پیش بینی بورس دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵؛ شوک پالایشی‌ها بازار را قرمز کرد / فردا بورس برمی‌گردد؟
معاملات یکشنبه برخلاف فضای پرتقاضای پیش‌گشایش، با برتری نسبی فروشندگان به پایان رسید.
براساس داده‌های نهایی بازار، شاخص کل بورس ۲۴ هزار و ۷۹۰ واحد معادل ۰.۳۲ درصد کاهش یافت و در سطح ۷ میلیون و ۷۸۳ هزار و ۲۷۹ واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن نیز با افت حدود ۵ هزار و ۴۵۳ واحدی به محدوده ۲ میلیون و ۶۳ هزار واحد رسید.
این ارقام کمی با برخی گزارش‌های لحظه‌ای منتشرشده در طول بازار تفاوت دارد؛ دلیل آن نیز به زمان ثبت داده‌ها مربوط می‌شود. اعداد پایانی بازار، افت حدود ۲۴ هزار و ۷۹۰ واحدی شاخص کل و ۵ هزار و ۴۵۳ واحدی شاخص هم‌وزن را نشان می‌دهد.
| شاخص بازار | وضعیت پایان معاملات |
|---|---|
| شاخص کل بورس | ۷ میلیون و ۷۸۳ هزار و ۲۷۹ واحد |
| تغییر شاخص کل | منفی ۲۴ هزار و ۷۹۰ واحد |
| شاخص هم‌وزن | ۲ میلیون و ۶۳ هزار و ۲۶۹ واحد |
| تغییر شاخص هم‌وزن | منفی ۵ هزار و ۴۵۳ واحد |
| ارزش معاملات خرد | حدود ۵۱.۲ هزار میلیارد تومان |
| خروج پول حقیقی | حدود ۸۵۴ میلیارد تومان |
داده‌های معاملاتی همچنین نشان می‌دهد ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی به بیش از ۵۱ هزار میلیارد تومان رسید و حدود ۸۵۴ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد.
۲۶ همت صف خرید چگونه بی‌اثر شد؟
یکی از نکات عجیب بازار امروز، تفاوت محسوس فضای پیش‌گشایش با پایان معاملات بود.
بورس پیش از شروع رسمی دادوستدها با حدود ۲۵ تا ۲۶ هزار میلیارد تومان صف خرید روبه‌رو بود. داده‌های کارگزاری بانک کارآفرین ارزش صف‌های خرید پیش‌گشایش را حدود ۲۴ هزار و ۸۶۷ میلیارد تومان در برابر تنها یک هزار و ۶۵۹ میلیارد تومان صف فروش ثبت کرده است.
این وضعیت در نگاه اول می‌توانست نوید یک روز سبز دیگر را بدهد، اما درست پس از شروع معاملات ورق برگشت.
افزایش عرضه در نمادهای بزرگ و انتشار نگرانی‌های مربوط به پالایشی‌ها باعث شد بخش مهمی از تقاضای اولیه عقب‌نشینی کند. در ادامه بازار اگرچه خریداران تلاش کردند بخشی از عرضه‌ها را جمع کنند، اما قدرت تقاضا برای تغییر جهت شاخص‌ها کافی نبود. گزارش‌های پایان بازار نیز از منفی شدن بیش از ۶۰ درصد نمادها حکایت دارد.
این رفتار نشان می‌دهد بازار همچنان به شدت خبرمحور است و حتی صف‌های سنگین خرید پیش‌گشایش نمی‌تواند تضمینی برای ادامه تقاضا در طول معاملات باشد.
پالایشی‌ها؛ مهم‌ترین ریسک بورس در معاملات امروز
ریشه اصلی احتیاط معامله‌گران را باید در وضعیت گروه پالایشی جست‌وجو کرد.
شش نماد بزرگ این صنعت شامل شپنا، شبندر، شتران، شبریز، شراز و شاوان در وضعیت تعلیق قرار گرفته‌اند. دلیل رسمی اعلام‌شده برای این اقدام «بررسی وضعیت شفافیت اطلاعاتی ناشر» است و حداکثر زمان فعلی تعلیق تا ۲۲ مهر اعلام شده؛ البته امکان بازگشایی زودتر در صورت رفع ابهامات وجود دارد.
در معاملات شنبه نیز معاملات چند نماد پالایشی تأیید نشد و سپس توقف گسترده نمادهای این صنعت به یکی از مهم‌ترین بحث‌های بازار تبدیل شد.
آنچه نگرانی معامله‌گران را تشدید کرده، ارتباط این ابهامات با نحوه قیمت‌گذاری خوراک نفت خام و فرآورده‌های تولیدی پالایشگاه‌هاست.
تغییر هر یک از این متغیرها مستقیماً بر حاشیه سود شرکت‌های پالایشی اثر می‌گذارد؛ به همین دلیل کوچک‌ترین تغییر در فرمول می‌تواند بر برآورد سود هر سهم و ارزش‌گذاری شرکت‌ها اثر قابل‌توجهی داشته باشد.
ماجرای تغییر تخفیف خوراک پالایشگاه‌ها چیست؟
در روزهای اخیر سناریوهایی درباره تغییر تخفیف خوراک نفت سنگین پالایشگاه‌ها مطرح شده است.
گزارش‌های منتشرشده از بررسی سناریوی کاهش تخفیف خوراک از حدود ۶ دلار به ۴ دلار در هر بشکه حکایت دارد؛ تغییری که در صورت اجرایی شدن می‌تواند هزینه تأمین خوراک برخی پالایشگاه‌ها را افزایش دهد و بر حاشیه سود آنها فشار وارد کند.
البته اثر این تغییر بر همه شرکت‌های پالایشی یکسان نیست. نوع خوراک، ترکیب نفت خام مصرفی، ساختار تولید، میزان صادرات فرآورده و کیفیت محصولات نهایی باعث می‌شود حساسیت سودآوری هر پالایشگاه متفاوت باشد.
از همین رو بازار بیش از خود عدد تخفیف، نگران ابهام در قواعد بازی است.
سرمایه‌گذار زمانی حاضر به پرداخت نسبت قیمت به درآمد بالاتر برای یک صنعت می‌شود که بتواند سود آینده آن را با درجه قابل قبولی از اطمینان برآورد کند. تغییر مکرر یا نامشخص بودن فرمول‌های قیمت‌گذاری، این قابلیت پیش‌بینی را کاهش می‌دهد و باعث افزایش ضریب ریسک کل صنعت می‌شود.
جلسه پالایشی‌ها به نتیجه نرسید
یکی از مهم‌ترین خبرهای عصر یکشنبه این بود که جلسه بررسی وضعیت پالایشگاه‌ها هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده است.
گزارش منتشرشده پس از جلسه امروز نشان می‌دهد شش نماد پالایشی همچنان در وضعیت تعلیق قرار دارند و تصمیم قطعی درباره موضوع مورد اختلاف اعلام نشده است.
این خبر می‌تواند برای معاملات دوشنبه اهمیت زیادی داشته باشد.
اگر پیش از آغاز بازار خبر روشنی از فرمول نرخ خوراک یا نحوه محاسبه قیمت فرآورده‌ها منتشر نشود، احتمال دارد بخشی از معامله‌گران همچنان با احتیاط فعالیت کنند. این احتیاط می‌تواند به‌خصوص در صنایع بزرگ و سهم‌هایی که به تصمیمات دولتی حساس هستند، خودش را به شکل کاهش قدرت خرید نشان دهد.
خروج پول حقیقی زنگ خطر است؟
خروج حدود ۸۵۴ میلیارد تومان پول حقیقی در روزی که بازار بیش از ۵۱ هزار میلیارد تومان ارزش معاملات داشت، یک سیگنال منفی محسوب می‌شود؛ اما هنوز نمی‌توان آن را خروج گسترده سرمایه از بورس دانست.
برای مقایسه، بازار در روزهای اخیر شاهد ورودهای چند هزار میلیارد تومانی نیز بوده است. تنها در یکی از جلسات صعودی هفته گذشته بیش از ۴.۸ هزار میلیارد تومان پول حقیقی وارد معاملات شد و بیش از ۹۰ درصد نمادها سبزپوش شدند.
بنابراین خروج امروز بیشتر می‌تواند نشانه افزایش احتیاط کوتاه‌مدت پس از رشدهای قبلی باشد.
موضوعی که باید در معاملات دوشنبه زیر نظر قرار گیرد، نه صرفاً خروج پول یک روز، بلکه تداوم یا توقف آن است. اگر خروج نقدینگی برای چند روز متوالی ادامه پیدا کند، احتمال عمیق‌تر شدن اصلاح افزایش می‌یابد.
آیا اصلاح امروز بورس خطرناک است؟
از منظر عددی، افت ۰.۳۲ درصدی شاخص کل بعد از رشدهای پرقدرت هفته گذشته هنوز یک اصلاح محدود محسوب می‌شود.
شاخص کل از محدوده ۷ میلیون و ۲۷۴ هزار واحد در ابتدای موج اخیر تا بیش از ۷ میلیون و ۷۸۰ هزار واحد رشد کرده و بنابراین افزایش عرضه پس از چنین حرکتی تا حدی طبیعی است. بازار طی هفته گذشته حتی در یک روز رشد ۱۸۹ هزار واحدی را تجربه کرد و ورود ۴.۸ همت پول حقیقی ثبت شد.
در نتیجه یک روز منفی به تنهایی برای تغییر روند کافی نیست.
آنچه می‌تواند اصلاح را جدی‌تر کند، ترکیب چند عامل است: ادامه خروج پول حقیقی، گسترش صف‌های فروش، کاهش ارزش معاملات و طولانی شدن ابهام در صنایع بزرگ.
اگر این چهار متغیر همزمان منفی شوند، بازار وارد فاز دفاعی جدی‌تری خواهد شد.
پیش‌بینی بورس فردا دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵
در معاملات دوشنبه می‌توان سه سناریوی اصلی برای بازار در نظر گرفت.
در سناریوی متعادل که در شرایط فعلی محتمل‌تر به نظر می‌رسد، بازار با فشار فروش اولیه شروع می‌شود اما بخشی از عرضه‌ها در ادامه جمع خواهد شد. در این حالت شاخص کل می‌تواند حول محدوده فعلی نوسان کند و بازار وارد یک دوره استراحت پس از رشدهای هفته گذشته شود.
در سناریوی مثبت، انتشار خبر شفاف و قابل قبول درباره پالایشی‌ها یا کاهش ابهام نرخ خوراک می‌تواند تقاضا را به سرعت بازگرداند. بازار نشان داده نقدینگی آماده ورود همچنان وجود دارد؛ صف خرید سنگین پیش‌گشایش امروز نیز شاهدی بر این موضوع است.
اما در سناریوی منفی، ادامه بلاتکلیفی پالایشی‌ها همراه با خروج دوباره پول حقیقی می‌تواند فشار عرضه را افزایش دهد. اگر تعداد صف‌های فروش نیز بیشتر شود، احتمال ادامه اصلاح شاخص در کوتاه‌مدت بالا خواهد رفت.
بورس فردا؛ آزمون اعتماد سهامداران
معاملات یکشنبه بیش از آنکه نشانه تغییر کامل روند بورس باشد، نشان‌دهنده شکنندگی اعتماد معامله‌گران در برابر تصمیمات سیاست‌گذار بود.
شاخص کل تنها حدود ۰.۳ درصد افت کرد، اما تعلیق همزمان شش نماد پالایشی و نامشخص بودن فرمول خوراک باعث شد نگرانی از گروه پالایش به سایر صنایع نیز سرایت کند.
در مقابل، ارزش معاملات بیش از ۵۱ هزار میلیارد تومانی و وجود تقاضای قابل‌توجه نشان می‌دهد نقدینگی به‌طور کامل بازار را ترک نکرده است.
بنابراین پیش‌بینی بورس دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ بیش از هر چیز به خبرهای پالایشی وابسته خواهد بود. اگر ابهامات کاهش یابد، بازار ظرفیت جبران بخشی از افت یکشنبه را دارد؛ اما ادامه سکوت یا انتشار خبری که حاشیه سود پالایشگاه‌ها را تهدید کند می‌تواند اصلاح کوتاه‌مدت را به جلسه بعدی معاملات نیز بکشاند.
بورس در معاملات دوشنبه قبل از تلاش برای ثبت رکورد تازه، باید یک آزمون مهم‌تر را پشت سر بگذارد: بازسازی اعتماد سهامدارانی که بار دیگر با ریسک تغییر قواعد قیمت‌گذاری روبه‌رو شده‌اند.
