تغییر بزرگ در پرداخت یارانه نقدی مهر ۱۴۰۵؛ کیف پول ایران فعال میشود؟ جزئیات شارژ یکمیلیونی و معیارهای جدید حذف یارانه
بررسی اطلاعیههای سازمان هدفمندسازی یارانهها نشان میدهد یارانه نقدی مرحله ۱۸۸ مربوط به مهرماه برای دهکهای اول تا سوم در روز شنبه ۲۵ مهر واریز شده است.
طبق اعلام رسمی این سازمان، مبلغ ۱۱۳ هزار و ۵۵۱ میلیارد ریال به حساب بیش از ۱۰ میلیون و ۴۶۸ هزار سرپرست خانوار مشمول واریز شده و قابل برداشت است.
در مجموع، حدود ۲۸ میلیون و ۴۷۰ هزار نفر در دهکهای اول تا سوم مشمول این مرحله از پرداخت بودهاند.
برای دهکهای چهارم تا نهم نیز پرداخت مهرماه بر اساس روال معمول در پایان ماه پیشبینی میشود؛ اما تا زمان بررسی این گزارش در ۲۷ مهر، اطلاعیه رسمی تازهای درباره انجام این مرحله از واریز پیدا نشد.
جدول مبلغ یارانه نقدی مهر ۱۴۰۵
|
گروه مشمول |
مبلغ به ازای هر نفر |
وضعیت پرداخت مهر |
|---|---|---|
|
دهکهای اول تا سوم |
۴۰۰ هزار تومان |
واریزشده در ۲۵ مهر |
|
دهکهای چهارم تا نهم |
۳۰۰ هزار تومان |
در انتظار واریز پایان ماه طبق روال معمول |
|
دهک دهم |
مشمول پرداخت عادی نیست |
— |
بنابراین اجرای آزمایشی کیف پول ایران تاکنون به معنای توقف واریز یارانه نقدی به حساب بانکی سرپرستان خانوار نبوده است.
کیف پول ایران چیست و چه زمانی یارانه به آن واریز میشود؟
کیف پول ایران یک ابزار پرداخت دیجیتال است که بانک مرکزی آن را بر بستر کدهای دستوری تلفن همراه توسعه داده است.
حمیدرضا نوروزی، مدیر اداره نظارت بر نظامهای پرداخت بانک مرکزی، در مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد حدود ۹۰ میلیون کیف پول برای شهروندان تعریف شده است.
به گفته او، کاربران میتوانند از خدماتی مانند مشاهده موجودی، شارژ کیف پول، انتقال اعتبار میان کیف پولها و خرید از فروشگاههای طرف قرارداد بهرهمند شوند.
تازهترین گزارش منتشرشده در ۲۷ مهر نیز نشان میدهد سازمان هدفمندسازی یارانهها مکاتباتی با بانک مرکزی برای فراهم کردن امکان انتقال یارانهها انجام داده است.
طبق این گزارش، قرار است اطلاعات موردنیاز مشمولان، از جمله کد ملی و اطلاعات بانکی، در اختیار بانک مرکزی قرار گیرد؛ بااینحال مبلغ، دامنه مشمولان و زمان اجرای عمومی طرح هنوز مشخص نیست.
بنابراین در حال حاضر هیچ تاریخ قطعی برای واریز سراسری یارانه نقدی همه خانوارها به کیف پول ایران اعلام نشده است.
شارژ یک میلیون تومانی کیف پول ایران شامل چه کسانی میشود؟
یکی از بخشهای مهم طرح تازه دولت، پرداخت بخشی از کمکهای رفاهی کارکنان دستگاههای اجرایی از طریق کیف پول ایران است.
بر اساس مصوبه ابلاغشده در ۲۱ شهریور ۱۴۰۵، دستگاههای مشمول موظف شدهاند با اخذ رضایت کارکنان، حداقل ماهانه یک میلیون تومان از کمکهای رفاهی مربوط را در قالب شارژ کیف پول پرداخت کنند.
این مبلغ از جنس کمک رفاهی کارکنان است و نباید آن را افزایش یک میلیون تومانی یارانه نقدی عمومی دانست.
علیاکبر حدادی هرندی، رئیس امور راهبری سامانههای ملی سازمان اداری و استخدامی، در روزهای اخیر اعلام کرده که زیرساخت فنی بانک مرکزی آماده شده و وزارتخانههای ارتباطات و کشور برای مشارکت در مرحله آزمایشی اعلام آمادگی کردهاند.
بااینحال، اجرای آزمایشی و هماهنگیهای مربوط هنوز در مرحله آمادهسازی قرار داشته و گزارش رسمی از پرداخت عمومی به همه کارکنان منتشر نشده است.
کد دستوری کیف پول ایران چیست؟
کد دستوری اعلامشده بانک مرکزی
*98#
کپی کدالبته استفاده از این کد به معنی واریز شدن یارانه به کیف پول فرد نیست. همچنین فعال بودن برخی خدمات به زیرساخت بانکی و پذیرندگان طرف قرارداد بستگی دارد.
کاربران باید مراقب پیامکهای ناشناس، درخواست رمز بانکی و لینکهای جعلی با عنوان فعالسازی یارانه باشند.
دهکبندی یارانهها تغییر کرد؟ سه گروه اقتصادی جای دهکهای قدیمی را میگیرند؟
بر اساس شیوهنامه جدید دولت که در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ ابلاغ شده، خانوارهای ایرانی با توجه به مجموع درآمد، داراییها و ویژگیهای اقتصادی در سه گروه وسع بالا، متوسط و پایین شناسایی میشوند.
این مصوبه در جلسه ۲۵ شهریور هیئت وزیران تصویب شده و مسئولیت اصلی اجرای آن بر عهده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.
بر اساس متن شیوهنامه، مستمریبگیران سازمان بهزیستی و کمیته امداد پس از راستیآزمایی اطلاعات اقتصادی، در گروه دارای وسع اقتصادی پایین قرار میگیرند.
نکته مهم این است که سهگانه جدید وسعسنجی الزاماً به معنای حذف فوری ساختار دهکبندی از تمام پرداختهای یارانهای نیست.
میزان حمایت مالی هر گروه و چگونگی ارتباط این طبقهبندی با یارانه نقدی و کالابرگ، به تصمیمهای اجرایی و مقررات مربوط وابسته خواهد بود.
جدول معیارهای جدید حذف یارانه و شناسایی خانوارهای پردرآمد
در مصوبه جدید، برای شناسایی خانوارهای دارای وسع اقتصادی بالا معیارهای مشخصی در نظر گرفته شده است.
|
معیار ارزیابی |
حدنصاب یا شرط مصوب |
|---|---|
|
زمین با کاربری مسکونی |
مجموع ارزش بیش از ۵۰ میلیارد تومان |
|
هر زمین فاقد کاربری یا غیرمسکونی |
ارزش بیش از ۷۵ میلیارد تومان |
|
هر واحد مسکونی |
ارزش بیش از ۷۵ میلیارد تومان |
|
خودروهای سواری و وانت دوکابین شخصی |
مجموع ارزش بیش از ۷.۵ میلیارد تومان |
|
مصرف انرژی |
قرار گرفتن میان ۵ درصد خانوارهای پرمصرف |
|
دارایی بازار سرمایه |
قرار گرفتن میان ۵ درصد خانوارهای دارای بیشترین ارزش سبد |
|
مانده تسهیلات بانکی |
قرار گرفتن میان ۲.۵ درصد خانوارهای دارای بالاترین مانده تسهیلات |
|
کارت بازرگانی |
داشتن کارت بازرگانی |
|
اقامت خارج از کشور |
نداشتن حضور در کشور برای بیش از ۱۸۳ روز طی یک سال، طبق تشخیص فراجا |
یک اصلاح مهم در اطلاعات منتشرشده درباره این مصوبه وجود دارد: سقف ارزش خودروهای خانوار ۷۵ میلیارد ریال است، نه ۷۵ میلیارد تومان.
به عبارت دیگر، معادل صحیح این حدنصاب هفت میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان است.
همچنین در متن مصوبه، برای معیار اقامت، عبارت مربوط به بیش از ۱۸۳ روز عدم حضور در کشور درج شده است؛ بنابراین این حدنصاب باید با همان عبارت قانونی گزارش شود.
آیا داشتن خانه یا خودرو باعث قطع فوری یارانه میشود؟
شیوهنامه جدید، برخورداری از هر یک از معیارهای تعیینشده را مبنایی برای قرار گرفتن در گروه وسع اقتصادی بالا معرفی میکند.
اما میان طبقهبندی اقتصادی خانوار و قطع پرداخت نقدی تفاوت وجود دارد.
برای مثال، ممکن است اطلاعات مربوط به مالکیت خودرو یا ملک در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار اثر بگذارد، اما زمان اعمال تغییر در یارانه نقدی باید بر اساس مقررات اجرایی و فهرست رسمی مشمولان مشخص شود.
همچنین برای املاک، ملاک ارزشگذاری در متن مصوبه بر اساس سازوکار موضوع ماده ۶۴ قانون مالیاتهای مستقیم تعریف شده است؛ بنابراین نمیتوان تنها از روی قیمت یک آگهی فروش ملک درباره عبور از حدنصاب قانونی نتیجه گرفت.
در مورد مستأجران نیز سامانه ملی املاک و اسکان مبنای تشخیص وضعیت سکونت تعیین شده است. فردی که مالک یک واحد مسکونی است، حتی اگر در خانه دیگری اجارهنشین باشد، برای اعمال حدنصابهای قانونی همچنان مالک محسوب میشود.
اعتراض به دهکبندی یارانهها چگونه انجام میشود؟
یکی از دغدغههای خانوارها، احتمال ثبت نادرست اطلاعات درآمدی و دارایی است.
بر اساس توضیحات منتشرشده درباره شیوهنامه جدید، شهروندان میتوانند برای درخواست بازبینی گروه اقتصادی خود، ابتدا اطلاعات کارپوشه اقتصادی را بهروزرسانی و سپس تقاضای بازنگری ثبت کنند.
همچنین طبق این مقررات، تغییر گروه وسع اقتصادی هر خانوار حداکثر یک بار در سال امکانپذیر خواهد بود.
مسیر شناختهشده برای مشاهده وضعیت دهکبندی و پیگیری اعتراض به یارانه، سامانه حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.
نشانی سامانه: hemayat.mcls.gov.ir
بااینحال، برای استفاده از سازوکار تازه گروهبندی اقتصادی، باید اطلاعیههای اجرایی وزارت رفاه درباره نحوه ثبت درخواست و بهروزرسانی اطلاعات را دنبال کرد.
آیا یارانه نقدی قرار است حذف و به اعتبار خرید تبدیل شود؟
مطرح شدن کیف پول ایران این نگرانی را ایجاد کرده که شاید پرداخت نقدی به خانوارها متوقف و همه کمکها به اعتبار خرید از فروشگاههای مشخص تبدیل شود.
بررسی مصوبه شهریور نشان میدهد دولت به سازمان هدفمندسازی یارانهها مأموریت داده امکان واریز بخشی از یارانه نقدی سرپرستان خانوار به کیف پول را فراهم کند.
بااینحال، در اطلاعات اجرایی منتشرشده تاکنون، تصمیم قطعی درباره جایگزینی کامل یارانه بانکی با اعتبار کیف پول اعلام نشده است.
این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا خانوارها از یارانه نقدی برای هزینههای متنوعی مانند خوراک، حملونقل و سایر نیازهای ضروری استفاده میکنند.
اگر پرداختهای حمایتی در آینده به اعتبار خرید محدود شود، دامنه پذیرندگان و امکان دسترسی به کالا و خدمات اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
از سوی دیگر، استفاده از کیف پول میتواند هزینه برخی تراکنشهای خرد را کاهش دهد و در صورت عملکرد مناسب زیرساختها، به استمرار خدمات پرداخت در شرایط اختلال اینترنت کمک کند.
موفقیت این طرح به میزان پذیرش فروشگاهها، امنیت تراکنشها، شفافیت اطلاعات کاربران و امکان رسیدگی به خطاهای احتمالی بستگی دارد.
جمعبندی؛ یارانهها در آستانه تغییر هستند، اما واریز عمومی کیف پول هنوز آغاز نشده است
بررسی آخرین اخبار یارانه در دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ نشان میدهد دولت دو مسیر متفاوت را دنبال میکند: توسعه کیف پول ایران برای برخی پرداختهای رفاهی و اجرای شیوهنامه تازه شناسایی وسع اقتصادی خانوارها.
در بخش نخست، شارژ حداقل یک میلیون تومان برای بخشی از کمکهای رفاهی کارکنان دولت پیشبینی شده و مرحله آزمایشی آن در حال آمادهسازی است.
در بخش دوم، معیارهایی مانند مجموع ارزش خودروهای بیش از ۷.۵ میلیارد تومان، ارزش املاک، میزان مصرف انرژی، دارایی بورسی و اطلاعات بانکی برای شناسایی خانوارهای دارای وسع اقتصادی بالا در نظر گرفته شده است.
مهمترین نکته برای یارانهبگیران این است که نه شارژ یک میلیون تومانی به معنای یارانه جدید همه خانوارهاست و نه تصویب معیارهای اقتصادی به معنای قطع فوری یارانه تمام افراد دارای ملک یا خودرو.
در حال حاضر یارانه مهر دهکهای اول تا سوم پرداخت شده و دهکهای چهارم تا نهم مطابق روال معمول در انتظار پرداخت پایان ماه هستند.
تغییرات بعدی در شیوه واریز و فهرست مشمولان باید بر اساس ابلاغیههای رسمی سازمان هدفمندسازی یارانهها، وزارت رفاه و بانک مرکزی بررسی شود.