دلار در مرکز مبادله گرانتر شد؛ شکاف با بازار آزاد همچنان بزرگ است
بررسی معاملات امروز نشان میدهد روند افزایشی دلار در مرکز مبادله متوقف نشده است. نرخ فروش دلار به ۱۶۶ هزار و ۶۰۷ تومان و نرخ خرید به حدود ۱۶۵ هزار و ۱۰۰ تومان رسیده است.
این در حالی است که روز شنبه ۲۸ شهریور نرخ فروش دلار ۱۶۶ هزار و ۳۷۶ تومان بود؛ بنابراین دلار در یک روز حدود ۲۳۱ تومان، معادل تقریباً ۰.۱۴ درصد، افزایش یافته است. دادههای زنده شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز نیز همین رشد ۰.۱۴ درصدی را ثبت کردهاند.
افزایش امروز به خودی خود جهش بزرگی محسوب نمیشود، اما وقتی در کنار روند چند هفته اخیر قرار میگیرد، تصویر متفاوتی شکل میگیرد. نرخ دلار مرکز مبادله در ۲۱ شهریور حدود ۱۶۳ هزار و ۴۱۳ تومان بود و حالا طی کمتر از ۱۰ روز بیش از سه هزار تومان افزایش پیدا کرده است.
از ابتدای شهریور نیز مسیر دلار کاملاً صعودی بوده است. روز اول شهریور نرخ فروش حواله دلار حدود ۱۵۶ هزار و ۹۷۲ تومان ثبت شده بود؛ بنابراین نرخ فعلی نسبت به ابتدای ماه بیش از شش درصد افزایش داشته است.
قیمت یورو امروز ۲۹ شهریور؛ رشد سریعتر از دلار
یورو نیز امروز در مدار صعودی قرار گرفته است.
نرخ فروش یورو در مرکز مبادله ۱۹۱ هزار و ۳۶۸ تومان و نرخ خرید آن ۱۸۹ هزار و ۶۴۶ تومان ثبت شده است.
دادههای زنده نشان میدهد یورو نسبت به روز قبل حدود ۰.۳۴ درصد افزایش داشته و در مقایسه با یک ماه قبل نیز نزدیک ۴.۸ درصد رشد کرده است.
جالب اینکه در نخستین روز شهریور نرخ فروش یورو ۱۸۳ هزار و ۴۲۲ تومان بود. به این ترتیب در کمتر از یک ماه حدود هشت هزار تومان به بهای رسمی این ارز اضافه شده است.
این تغییر برای واردکنندگانی که قراردادهای خود را با یورو تسویه میکنند اهمیت بیشتری دارد، زیرا حتی رشد چنددرصدی نرخ رسمی میتواند هزینه تأمین کالا یا مواد اولیه را افزایش دهد.
جدول قیمت ارز در مرکز مبادله امروز
| ارز | قیمت خرید | قیمت فروش |
|---|---|---|
| دلار آمریکا | ۱۶۵,۱۰۰ تومان | ۱۶۶,۶۰۷ تومان |
| یورو | ۱۸۹,۶۴۶ تومان | ۱۹۱,۳۶۸ تومان |
| درهم امارات | ۴۴,۹۵۸ تومان | ۴۵,۳۶۶ تومان |
| هزار وون کره جنوبی | ۱۱۹,۱۹۱ تومان | ۱۲۰,۲۷۴ تومان |
| صد ین ژاپن | ۱۰۵,۲۵۳ تومان | ۱۰۶,۲۰۹ تومان |
| یوان چین | ۲۴,۶۳۷ تومان | ۲۴,۸۶۰ تومان |
| روپیه هند | ۱,۷۲۰ تومان | ۱,۷۳۶ تومان |
| روبل روسیه | ۱,۹۶۱ تومان | ۱,۹۷۸ تومان |
نکته مهم در خواندن این جدول آن است که دادههای لحظهای منتشرشده این ارقام را در بخش نرخ حواله/نیما ثبت میکنند؛ بنابراین نباید آنها را با قیمت بازار آزاد یکی دانست.
درهم امارات؛ چرا رشد آن برای تجارت مهم است؟
درهم امروز با نرخ فروش ۴۵ هزار و ۳۶۶ تومان و خرید ۴۴ هزار و ۹۵۸ تومان معامله میشود.
درهم به دلیل نقش امارات در شبکه تجاری و مالی منطقه برای بسیاری از واردکنندگان ایرانی اهمیت ویژهای دارد. به همین دلیل تغییر آن فقط یک نوسان ارزی ساده نیست و میتواند در محاسبات تجاری شرکتهایی که از مسیر امارات تسویه انجام میدهند اثر بگذارد.
برای مقایسه، نرخ فروش درهم در روز اول شهریور ۴۲ هزار و ۷۴۲ تومان بود. یعنی طی کمتر از یک ماه حدود ۲۶۰۰ تومان افزایش یافته است؛ رشدی در محدوده شش درصد که تقریباً همجهت با دلار رسمی حرکت کرده است.
فاصله دلار رسمی و آزاد چقدر شده است؟
مهمترین نکته بازار امروز شاید نه خود نرخ ۱۶۶ هزار تومانی، بلکه فاصله آن با بازار آزاد باشد.
دلار آزاد در شروع معاملات امروز در برخی منابع حدود ۲۳۰ هزار و ۲۷۵ تومان گزارش شده است. منابع دیگر نیز نرخهایی در محدوده ۲۳۰ تا ۲۳۱ هزار تومان ثبت کردهاند.
با مقایسه این عدد با نرخ ۱۶۶ هزار و ۶۰۷ تومانی مرکز مبادله، فاصله دو بازار به حدود ۶۳ هزار و ۷۰۰ تومان میرسد.
به بیان دیگر، دلار آزاد حدود ۳۸ درصد بالاتر از نرخ رسمی مورد بررسی معامله میشود. از زاویهای دیگر، نرخ مرکز مبادله تقریباً ۲۷.۶ درصد پایینتر از قیمت بازار آزاد است.
این شکاف بزرگ نشان میدهد نرخ رسمی و بازار آزاد هنوز دو پیام متفاوت درباره ارزش ریال ارائه میکنند.
چرا نرخ رسمی دلار آرام اما پیوسته بالا میرود؟
رفتار دلار مرکز مبادله در هفتههای اخیر بیشتر شبیه یک حرکت تدریجی بوده تا جهش ناگهانی.
در ۲۱ شهریور نرخ فروش حدود ۱۶۳ هزار و ۴۱۳ تومان بود، در ۲۶ شهریور به حدود ۱۶۵ هزار و ۷۸۹ تومان رسید، روز ۲۸ شهریور ۱۶۶ هزار و ۳۷۶ تومان شد و حالا در ۲۹ شهریور به ۱۶۶ هزار و ۶۰۷ تومان رسیده است.
این الگو نشان میدهد نرخ رسمی در حال تعدیل مرحلهای است.
چنین حرکتی میتواند بخشی از فاصله با بازار آزاد را به مرور کاهش دهد، اما در شرایط فعلی سرعت افزایش نرخ آزاد همچنان بیشتر بوده و شکاف بزرگ باقی مانده است.
دلار آزاد هم دوباره به ۲۳۰ هزار تومان برگشت
در بازار آزاد نیز پس از چند روز اصلاح، دوباره تقاضا تقویت شده است.
دلار که پس از ثبت سقف نزدیک ۲۳۶ هزار تومان در میانه شهریور عقبنشینی کرده بود، روز شنبه تا حدود ۲۲۹ هزار و ۶۰۰ تومان برگشت و صبح یکشنبه نیز دوباره بالای ۲۳۰ هزار تومان دیده شد.
این رفتار نشان میدهد بازار آزاد همچنان به تحولات سیاسی، انتظارات تورمی و اخبار مربوط به عرضه ارز حساس است.
در چنین فضایی، حتی اگر نرخ مرکز مبادله با شیب آرام افزایش پیدا کند، جهت بازار آزاد میتواند در کوتاهمدت نوسانات بسیار بزرگتری ایجاد کند.
رشد دلار رسمی چه اثری روی واردات دارد؟
افزایش نرخ ارز مرکز مبادله در نهایت میتواند هزینه واردات برخی کالاها و مواد اولیه را افزایش دهد.
به عنوان نمونه، افزایش دلار از حدود ۱۵۷ هزار تومان ابتدای شهریور به بیش از ۱۶۶ هزار تومان در پایان ماه یعنی واردکننده برای تهیه همان میزان ارز، حدود شش درصد ریال بیشتری نیاز دارد.
این افزایش الزاماً بلافاصله در قیمت مصرفکننده منعکس نمیشود. موجودی قبلی انبار، زمان سفارش، قراردادهای ارزی و سیاست قیمتگذاری شرکتها میتوانند انتقال اثر را به تأخیر بیندازند.
اما اگر روند افزایش ادامه داشته باشد، به تدریج میتواند هزینه تمامشده کالاهایی را که وابستگی بیشتری به واردات دارند بالا ببرد.
بازار ارز در پایان شهریور؛ آرامش ظاهری یا شروع موج تازه؟
دادههای امروز دو پیام متفاوت دارند.
در مرکز مبادله، حرکت افزایشی آرام و کنترلشده است. دلار فقط حدود ۰.۱۴ درصد نسبت به روز قبل بالا رفته و یورو نیز حدود ۰.۳۴ درصد افزایش داشته است.
در بازار آزاد اما نرخها دوباره به محدوده ۲۳۰ هزار تومان نزدیک شدهاند و حساسیت بیشتری به اخبار و انتظارات دیده میشود.
بنابراین نمیتوان تنها با مشاهده افزایش چندصدتومانی نرخ رسمی درباره آغاز یک موج شدید ارزی صحبت کرد.
آنچه در روزهای آینده اهمیت بیشتری دارد، رفتار دلار آزاد، میزان فاصله آن با مرکز مبادله و سرعت تعدیل نرخ رسمی است.
اگر فاصله فعلی بیش از ۶۰ هزار تومانی پایدار بماند، دوگانگی میان بازارها همچنان یکی از مهمترین ویژگیهای بازار ارز خواهد بود. اما اگر نرخ آزاد اصلاح شود یا نرخ رسمی با سرعت بیشتری افزایش پیدا کند، بخشی از این شکاف میتواند کاهش یابد.