قیمت برنج پاکستانی امروز ۵ مهر ۱۴۰۵؛ کیسه ۱۰ کیلویی تا ۳.۹ میلیون تومان رسید / گرانی ادامه دارد؟
بررسی تازهترین نرخهای بازار نشان میدهد برنج پاکستانی همچنان یکی از کالاهای گران سبد مواد غذایی خانوار محسوب میشود و اختلاف قیمت میان برندها و ارقام مختلف آن نیز قابل توجه است.
در بازار امروز، کیسه ۱۰ کیلویی برنج پاکستانی سوپرکرنل باسماتی انبه با قیمت ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان عرضه میشود که قیمت هر کیلو از آن را به حدود ۳۳۰ هزار تومان میرساند.
برنج پاکستانی باسماتی ۳۸۶ ستاره در بسته ۱۰ کیلویی نیز با قیمت ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان در بازار موجود است؛ یعنی مصرفکننده برای هر کیلو از این محصول حدود ۳۹۰ هزار تومان پرداخت میکند.
قیمت کیسه ۱۰ کیلویی برنج پاکستانی دانهبلند ۱۱۲۱ کیهان سبز نیز به ۳ میلیون و ۵۶۹ هزار تومان رسیده که معادل حدود ۳۵۶ هزار و ۹۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم است.
همچنین سوپر باسماتی علاءالدین در بسته ۱۰ کیلویی ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و برنج پاکستانی سپهدل در همین وزن ۲ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان قیمت دارد. تازهترین رصد بازار نیز دامنه ۲ میلیون و ۷۵۰ هزار تا ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان را برای نمونههای بررسیشده تأیید میکند.
این ارقام به معنای اختلاف یک میلیون و ۱۵۰ هزار تومانی میان ارزانترین و گرانترین کیسه ۱۰ کیلویی این فهرست است؛ به بیان دیگر، قیمت محصول گرانتر حدود ۴۲ درصد بالاتر از ارزانترین گزینه است.
برنج پاکستانی واقعاً دوباره گران شده است؟
هرچند سطح عمومی قیمت برنج پاکستانی بالاست، بررسی روند بازار یک نکته مهم را نشان میدهد: افزایش قیمت در همه برندها و ارقام یکسان نیست.
برای مثال، ۱۹ شهریور قیمت کیسه ۱۰ کیلویی سوپرکرنل باسماتی انبه حدود ۳ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان گزارش شده بود، در حالی که نرخ فعلی نمونه اعلامشده از همین عنوان ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان است. در همان مقطع نیز برخی انواع سوپر باسماتی تا ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و برنج دانهبلند ۱۱۲۱ تا حدود ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قیمت داشتند.
بنابراین وضعیت فعلی را نمیتوان یک «جهش یکدست و همزمان» در کل بازار دانست. آنچه بیش از همه دیده میشود، تثبیت بازار در سطوح قیمتی بالا همراه با جابهجایی قیمت میان برندها، ارقام و کیفیتهای مختلف است.
این نکته برای مصرفکننده اهمیت زیادی دارد؛ زیرا صرف عبارت «برنج پاکستانی» برای مقایسه قیمت کافی نیست و رقم، درصد شکستگی، نوع فرآوری، برند و کیفیت بستهبندی باید در کنار قیمت مورد بررسی قرار گیرد.
چرا باسماتی و سوپرکرنل گرانتر هستند؟
یکی از دلایل فاصله قیمتها به تفاوت کیفی انواع برنج پاکستانی بازمیگردد.
باسماتی به دلیل عطر، دانه بلند، ظاهر مناسب بعد از پخت و میزان ریآوری معمولاً در رده بالاتری از بازار قرار میگیرد. سوپرکرنل نیز از ارقام شناختهشده برنج پاکستانی است و نمونههای باکیفیت آن معمولاً قیمت بیشتری نسبت به برنجهای معمولی دارند.
اما حتی دو محصول که هر دو عنوان «باسماتی» یا «سوپرکرنل» دارند، لزوماً از نظر قیمت برابر نیستند. سال برداشت، اندازه و یکنواختی دانهها، میزان شکستگی، کیفیت سورت، روش فرآوری و اعتبار برند میتواند قیمت نهایی را تغییر دهد. رصد بازار شهریور نیز اختلاف چندصد هزار تومانی میان محصولات پاکستانی با عناوین مشابه را نشان میداد.
بنابراین بخشی از اختلاف بیش از یک میلیون تومانی میان کیسههای ۱۰ کیلویی امروز از تفاوت واقعی محصول ناشی میشود و نمیتوان همه آن را به افزایش یکسان قیمت نسبت داد.
دلار ۲۳۴ تا ۲۳۶ هزار تومانی چه اثری بر قیمت برنج دارد؟
نرخ ارز همچنان یکی از مهمترین متغیرهای بازار کالاهای وارداتی است. دلار آزاد امروز یکشنبه ۵ مهر در طول معاملات در محدوده حدود ۲۳۴ تا ۲۳۶ هزار تومان گزارش شده است؛ سطحی که همچنان فشار انتظاری قابل توجهی بر بازار کالاهای وارداتی وارد میکند.
البته واردکننده الزاماً برنج را مستقیماً با نرخ دلار آزاد وارد نمیکند، اما افزایش نرخ ارز از چند مسیر بر بازار اثر میگذارد؛ قیمت تمامشده جایگزینی کالا، هزینه سرمایه در گردش، حملونقل، تسویه تعهدات و انتظارات فعالان بازار همگی میتوانند از نوسان ارز تأثیر بگیرند.
انجمن واردکنندگان برنج نیز در ماههای گذشته تغییر سازوکار ارزی و افزایش هزینه تأمین ارز را یکی از عوامل اثرگذار بر قیمت تمامشده برنج وارداتی عنوان کرده است.
به همین دلیل تا زمانی که بازار ارز در سطوح بالا و پرنوسان حرکت کند، انتظار کاهش سریع و گسترده قیمت برنج خارجی دشوارتر خواهد بود.
خبر مهم برای بازار برنج؛ ثبت سفارش واردات باز شد
مهمترین اتفاق امروز برای آینده بازار، فقط تغییر قیمت در خردهفروشیها نیست.
سامانه جامع تجارت اعلام کرده است که از ۵ مهر ۱۴۰۵ درخواست ثبت سفارش واردات برنج سفید و غیرسفید امکانپذیر خواهد بود. اعتبار این ثبت سفارشها ۱۸۰ روز تعیین شده و امکان تمدید ۶۰ روزه آن نیز وجود دارد. همچنین در این مرحله سقف سابقه بازرگان اعمال نمیشود.
این تصمیم در صورت اجرای سریع میتواند در سمت عرضه بازار اهمیت زیادی داشته باشد، اما نباید انتظار داشت اثر آن بلافاصله در قیمت مغازهها دیده شود.
ثبت سفارش تنها نخستین مرحله واردات است. تأمین ارز، خرید کالا، حمل، ورود محموله، ترخیص و سپس توزیع در شبکه عمدهفروشی و خردهفروشی به زمان نیاز دارد. بنابراین اگر سیاست جدید قرار باشد بر قیمت مصرفکننده تأثیر بگذارد، اثر اصلی آن احتمالاً با فاصله زمانی ظاهر میشود.
ایران چقدر به واردات برنج نیاز دارد؟
اهمیت واردات زمانی روشنتر میشود که میزان تولید و مصرف کشور را کنار یکدیگر قرار دهیم.
رئیس هیأتمدیره انجمن واردکنندگان برنج ایران در شهریور امسال اعلام کرده تولید داخلی حدود ۲ میلیون تن است، در حالی که نیاز سالانه کشور به حدود ۳.۵ میلیون تن میرسد. بر این اساس، سالانه حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تن برنج باید از طریق واردات تأمین شود. نیاز ماهانه نیز به طور متوسط حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن برآورد شده است.
بنابراین برنج وارداتی صرفاً یک کالای جانبی یا جایگزین مقطعی نیست و سهم قابل توجهی در تأمین مصرف کشور دارد.
همین ساختار باعث میشود هر وقفه در ثبت سفارش، تخصیص ارز یا ورود محمولهها بتواند با فاصله زمانی به بازار مصرف منتقل شود؛ همانطور که افزایش سریع عرضه نیز میتواند قدرت فروشندگان برای افزایش قیمت را محدود کند.
برنج پاکستانی دیگر گزینه ارزان سفره نیست؟
یکی از تحولات قابل توجه بازار طی ماههای اخیر کاهش مزیت قیمتی برنج پاکستانی نسبت به گذشته است.
در حال حاضر حتی ارزانترین محصول در فهرست مورد بررسی، یعنی سپهدل ۱۰ کیلویی، حدود ۲۷۵ هزار تومان به ازای هر کیلو قیمت دارد و انواع باسماتی ممتاز تا حدود ۳۹۰ هزار تومان برای هر کیلو بالا رفتهاند.
این در حالی است که رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی در گزارشی مربوط به ماه قبل، دامنه عمدهفروشی برنج پاکستانی را حدود ۱۸۰ تا ۲۶۵ هزار تومان برای هر کیلو اعلام کرده بود.
البته مقایسه قیمت عمدهفروشی با محصولات برنددار خردهفروشی باید با احتیاط انجام شود، اما اختلاف موجود نشان میدهد هزینه نهایی خرید برخی محصولات ممتاز پاکستانی به سطح قابل توجهی رسیده است.
پیشبینی قیمت برنج پاکستانی در مهر ۱۴۰۵
برای ادامه مهرماه سه عامل بیش از همه تعیینکننده خواهند بود: نرخ ارز، سرعت عملیاتی شدن واردات جدید و حجم عرضه در بازار داخلی.
باز شدن ثبت سفارش از ۵ مهر یک سیگنال مثبت برای سمت عرضه محسوب میشود. اگر ثبت سفارشها به تأمین ارز و ورود واقعی محموله تبدیل شود، احتمال افزایش موجودی و کاهش فشار قیمت در هفتهها و ماههای بعد بیشتر خواهد شد. انجمن واردکنندگان نیز تأکید کرده است که موجودی فعلی بازار مشکل جدی ندارد، اما حفظ ثبات نیازمند استمرار جریان واردات و رفع موانع ارزی است.
در مقابل، ادامه نوسان نرخ ارز و بالا ماندن هزینه سرمایه و واردات میتواند مانع کاهش سریع قیمتها شود.
بنابراین در کوتاهمدت نشانه قطعی برای ریزش گسترده قیمت برنج پاکستانی دیده نمیشود؛ اما باز شدن مسیر ثبت سفارش میتواند از شکلگیری کمبود و جهش شدیدتر قیمت جلوگیری کند.
بازار برنج پاکستانی در ابتدای مهر بیش از آنکه با یک موج افزایشی یکدست مواجه باشد، در سطوح بالای قیمتی تثبیت شده و میان برندها نوسان دارد. حالا چشم بازار به سرعت واردات محمولههای تازه دوخته شده است؛ عاملی که میتواند تعیین کند کیسههای ۱۰ کیلویی در محدوده ۳ تا ۴ میلیون تومان باقی میمانند یا در ادامه پاییز بخشی از این رشد قیمت تخلیه خواهد شد.
