قیمت برنج ایرانی امروز ۲۸ شهریور ۱۴۰۵؛ طارم هاشمی ۱۰ کیلویی به ۵.۷ میلیون رسید، بازار در مسیر تازه

رصد بازار محصولات بسته‌بندی نشان می‌دهد فاصله قیمتی میان ارقام مختلف برنج ایرانی همچنان قابل توجه است. نوع برنج، محل کشت، کیفیت دانه، میزان شکستگی، عطر و طعم، برند و نحوه بسته‌بندی همگی در قیمت نهایی اثر دارند.

در نمونه‌های بررسی‌شده امروز، قیمت‌ها به این شرح است:

بر این اساس، در میان این چهار محصول، طارم هاشمی آراد بالاترین قیمت را دارد و ارزش هر کیلوگرم آن به حدود ۵۷۱ هزار تومان می‌رسد. در سوی دیگر، شیرودی گیلان با حدود ۴۶۴ هزار و ۵۰۰ تومان برای هر کیلو، اقتصادی‌ترین نمونه این فهرست است.

برنج طارم هاشمی از مرز ۵.۷ میلیون تومان عبور کرد

طارم و هاشمی همچنان در گروه گران‌ترین برنج‌های پرتقاضای ایرانی قرار دارند. در بازار امروز، یک بسته ۱۰ کیلویی طارم هاشمی آراد با قیمت ۵ میلیون و ۷۰۹ هزار تومان عرضه شده است.

این قیمت اگرچه بالا به نظر می‌رسد، اما در مقایسه با برخی دیگر از محصولات ممتاز بازار حتی سقف محسوب نمی‌شود. بررسی فهرست گسترده قیمت‌های امروز نشان می‌دهد برخی بسته‌های ۱۰ کیلویی طارم هاشمی ممتاز تا حدود ۶ میلیون و ۷۹۰ هزار تومان نیز قیمت‌گذاری شده‌اند. در همان بازار، انواع اقتصادی و تنظیم‌بازاری با قیمت‌هایی بسیار پایین‌تر در دسترس هستند.

همین اختلاف نشان می‌دهد استفاده از یک عدد به عنوان «قیمت برنج ایرانی» تصویر دقیقی ارائه نمی‌دهد. قیمت طارم درجه‌یک، هاشمی ممتاز یا دم‌سیاه کشت دوم قابل مقایسه مستقیم با شیرودی، فجر یا محصولات تنظیم‌بازاری نیست.

طارم عطری ۴.۸ میلیون تومان؛ فاصله برندها همچنان زیاد است

برنج طارم عطری مهمان‌نواز در بازار امروز با قیمت ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای هر ۱۰ کیلو عرضه شده است؛ یعنی حدود ۴۸۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم.

این رقم تقریباً ۹۰۰ هزار تومان پایین‌تر از نمونه طارم هاشمی آراد در همین وزن است.

چنین اختلافی را نمی‌توان صرفاً به نوع رقم برنج نسبت داد. کیفیت سورت، یکدستی دانه، درصد شکستگی، محل برداشت، کشت اول یا دوم بودن محصول، عمر برنج و هزینه بسته‌بندی و توزیع از متغیرهایی هستند که می‌توانند قیمت دو محصول با نام مشابه را به میزان قابل توجهی از یکدیگر دور کنند.

در فهرست‌های بازار امروز نیز فاصله میان انواع ایرانی بسیار زیاد گزارش شده و برخی نمونه‌های ممتاز تا چند برابر محصولات تنظیم‌بازاری قیمت دارند.

عنبربو و شیرودی؛ گزینه‌های ارزان‌تر از هاشمی

برنج عنبربو خوزستان افرا امروز در بسته ۱۰ کیلویی ۴ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان قیمت دارد.

عنبربو از نظر عطر و ویژگی پخت با ارقام شمال متفاوت است و در استان‌های جنوبی، به‌ویژه خوزستان، طرفداران خاص خود را دارد. قیمت این محصول در نمونه مورد بررسی تقریباً در سطح طارم عطری قرار گرفته است.

برنج شیرودی گیلان نیز با قیمت ۴ میلیون و ۶۴۵ هزار تومان برای بسته ۱۰ کیلویی عرضه شده و در این مقایسه کمترین قیمت را دارد.

شیرودی معمولاً به دلیل عملکرد تولید بالاتر و ویژگی‌های متفاوت نسبت به هاشمی و طارم، در رده قیمتی پایین‌تری قرار می‌گیرد و برای خانوارهایی که به دنبال برنج ایرانی با قیمت متعادل‌تر هستند، یکی از گزینه‌های رایج بازار است.

تناقض ظاهری بازار؛ چرا خرده‌فروشی گران است اما عمده‌فروشی از کاهش قیمت می‌گوید؟

یکی از نکات مهم بازار فعلی همین تفاوت است.

رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، امروز از کاهش حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار تومانی قیمت برنج ایرانی خبر داده و تأکید کرده که کالا در بازار به میزان کافی وجود دارد و مشکلی از نظر عرضه دیده نمی‌شود.

در هفته‌های قبل نیز اتحادیه دامنه قیمت عمده برخی برنج‌های ایرانی را حدود ۲۹۰ تا ۴۵۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم اعلام کرده بود.

اما مصرف‌کننده در فروشگاه با نرخ‌های بالاتری روبه‌رو می‌شود.

دلیل اصلی آن این است که قیمت بنکداری با محصول بسته‌بندی‌شده نهایی یکسان نیست. هزینه سورت و فرآوری، بسته‌بندی، برند، حمل، انبارداری، سود شبکه توزیع و خرده‌فروشی به قیمت نهایی اضافه می‌شود. ضمن اینکه محصولات ممتاز هاشمی و طارم می‌توانند بالاتر از دامنه متوسط بازار معامله شوند.

بنابراین کاهش نرخ عمده‌فروشی ممکن است با تأخیر به قفسه فروشگاه‌ها منتقل شود.

عرضه برنج بیشتر از تقاضاست؟

داده‌های صنفی در هفته‌های اخیر بیش از آنکه از کمبود حکایت کنند، از وفور کالا و ضعف نسبی تقاضا خبر می‌دهند.

رئیس اتحادیه بنکداران پیش‌تر اعلام کرده بود میزان توزیع برخی کالاهای اساسی حدود دو تا سه برابر تقاضاست و از نظر موجودی بازار کمبودی وجود ندارد.

همین موضوع می‌تواند مانعی در برابر شکل‌گیری موج شدید جدید افزایش قیمت باشد.

در واقع بازار برنج امروز با وضعیتی متفاوت از دوره‌هایی روبه‌روست که کمبود عرضه باعث رقابت شدید خریداران می‌شد. اکنون کالا در بازار وجود دارد، اما هزینه تولید و فاصله میان قیمت انواع ممتاز و اقتصادی همچنان بالاست.

فصل برداشت چه اثری بر قیمت برنج دارد؟

یکی از مهم‌ترین متغیرهای بازار در پایان تابستان، افزایش عرضه محصول جدید است.

ورود برنج تازه برداشت‌شده معمولاً عرضه را افزایش می‌دهد و قدرت چانه‌زنی خریداران عمده را بیشتر می‌کند. همین عامل در هفته‌های گذشته به کاهش نرخ برخی محصولات در مبادی عمده‌فروشی کمک کرده است.

تازه‌ترین گزارش‌های بازار نیز از کاهش قیمت برخی انواع برنج ایرانی در پایان شهریور خبر می‌دهند و عامل اصلی را افزایش عرضه و تعادل بهتر بازار عنوان می‌کنند.

با این حال، تأثیر برداشت بر همه ارقام یکسان نیست. برنج‌های ممتاز هاشمی، طارم و دم‌سیاه معمولاً به دلیل تقاضای ثابت و عرضه محدودتر، مقاومت بیشتری در برابر کاهش قیمت نشان می‌دهند.

قیمت برنج در مهرماه ارزان می‌شود؟

با توجه به شرایط فعلی، چند عامل می‌تواند مسیر بازار در ابتدای پاییز را تعیین کند.

از یک طرف، افزایش عرضه محصول جدید، موجودی مناسب انبارها و ضعف نسبی تقاضای خانوار می‌تواند مانع جهش قیمت شود. از طرف دیگر، هزینه تولید، دستمزد، حمل‌ونقل، بسته‌بندی و شرایط عمومی تورم اجازه نمی‌دهد انتظار بازگشت سریع قیمت‌ها به سطوح بسیار پایین‌تر را داشت.

بر همین اساس، سناریوی محتمل‌تر در کوتاه‌مدت می‌تواند ثبات همراه با نوسان محدود یا تعدیل تدریجی برخی نرخ‌ها باشد، نه سقوط گسترده قیمت همه انواع برنج.

در بازار امروز نیز قیمت بسته‌های ۱۰ کیلویی از حدود ۱.۶ میلیون تا ۶.۷۹ میلیون تومان گسترده شده که نشان می‌دهد رفتار هر بخش از بازار متفاوت است.

بازار برنج آرام است، اما ارزان نیست

جمع‌بندی شرایط شنبه ۲۸ شهریور نشان می‌دهد بازار برنج ایرانی از نظر تأمین در شرایط نسبتاً باثباتی قرار دارد و گزارش معتبری از کمبود عمومی کالا دیده نمی‌شود. اتحادیه بنکداران نیز بر وفور عرضه و کاهش بخشی از قیمت‌های عمده تأکید کرده است.

با این حال، قیمت مصرف‌کننده همچنان بالاست. طارم هاشمی ۱۰ کیلویی در نمونه مورد بررسی به ۵ میلیون و ۷۰۹ هزار تومان رسیده، طارم عطری ۴.۸ میلیون تومان، عنبربو ۴.۷۵ میلیون تومان و شیرودی گیلان ۴.۶۴۵ میلیون تومان قیمت دارد.

بنابراین مهم‌ترین ویژگی بازار فعلی نه کمبود کالا، بلکه شکاف بزرگ میان انواع اقتصادی و ممتاز و همچنین فاصله قیمت عمده‌فروشی با محصولات برنددار خرده‌فروشی است. اگر عرضه محصول نو در هفته‌های آینده ادامه پیدا کند، بازار می‌تواند آرام‌تر شود؛ اما برای انواع ممتاز طارم و هاشمی، کاهش سریع و سنگین قیمت هنوز قطعی نیست.