قیمت یخچال فریزر امروز ۱۲ مهر ۱۴۰۵؛ شوک ارزی به بازار رسید | دوو و اسنوا تا مرز ۱۵۰ میلیون تومان

تازه‌ترین نرخ‌های بازار نشان می‌دهد یخچال‌فریزرهای ایرانی در کلاس‌های مختلف قیمتی با سطوحی مواجه شده‌اند که تا چند ماه قبل برای بخش بزرگی از محصولات داخلی کم‌سابقه بود.

یخچال فریزر ۲۴ فوت دوو مدل ARBMI-10GW در نرخ‌های اعلامی بازار تا حدود ۱۴۷ میلیون و ۹۴۰ هزار تومان قیمت خورده است. مدل ۲۷ فوت اسنوا STDi-L300 نیز حدود ۱۴۹ میلیون تومان عرضه می‌شود.

در بین گزینه‌های ارزان‌تر، یخچال فریزر ۱۹ فوت پاکشوما مدل RCP 495 X BMF حدود ۹۵ میلیون تومان قیمت دارد و الکترواستیل ES34 سکوئنس پلاس با ظرفیت ۳۴ فوت در محدوده ۱۴۱ میلیون تومان عرضه شده است.

در فروشگاه‌های مختلف اختلاف قیمت قابل توجهی دیده می‌شود؛ موضوعی که در بازار پرنوسان فعلی طبیعی‌تر شده است. برای نمونه، برخی فروشگاه‌های آنلاین هنوز مدل ES34 الکترواستیل را با نرخ‌های پایین‌تر از ۱۴۱ میلیون تومان فهرست کرده‌اند و در مدل پاکشوما RCP 495 نیز فاصله قیمت میان فروشندگان محسوس است. بنابراین قیمت‌های بالا را باید «نرخ‌های اعلامی روز بازار» دانست، نه الزاماً قیمت قطعی تمام معاملات.

دلار چگونه قیمت یخچال ایرانی را بالا می‌برد؟

این پرسش برای بسیاری از خریداران مطرح است که چرا محصولی با عنوان «تولید داخل» باید تا این اندازه از دلار تأثیر بگیرد.

واقعیت این است که داخلی بودن برند به معنی داخلی بودن صد درصد زنجیره تولید نیست. در صنعت لوازم خانگی بخشی از کمپرسورها، قطعات الکترونیکی، بردها، مواد اولیه، تجهیزات خطوط تولید و حتی برخی مواد واسطه‌ای به نرخ ارز وابسته‌اند.

گزارش‌های تازه بازار نیز تأکید می‌کنند که افزایش هزینه ارزی قطعات و مواد اولیه حتی در کالاهای تولید یا مونتاژ داخل مستقیماً به قیمت نهایی منتقل می‌شود.

از طرف دیگر، ورق فولادی، مواد پتروشیمی، حمل‌ونقل، انرژی و دستمزد نیز طی ماه‌های اخیر افزایش قیمت داشته‌اند. بنابراین حتی قطعات کاملاً داخلی هم الزاماً از موج تورمی مصون نیستند.

نتیجه این زنجیره، افزایش بهای تمام‌شده کارخانه است.

قیمت‌ها بالا رفت اما تولید هم تحت فشار است

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های وضعیت غیرعادی صنعت را می‌توان در عملکرد تولیدکنندگان دید.

بررسی عملکرد شش شرکت بورسی لوازم خانگی نشان داده میانگین نرخ فروش برخی تولیدکنندگان طی یک سال تا بیش از ۱۰۰ درصد افزایش داشته است؛ در همین حال پنج شرکت از شش شرکت بررسی‌شده کاهش تولید ثبت کرده‌اند.

برای نمونه، در این بررسی افزایش نرخ فروش شرکت انتخاب الکترونیک حدود ۱۴۹ درصد، مادیران ۱۰۲ درصد، پارس خزر ۹۴ درصد و بوتان ۹۲ درصد اعلام شده است. در همان بازه زمانی، رشد نرخ دلار نیز بیش از ۱۰۰ درصد بوده است.

این همزمانی نشان می‌دهد رشد قیمت‌ها الزاماً محصول افزایش تقاضا نیست؛ بلکه هزینه تولید و نرخ ارز نقش بسیار پررنگ‌تری دارند.

در واقع بازار با نوعی رکود تورمی مواجه شده است: هم قیمت بالا می‌رود و هم مقدار فروش و تولید تحت فشار قرار می‌گیرد.

لوازم خانگی در یک سال نزدیک دو برابر گران شد

آمارهای منتشرشده درباره تورم این گروه نیز ابعاد فشار بر خانوارها را نشان می‌دهد.

در گزارشی که اوایل مهر منتشر شد، رشد قیمت لوازم خانگی در مقیاس سالانه نزدیک ۹۵ درصد اعلام شده است؛ یعنی خانوار برای خرید بخشی از کالاهای مشابه سال گذشته اکنون تقریباً باید دو برابر هزینه کند.

گزارش‌های مرداد نیز تصویر حتی شدیدتری ارائه کرده بودند و از تورم نقطه‌به‌نقطه بسیار بالا در گروه لوازم خانگی خبر می‌دادند.

برای یخچال و فریزر که یکی از کالاهای ضروری و سرمایه‌ای خانوار محسوب می‌شود، این افزایش اهمیت دوچندان دارد. خریدار نمی‌تواند مانند کالای مصرفی کوچک به‌سادگی مدل را حذف یا جایگزین کند؛ به‌ویژه زوج‌های جوان یا خانواده‌ای که دستگاه قبلی آنها از کار افتاده است.

چرا فروشندگان از اعلام قیمت قطعی می‌ترسند؟

در دوره‌های جهش سریع ارز، مفهوم «هزینه جایگزینی» به یکی از مهم‌ترین عوامل بازار تبدیل می‌شود.

فروشگاهی که امروز یک یخچال را ۱۲۰ میلیون تومان فروخته، باید اطمینان داشته باشد فردا می‌تواند همان کالا را با نرخ نزدیک به این عدد دوباره از تولیدکننده یا بنکدار تهیه کند.

اگر فروشنده تصور کند موجودی جدید ۱۰ یا ۲۰ درصد گران‌تر خواهد رسید، انگیزه او برای فروش سریع موجودی قبلی کاهش پیدا می‌کند.

نتیجه می‌تواند کوتاه‌شدن اعتبار پیش‌فاکتور، تغییر قیمت روزانه و حتی خودداری موقت برخی فروشندگان از اعلام نرخ قطعی باشد.

البته نمی‌توان این رفتار را به تمام بازار تعمیم داد و مدرک مستقلی برای «توقف کامل صدور پیش‌فاکتور» وجود ندارد؛ اما بی‌ثباتی نرخ‌ها و تفاوت زیاد میان فروشندگان نشان می‌دهد هزینه جایگزینی به یک عامل جدی در قیمت‌گذاری تبدیل شده است.

بازار پر از کالا، اما خریدار کم است

نکته عجیب بازار لوازم خانگی این است که برخلاف برخی دوره‌های گذشته، مشکل فقط کمبود کالا نیست.

گزارش‌های میدانی امسال نشان داده‌اند بسیاری از فروشگاه‌ها تنوع قابل قبولی از محصولات دارند، اما کاهش قدرت خرید باعث افت مراجعه و معامله شده است. فعالان بازار از کاهش محسوس تعداد خریداران و ادامه رکود خبر داده‌اند.

این مسئله برای یخچال فریزر بسیار ملموس است.

وقتی قیمت یک مدل معمولی خانوادگی به ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان می‌رسد، خرید نقدی برای بخش بزرگی از خانوارها دشوار می‌شود. خریدار یا به سراغ اقساط می‌رود، مدل کوچک‌تر انتخاب می‌کند، خرید را عقب می‌اندازد یا دستگاه قدیمی را تعمیر می‌کند.

همین تغییر رفتار باعث شده بازار دست‌دوم و خدمات تعمیرات نیز اهمیت بیشتری پیدا کند.

دوو و اسنوا نزدیک ۱۵۰ میلیون تومان؛ خط جدید بازار

قیمت‌های امروز نشان می‌دهد مدل‌های میان‌رده تا بالارده داخلی در حال ورود به محدوده‌ای هستند که قبلاً بیشتر برای محصولات لوکس‌تر دیده می‌شد.

دوو ARBMI-10GW با نرخ حدود ۱۴۸ میلیون تومان و اسنوا STDi-L300 با قیمت ۱۴۹ میلیون تومان اکنون تقریباً هم‌قیمت شده‌اند.

مدل پاکشوما با ۹۵ میلیون تومان هنوز فاصله زیادی با این دو محصول دارد، اما همین عدد نیز نشان می‌دهد پیدا کردن یخچال فریزر مناسب زیر ۱۰۰ میلیون تومان دشوارتر شده است.

در طرف دیگر، الکترواستیل ۳۴ فوت با حدود ۱۴۱ میلیون تومان به دلیل ظرفیت بزرگ‌تر در همان کلاس قیمتی مدل‌های متوسط دوو و اسنوا قرار گرفته است.

این اختلاف‌ها نشان می‌دهد انتخاب خریدار دیگر فقط بر اساس برند نیست؛ ظرفیت، امکانات، نوع کمپرسور، گارانتی و تخفیف فروشگاه می‌توانند ده‌ها میلیون تومان در قیمت نهایی تفاوت ایجاد کنند.

آیا گرانی یخچال ادامه پیدا می‌کند؟

در کوتاه‌مدت، سه عامل تعیین‌کننده خواهند بود: نرخ ارز، تأمین قطعات و قدرت خرید مردم.

اگر دلار در محدوده‌های فعلی باقی بماند یا دوباره سقف‌های جدیدی ثبت کند، فشار هزینه‌ای بر تولیدکننده و فروشنده ادامه خواهد داشت و احتمال اصلاح رو به بالای لیست‌های قیمت وجود دارد.

گزارش‌های صنعت نیز کمبود یا تأخیر در تأمین ارز، قیمت مواد اولیه، محدودیت‌های انرژی و رکود را از چالش‌های اصلی تولیدکنندگان عنوان کرده‌اند.

اما در سمت مقابل، تقاضای ضعیف یک ترمز جدی است.

بازار نمی‌تواند بدون محدودیت هر افزایش هزینه‌ای را به مصرف‌کننده منتقل کند. اگر قیمت‌ها از توان مالی خانوار بیش از حد فاصله بگیرند، رکود عمیق‌تر می‌شود و تولیدکننده یا فروشنده ناچار خواهد شد از ابزارهایی مانند فروش اقساطی، تخفیف یا طرح‌های اعتباری استفاده کند.

پیش‌بینی بازار یخچال؛ گرانی همراه با رکود

شرایط فعلی بیش از آنکه به یک بازار پررونق شباهت داشته باشد، تصویری از گرانی بدون رونق است.

دوو و اسنوا به مرز ۱۵۰ میلیون تومان نزدیک شده‌اند، پاکشوما ۱۹ فوت حدود ۹۵ میلیون تومان قیمت دارد و الکترواستیل ۳۴ فوت نیز در نرخ‌های اعلامی به بیش از ۱۴۰ میلیون تومان رسیده است.

اما همین افزایش‌ها در شرایطی رخ داده که قدرت خرید خانوار افت کرده و گزارش‌های بازار از کاهش محسوس تقاضای واقعی حکایت دارند.

در نتیجه سناریوی محتمل کوتاه‌مدت، ادامه نوسان افزایشی همراه با معاملات کم‌حجم است؛ مگر اینکه نرخ ارز به شکل پایدار عقب‌نشینی کند.

برای خریداران نیز مهم‌ترین نکته این است که قیمت اعلامی یک فروشگاه را معیار کل بازار قرار ندهند؛ اختلاف چند تا حتی چند ده میلیون تومانی میان فروشندگان در شرایط فعلی دور از انتظار نیست. مقایسه قیمت، اعتبار گارانتی و زمان تحویل اکنون به اندازه خود برند اهمیت پیدا کرده است.