قیمت نفت امروز ۳ مهر ۱۴۰۵؛ برنت بالای ۱۰۵ دلار ماند | شکاف عجیب با WTI به ۱۲.۶۸ دلار رسید

بازار نفت هفته‌ای بسیار پرنوسان را پشت سر گذاشته است. برنت و WTI در معاملات پنجشنبه در مقاطعی تا پنج درصد افزایش قیمت را تجربه کردند. در پایان آن جلسه، برنت ۳.۴ درصد و نفت آمریکا ۲.۷ درصد رشد کرد و برنت بالاترین قیمت پایانی خود از ۱۵ سپتامبر را به ثبت رساند. با این حال، جمعه بخشی از این رشد تخلیه شد؛ زیرا معامله‌گران همزمان احتمال پیشرفت در مسیر مذاکرات ایران و آمریکا و خطر اختلال تازه در عرضه نفت خاورمیانه را قیمت‌گذاری می‌کنند.

قیمت نفت برنت و WTI امروز ۳ مهر ۱۴۰۵

در نخستین ساعات معاملات امروز، وضعیت دو شاخص اصلی نفت جهان به این شکل بود:

رویترز در به‌روزرسانی بعدی خود گزارش کرد برنت تا ساعت ۰۵:۴۱ گرینویچ به ۱۰۵.۱۱ دلار و WTI به ۹۲.۶۱ دلار رسیده است؛ به این ترتیب فشار فروش روی نفت آمریکا همچنان شدیدتر از برنت باقی مانده است.

همین تفاوت رفتاری، یکی از مهم‌ترین اتفاق‌های بازار انرژی در هفته جاری محسوب می‌شود.

چرا فاصله قیمت برنت و نفت آمریکا به ۱۲.۶۸ دلار رسید؟

برنت و WTI معمولاً در یک جهت حرکت می‌کنند و نفت آمریکا اغلب با تخفیفی نسبت به برنت معامله می‌شود؛ اما اکنون این تخفیف به شکل کم‌سابقه‌ای بزرگ شده است.

فاصله ۱۲ دلار و ۶۸ سنتی دو شاخص، بالاترین میزان از ماه مه است؛ زمانی که شکاف برای مدتی از ۱۳ دلار نیز عبور کرده بود. یکی از عوامل مطرح‌شده در بازار، نگرانی درباره احتمال محدودشدن صادرات فرآورده‌هایی مانند گازوئیل از آمریکا و در نتیجه افزایش عرضه در بازار داخلی این کشور است. در مقابل، برنت بیش از WTI در معرض ریسک‌های مربوط به تجارت دریایی و عرضه خاورمیانه قرار دارد.

تیم واترر، تحلیلگر ارشد KCM Trade، نیز به رویترز گفته است شکاف غیرمعمول برنت و WTI بازتاب تفاوت ریسک‌های منطقه‌ای دو بازار است.

به بیان ساده، معامله‌گران برای نفتی که مستقیماً تحت تأثیر ریسک عرضه خاورمیانه و مسیرهای دریایی بین‌المللی قرار دارد، حق بیمه بیشتری پرداخت می‌کنند.

چرا برنت در برابر کاهش قیمت مقاوم‌تر است؟

یکی از دلایل اصلی مقاومت برنت، وضعیت شکننده عرضه در خاورمیانه است.

خط لوله «شرق-غرب» عربستان سعودی که نفت مناطق شرقی این کشور را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کند، طی هفته‌های گذشته تحت تأثیر حملات قرار گرفت. اهمیت این خط لوله از آن جهت افزایش یافته که عربستان از آن به‌عنوان مسیری جایگزین برای انتقال نفت بدون عبور از تنگه هرمز استفاده می‌کند.

رویترز گزارش کرده عربستان در حال افزایش حجم نفت پمپاژشده در خط لوله شرق-غرب است، اما تا زمان انتشار گزارش روز جمعه، بارگیری نفتکش‌های حامل نفت خام در ینبع هنوز از سر گرفته نشده بود.

پیش‌تر حمله به این خط لوله باعث شده بود بارگیری نفت در ینبع متوقف شود و بخشی از محموله‌های عربستان به مشتریان اروپایی لغو شود. در آن مقطع، این خط حدود چهار میلیون بشکه در روز، معادل نزدیک به چهار درصد عرضه جهانی نفت، را به سمت دریای سرخ منتقل می‌کرد.

بنابراین هر خبر تازه درباره وضعیت این مسیر می‌تواند واکنش سریع قیمت برنت را به دنبال داشته باشد.

حملات یمن دوباره ریسک تأسیسات نفتی عربستان را بالا برد

عامل مهم دیگر، افزایش حملات حوثی‌های یمن به عربستان سعودی است.

حوثی‌ها اعلام کرده‌اند اهدافی در ریاض و یک تأسیسات آرامکو در منطقه ینبع را با موشک و پهپاد هدف قرار داده‌اند. در مقابل، ائتلاف به رهبری عربستان گفته است پدافند این کشور چند موشک را رهگیری و حملات علیه مناطقی از جمله ینبع را خنثی کرده است. میزان خسارت احتمالی این حملات به‌طور مستقل تأیید نشده است.

این تحولات برای بازار نفت اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا ینبع فقط یک شهر ساحلی نیست، بلکه یکی از گره‌های اصلی شبکه صادرات انرژی عربستان در دریای سرخ محسوب می‌شود.

به همین دلیل، حتی اگر حمله‌ای اختلال فوری و گسترده در تولید ایجاد نکند، افزایش احتمال آسیب به زیرساخت‌ها می‌تواند «حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی» را در قیمت برنت بالا نگه دارد.

امید به مذاکرات ایران و آمریکا چرا نفت را پایین آورد؟

در سوی دیگر بازار، امید به کاهش تنش ایران و آمریکا بخشی از فشار صعودی قیمت نفت را خنثی کرده است.

رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش کرده مذاکره‌کنندگان ایران و آمریکا در نیویورک درباره مسیری مرحله‌ای برای کاهش درگیری‌ها گفت‌وگو کرده‌اند؛ چارچوبی که در صورت توافق می‌تواند شامل تغییر وضعیت تردد در تنگه هرمز و کاهش بخشی از محدودیت‌های اقتصادی آمریکا علیه ایران باشد. این گفت‌وگوها هنوز به معنای توافق نهایی نیست و نتیجه آن نامشخص است.

بازار نفت به دلیل اهمیت تنگه هرمز به هر نشانه‌ای از کاهش تنش حساس است. رویترز گزارش کرده پیش از آغاز درگیری‌های جاری، این گذرگاه یکی از مهم‌ترین شریان‌های انتقال نفت و گاز جهان بود و کاهش تردد در آن طی ماه‌های گذشته، ساختار تجارت انرژی را به شکل قابل توجهی تغییر داده است.

در نتیجه، اگر مذاکرات به کاهش پایدار ریسک کشتیرانی منجر شود، بخشی از پرمیوم ژئوپلیتیکی فعلی نفت می‌تواند از بازار خارج شود.

چرا WTI طی شش جلسه ۱۳ درصد سقوط کرد؟

رفتار نفت آمریکا در هفته جاری متفاوت بوده است. پیش از جهش پنجشنبه، WTI در شش جلسه متوالی حدود ۱۳ درصد کاهش قیمت را تجربه کرده بود. حتی با رشد جلسه گذشته، این شاخص در مجموع هفته حدود ۶.۴۲ درصد پایین‌تر قرار دارد.

در مقابل، برنت در همین بازه هفتگی حدود ۲.۰۹ درصد رشد داشته است.

این واگرایی کم‌سابقه نشان می‌دهد بازار در حال حاضر بیش از آنکه صرفاً مسئله «عرضه و تقاضای جهانی» را قیمت‌گذاری کند، محل جغرافیایی عرضه، امنیت مسیرهای انتقال و وضعیت فرآورده‌های نفتی هر منطقه را نیز در نظر می‌گیرد.

پیش‌بینی قیمت نفت؛ برنت دوباره به ۱۱۰ دلار می‌رسد؟

در کوتاه‌مدت، بازار نفت میان دو سناریوی کاملاً متفاوت قرار گرفته است.

در سناریوی نخست، اگر گفت‌وگوهای ایران و آمریکا پیشرفت کند، ریسک اختلال در تنگه هرمز کاهش یابد و همزمان بارگیری از مسیر ینبع به وضعیت عادی بازگردد، بخشی از حق بیمه ریسک از قیمت نفت خارج می‌شود. چنین شرایطی می‌تواند فشار نزولی بر برنت ایجاد کند.

اما در سناریوی دوم، هرگونه آسیب تازه به تأسیسات نفتی عربستان، تشدید حملات به خطوط لوله یا بنادر و اختلال دوباره در مسیرهای هرمز و دریای سرخ می‌تواند به سرعت قیمت‌ها را بالا ببرد.

این حساسیت در هفته گذشته به‌وضوح دیده شده است؛ جایی که نفت در یک جلسه توانست تا حدود پنج درصد نوسان صعودی را تجربه کند.

بازار نفت روی لبه اخبار سیاسی و عرضه

جمع‌بندی معاملات امروز ۳ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد افت قیمت نفت الزاماً به معنای پایان نگرانی بازار درباره عرضه نیست.

برنت با وجود کاهش امروز همچنان بالای ۱۰۵ دلار معامله می‌شود و فاصله آن با WTI به محدوده کم‌سابقه ۱۲.۶۸ دلار رسیده است. از یک طرف، احتمال کاهش تنش میان تهران و واشنگتن مانع جهش بیشتر قیمت شده و از طرف دیگر، حملات به عربستان و ابهام درباره فعالیت کامل مسیر صادراتی ینبع اجازه کاهش شدید برنت را نمی‌دهد.

به این ترتیب، تنگه هرمز، خط لوله شرق-غرب عربستان و روند مذاکرات ایران و آمریکا سه متغیر اصلی تعیین‌کننده قیمت نفت در روزهای آینده خواهند بود؛ سه عاملی که می‌توانند برنت را در مدت کوتاهی دوباره وارد نوسانات چنددلاری کنند.