد.

از سوی دیگر، قدرت نزدیک به ۱۷۰ اسب‌بخار و گشتاور ۲۵۰ نیوتن‌متری در یک خودروی داخلی پایه‌گازسوز، مزیتی است که فعلاً رقیب مستقیمی در بازار ندارد.

بازگشت پروژه قطعی است، عرضه بازار هنوز نه

مجموع اطلاعات موجود نشان می‌دهد تصمیم قبلی برای حذف سریع سورن پلاس فعلاً کنار گذاشته شده است. عرضه تیپ TU5P در وب‌سایت رسمی ایران‌خودرو و باقی‌ماندن کاتالوگ نسخه‌های CNG، XU7P و EF7 نیز ادامه حضور این خانواده در سبد محصول را تأیید می‌کند.

احیای سورن پلاس توربو پایه‌گازسوز می‌تواند این سدان قدیمی را از یک محصول رو به بازنشستگی به یکی از قوی‌ترین خودروهای اقتصادی داخلی تبدیل کند؛ اما موفقیت آن به قیمت، کیفیت کالیبراسیون، دوام موتور، خدمات پس از فروش و عرضه منظم وابسته خواهد بود.

فعلاً دقیق‌ترین جمع‌بندی این است: پروژه سورن پلاس توربو دوباره فعال شده، اما هنوز فروش و تولید انبوه آن به‌طور رسمی اعلام نشده است.