شوک تازه به بازار مرغ؛ فیله ۸۷۳ هزار تومان شد | قیمت مرغ امروز ۱ آبان ۱۴۰۵ و پیش‌بینی بازار
بررسی تازه‌ترین فهرست قیمت گوشت مرغ نشان می‌دهد اختلاف قابل‌توجهی میان نرخ مرغ کامل و قطعات آماده مصرف وجود دارد. در شرایطی که قیمت مرغ کامل به ۳۳۰ هزار تومان رسیده، برخی قطعات پرمصرف مانند فیله و سینه بدون استخوان با بیش از دو برابر این رقم عرضه می‌شوند.
جدول زیر آخرین قیمت‌های اعلام‌شده در گزارش بازار روز جمعه اول آبان را نشان می‌دهد.
|
نوع محصول |
قیمت هر کیلوگرم (تومان) |
|---|---|
|
مرغ کامل |
۳۳۰٬۰۰۰ |
|
ساق مرغ بدون پوست |
۵۸۵٬۰۰۰ |
|
فیله مرغ |
۸۷۳٬۰۰۰ |
|
سینه مرغ بدون استخوان |
۷۷۴٬۰۰۰ |
|
ران مرغ با پوست و با کمر |
۲۵۰٬۰۰۰ |
این ارقام قیمت‌های گزارش‌شده در نمونه‌های بازار هستند و نباید آن‌ها را نرخ ثابت تمام فروشگاه‌های کشور دانست. نوع بسته‌بندی، کیفیت، برند، محل فروش و میزان پاک‌شدگی محصول می‌تواند قیمت نهایی را تغییر دهد.
نکته قابل‌توجه اینکه در فهرست منتشرشده برای ۳۰ مهر، قیمت مرغ کامل بسته‌بندی نیز ۳۳۰ هزار تومان اعلام شده بود، اما برای فیله مرغ نرخ ۷۲۰ هزار تومان ثبت شده است. این اختلاف نشان می‌دهد مقایسه قیمت‌ها بدون توجه به مشخصات محصول و محل عرضه می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
چرا قیمت مرغ افزایش یافت؟ نقش نهاده‌های دامی در گرانی بازار
یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت مرغ در هفته‌های اخیر، رشد هزینه تولید در مرغداری‌هاست. صنعت پرورش طیور به نهاده‌هایی مانند ذرت و کنجاله سویا وابستگی زیادی دارد و تغییر قیمت این محصولات می‌تواند مستقیماً بر هزینه تمام‌شده مرغ اثر بگذارد.
غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در واکنش به افزایش قیمت مرغ، رشد قیمت جهانی نهاده‌ها از جمله ذرت را از عوامل اصلی گرانی عنوان کرده است.
در مقابل، اتحادیه‌های مرغداران بر نقش افزایش هزینه نهاده‌ها پس از حذف ارز ترجیحی تأکید دارند و از افزایش چندبرابری قیمت این اقلام سخن می‌گویند. با این حال، برای تعیین سهم دقیق هر عامل در گرانی مرغ، انتشار جزئیات هزینه تولید ضروری است.
افزایش هزینه تولید فقط به خوراک طیور محدود نمی‌شود. هزینه جوجه یک‌روزه، واکسن و دارو، انرژی، نیروی انسانی، حمل‌ونقل و نگهداری محصولات نیز در قیمت نهایی نقش دارند.
چنانچه مرغداران نتوانند هزینه‌های جدید را از محل فروش جبران کنند، احتمال کاهش سرمایه‌گذاری در دوره‌های بعدی پرورش وجود دارد؛ اتفاقی که می‌تواند در آینده بر میزان عرضه و قیمت بازار تأثیر بگذارد.
جهش ۷۰ هزار تومانی قیمت مرغ؛ بازار وارد مرحله تازه‌ای شد؟
گزارش‌های منتشرشده در روزهای پایانی مهرماه از افزایش قابل‌توجه قیمت مرغ حکایت دارند.
بر اساس گزارشی که در ۳۰ مهر منتشر شد، قیمت هر کیلوگرم مرغ از ۲۸۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان افزایش یافته است؛ یعنی رشد ۷۰ هزار تومانی، معادل ۲۵ درصد.
این افزایش در مدت کوتاه نشان می‌دهد بازار مرغ نسبت به تغییر شرایط تولید و عرضه حساس شده است.
البته قیمت ۳۵۰ هزار تومانی گزارش‌شده با نرخ ۳۳۰ هزار تومانی برخی فهرست‌های فروش تفاوت دارد. چنین اختلافی ممکن است به زمان ثبت قیمت، نوع محصول و تفاوت میان بازارهای محلی مربوط باشد.
در نتیجه، نمی‌توان تنها با اتکا به یک نرخ، درباره وضعیت تمام بازار قضاوت کرد. آنچه اهمیت بیشتری دارد، افزایش فشار هزینه‌ای بر خانوارها و ضرورت شفاف‌سازی قیمت‌ها در مراحل مختلف زنجیره تأمین است.
فیله مرغ ۸۷۳ هزار تومان؛ چرا قطعات مرغ این‌قدر گران هستند؟
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های بازار فعلی، فاصله زیاد قیمت مرغ کامل با قطعات آماده مصرف است.
بر اساس قیمت‌های اعلام‌شده، فیله مرغ حدود ۲.۶۵ برابر مرغ کامل قیمت دارد. همچنین سینه مرغ بدون استخوان حدود ۲.۳۵ برابر مرغ کامل فروخته می‌شود.
این اختلاف به چند عامل وابسته است. نخست اینکه هنگام قطعه‌بندی، استخوان، پوست و سایر قسمت‌های غیرقابل‌استفاده یا کم‌تقاضا جدا می‌شوند و وزن گوشت خالص کاهش می‌یابد.
دوم اینکه قطعه‌بندی، بسته‌بندی، نگهداری سردخانه‌ای و توزیع محصولات آماده مصرف هزینه جداگانه دارد.
عامل سوم نیز میزان تقاضاست. فیله و سینه بدون استخوان به دلیل سهولت استفاده در تهیه غذا، معمولاً مشتریان خاص خود را دارند.
با این وجود، فاصله قابل‌توجه قیمت‌ها ضرورت نظارت بر نحوه قیمت‌گذاری قطعات مرغ را بیشتر می‌کند. بررسی دقیق هزینه فرآوری و حاشیه سود فروشندگان می‌تواند مشخص کند چه سهمی از اختلاف قیمت ناشی از هزینه واقعی و چه سهمی مربوط به شرایط عرضه و فروش است.
گرانی مرغ چه تأثیری بر سفره خانوارها دارد؟
افزایش قیمت مرغ زمانی نگران‌کننده‌تر می‌شود که این محصول یکی از اصلی‌ترین منابع پروتئین حیوانی برای بسیاری از خانوارهای ایرانی است.
در سال‌های گذشته، بخشی از مصرف‌کنندگان به دلیل بالا بودن قیمت گوشت قرمز، سهم بیشتری از سبد خرید خود را به گوشت مرغ اختصاص داده‌اند. اکنون افزایش قیمت مرغ می‌تواند قدرت انتخاب این خانوارها را محدودتر کند.
برای مثال، خرید دو کیلوگرم مرغ کامل با نرخ ۳۳۰ هزار تومان، ۶۶۰ هزار تومان هزینه دارد. اگر خانواده‌ای در هفته چهار کیلوگرم مرغ کامل خریداری کند، تنها هزینه این محصول به یک میلیون و ۳۲۰ هزار تومان می‌رسد.
این رقم بدون احتساب برنج، روغن، سبزیجات، حبوبات و سایر مواد غذایی است.
از سوی دیگر، خانواده‌هایی که به دلیل شرایط کاری به خرید محصولات قطعه‌بندی‌شده تمایل دارند، با هزینه بالاتری مواجه می‌شوند.
ادامه این وضعیت ممکن است باعث تغییر الگوی مصرف، کاهش مقدار خرید یا جایگزینی برخی مواد غذایی شود. چنین تغییراتی می‌تواند بر کیفیت و تنوع رژیم غذایی خانوارهای کم‌درآمد تأثیر بگذارد.
آیا افزایش قیمت مرغ ادامه پیدا می‌کند؟
پاسخ این پرسش بیش از هر چیز به وضعیت تأمین نهاده‌ها، استمرار تولید و میزان عرضه در هفته‌های آینده وابسته است.
اگر هزینه خوراک طیور همچنان افزایش یابد و مرغداران با مشکلات تأمین سرمایه در گردش مواجه شوند، احتمال باقی ماندن قیمت‌ها در سطوح بالا یا افزایش دوباره آن‌ها وجود دارد.
در مقابل، تأمین منظم نهاده‌های دامی، افزایش عرضه و کاهش هزینه‌های غیرضروری توزیع می‌تواند از شدت نوسانات بکاهد.
عامل مهم دیگر، میزان جوجه‌ریزی است. کاهش جوجه‌ریزی در یک دوره می‌تواند با فاصله زمانی بر عرضه مرغ آماده کشتار اثر بگذارد. بنابراین، برای پیش‌بینی معتبر قیمت‌ها باید آمار جوجه‌ریزی، تولید و موجودی نهاده‌ها نیز بررسی شود.
پیش‌بینی قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵؛ سه سناریوی احتمالی
با توجه به وضعیت فعلی بازار، سه سناریو برای روزهای آینده قابل بررسی است.
سناریوی نخست؛ تداوم گرانی: اگر نهاده‌های دامی گران‌تر شوند یا هزینه تأمین آن‌ها افزایش یابد، فشار صعودی بر قیمت مرغ ادامه خواهد داشت. در این شرایط احتمال افزایش قیمت در برخی مراکز فروش وجود دارد.
سناریوی دوم؛ تثبیت قیمت‌ها: اگر عرضه مرغ و جریان تأمین نهاده‌ها بدون اختلال ادامه پیدا کند، بازار می‌تواند پس از جهش اخیر وارد دوره‌ای از ثبات نسبی شود. در این حالت احتمال دارد قیمت‌ها در حوالی سطوح فعلی نوسان کنند.
سناریوی سوم؛ کاهش تدریجی قیمت: افزایش عرضه، بهبود دسترسی مرغداران به خوراک و کاهش هزینه‌های توزیع می‌تواند زمینه تعدیل قیمت را فراهم کند.
البته در شرایط کنونی داده کافی برای اعلام یک قیمت قطعی در پایان آبان وجود ندارد و این سناریوها صرفاً تحلیل عوامل اثرگذار بر بازار هستند.
راهکار کنترل قیمت مرغ چیست؟
کنترل پایدار قیمت مرغ تنها از مسیر برخورد با گران‌فروشی امکان‌پذیر نیست. سیاست‌گذاران باید هم‌زمان هزینه تولید و شرایط بازار مصرف را در نظر بگیرند.
تأمین به‌موقع ذرت و کنجاله سویا، کاهش تأخیر در توزیع نهاده‌ها، تقویت سرمایه در گردش مرغداری‌ها و کوتاه‌تر کردن مسیر توزیع از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند به ثبات بازار کمک کنند.
همچنین انتشار شفاف قیمت مرغ زنده، مرغ کشتار، عمده‌فروشی و خرده‌فروشی امکان نظارت دقیق‌تر بر حاشیه سود را فراهم می‌کند.
در بخش مصرف نیز حمایت هدفمند از خانوارهای کم‌درآمد می‌تواند فشار افزایش قیمت مواد پروتئینی را کاهش دهد؛ مشروط بر اینکه چنین حمایت‌هایی به عرضه پایدار و دسترسی واقعی مصرف‌کنندگان منجر شود.
جمع‌بندی؛ بازار مرغ در انتظار تعادل جدید
بازار گوشت مرغ در آغاز آبان ۱۴۰۵ با شرایط حساسی مواجه شده است. قیمت ۳۳۰ هزار تومانی مرغ کامل در کنار فیله ۸۷۳ هزار تومانی و سینه بدون استخوان ۷۷۴ هزار تومانی نشان می‌دهد هزینه خرید محصولات پروتئینی برای خانوارها همچنان بالاست.
با این حال، آینده قیمت مرغ به تصمیمات مربوط به تأمین نهاده‌ها، توان تولیدکنندگان و وضعیت عرضه وابسته خواهد بود.
آنچه در کوتاه‌مدت اهمیت دارد، جلوگیری از تبدیل افزایش هزینه تولید به یک چرخه مداوم گرانی است. اگر سیاست‌های حمایتی و تنظیم بازار بتوانند ثبات را به زنجیره تولید و توزیع بازگردانند، احتمال آرام‌تر شدن نوسانات قیمت مرغ در هفته‌های آینده بیشتر خواهد شد.
