افزایش کالابرگ قطعی شد؛ کف ۳۰۰ هزار تومان / کالابرگ ۱.۳ میلیونی میشود؟
موضوع افزایش کالابرگ طی هفتههای اخیر به یکی از مهمترین بحثهای معیشتی تبدیل شده است. رشد قیمت مواد غذایی و کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده دولت درباره افزایش اعتبار این طرح تصمیمگیری کند؛ اما تاکنون دو متغیر اصلی، یعنی رقم نهایی افزایش و دامنه خانوارهای مشمول، به طور کامل اعلام نشدهاند.
مدنیزاده امروز صریحتر از قبل درباره رقم مورد بررسی صحبت کرد و گفت حداقل افزایش مورد نظر ۳۰۰ هزار تومان است، اما دهکهایی که این افزایش شامل آنها خواهد شد هنوز نهایی نشدهاند.
کالابرگ چقدر افزایش پیدا میکند؟
براساس آخرین اعلام رسمی وزیر اقتصاد، عدد ۳۰۰ هزار تومان را باید فعلاً کف افزایش دانست، نه لزوماً رقم نهایی اعتبار تمام خانوارها.
اعتبار جاری طرح کالابرگ در شهریور ۱۴۰۵ ماهانه یک میلیون تومان به ازای هر نفر است. وزارت تعاون پیشتر اعلام کرده بود این اعتبار برای هر فرد در نظر گرفته میشود و زمان شارژ آن نیز از مرداد براساس رقم پایانی کد ملی در سه نوبت تنظیم شده است.
اگر رقم ۳۰۰ هزار تومان به همان اعتبار یک میلیون تومانی هر فرد اضافه شود، مبلغ نظری به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برای هر نفر میرسد. با این حال، این محاسبه هنوز به معنای اعلام رسمی کالابرگ ۱.۳ میلیون تومانی برای همه مردم نیست؛ زیرا وزیر اقتصاد تأکید کرده دهکهای مشمول و جزئیات نهایی همچنان در دست بررسی است.
| تعداد اعضای خانوار | اعتبار فعلی | اعتبار فرضی با افزایش ۳۰۰ هزار تومانی برای هر نفر |
|---|---|---|
| یک نفر | ۱ میلیون تومان | ۱.۳ میلیون تومان |
| دو نفر | ۲ میلیون تومان | ۲.۶ میلیون تومان |
| سه نفر | ۳ میلیون تومان | ۳.۹ میلیون تومان |
| چهار نفر | ۴ میلیون تومان | ۵.۲ میلیون تومان |
| پنج نفر | ۵ میلیون تومان | ۶.۵ میلیون تومان |
اعداد ستون آخر صرفاً محاسبه سناریویی هستند و تا زمان انتشار مصوبه اجرایی نباید به عنوان مبلغ قطعی خانوارها تلقی شوند.
کدام دهکها کالابرگ بیشتری میگیرند؟
این بخش هنوز مهمترین ابهام طرح جدید است.
مدنیزاده گفته است دهکهای مشمول افزایش هنوز تعیین نشدهاند. یک روز قبل نیز تسنیم گزارش کرده بود یکی از جدیترین سناریوهای مورد بررسی، افزایش ۳۰۰ هزار تومانی اعتبار برای دهکهای پایین درآمدی است؛ اما همان گزارش تأکید داشت تصمیم نهایی هنوز اتخاذ نشده بود.
بنابراین در شرایط فعلی نمیتوان با قطعیت گفت افزایش جدید فقط شامل دهکهای اول تا سوم، دهکهای اول تا هفتم یا مجموعه گستردهتری از خانوارها خواهد شد.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تعداد افراد مشمول، مستقیماً حجم منابع مالی مورد نیاز دولت را تعیین میکند. اگر افزایش اعتبار فقط برای چند دهک کمدرآمد اجرا شود، بار مالی طرح بهمراتب کمتر از حالتی خواهد بود که همه دریافتکنندگان فعلی مشمول افزایش شوند.
پزشکیان: درباره کالابرگ تصمیم قطعی گرفته شده است
همزمان با اظهارات وزیر اقتصاد، مسعود پزشکیان نیز در جلسه هیئت دولت امروز از تصمیم قطعی دولت درباره کالابرگ سخن گفت و اعلام کرد جزئیات آن اعلام خواهد شد.
در نگاه اول ممکن است این جمله با سخنان مدنیزاده درباره مشخص نبودن مبلغ و دهکها متناقض به نظر برسد، اما دو اظهارنظر را میتوان از یکدیگر تفکیک کرد.
آنچه ظاهراً در سطح دولت قطعی شده، اصل تقویت حمایت کالابرگی و افزایش اعتبار آن است؛ در مقابل، پارامترهای اجرایی مانند میزان دقیق افزایش برای گروههای مختلف، دهکهای هدف و نحوه تأمین منابع هنوز در مرحله نهاییسازی قرار دارند.
بنابراین خبر اصلی امروز این است که اصل افزایش اعتبار وارد مرحله قطعیتری شده، اما جدول نهایی پرداخت هنوز منتشر نشده است.
کالابرگ جدید از چه زمانی اجرا میشود؟
گزارش تسنیم در ۲۴ شهریور به نقل از اعلام رسمی سخنگوی دولت، آغاز مرحله تازه کالابرگ را از اواسط مهرماه ۱۴۰۵ مطرح کرده است. در همان گزارش، افزایش ۳۰۰ هزار تومانی برای دهکهای پایین به عنوان جدیترین سناریوی دولت عنوان شده بود.
با این حال زمان دقیق اجرای اعتبار افزایشیافته باید در اطلاعیه نهایی دولت یا وزارت تعاون مشخص شود.
این تفاوت مهم است؛ زیرا کالابرگ شهریور همچنان با رقم فعلی یک میلیون تومان در حال اجراست. طبق زمانبندی وزارت تعاون، اعتبار براساس رقم انتهایی کد ملی سرپرستان خانوار در سه نوبت پانزدهم هر ماه، بیستوپنجم همان ماه و پنجم ماه بعد در دسترس قرار میگیرد.
امروز ۲۵ شهریور نیز نوبت گروه بعدی از خانوارهای مشمول در چارچوب همین برنامه جاری بوده است.
منبع پول افزایش کالابرگ از کجاست؟
یکی از مهمترین مسائل پشت طرح جدید، تأمین منابع مالی پایدار است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، چند روز قبل اعلام کرده بود مبلغ کالابرگ به محض تأمین منبع مالی پایدار افزایش خواهد یافت. این تأکید نشان میدهد دولت قصد دارد افزایش اعتبار را به منابعی متصل کند که فشار تازهای بر کسری بودجه ایجاد نکند.
از نظر اقتصادی این موضوع تعیینکننده است. افزایش حمایت معیشتی قدرت خرید گروههای هدف را بالا میبرد، اما اگر منابع آن از مسیر کسری بودجه یا افزایش پایه پولی تأمین شود، در بلندمدت ممکن است بخشی از اثر حمایتی آن از طریق تورم خنثی شود.
به همین دلیل رقم نهایی افزایش فقط یک تصمیم رفاهی نیست و به ظرفیت بودجه دولت نیز ارتباط مستقیم دارد.
افزایش ۳۰۰ هزار تومانی برای خانوادهها چقدر تفاوت ایجاد میکند؟
اگر افزایش مورد اشاره وزیر اقتصاد به ازای هر فرد در نظر گرفته شود، برای یک خانواده چهارنفره تفاوت ماهانه میتواند یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان باشد.
در چنین سناریویی اعتبار خانوار چهارنفره از چهار میلیون تومان فعلی به پنج میلیون و ۲۰۰ هزار تومان میرسد.
اما اثر واقعی آن به قیمت کالاهای مشمول بستگی دارد. اگر قیمت مواد غذایی با سرعت بالایی افزایش پیدا کند، افزایش اسمی اعتبار ممکن است فقط بخشی از افت قدرت خرید را جبران کند. اساساً یکی از دلایل مطرح شدن بازنگری در اعتبار کالابرگ نیز جبران عقبماندگی این حمایت از رشد هزینه سبد غذایی عنوان شده است.
بنابراین برای قضاوت درباره اثر واقعی طرح باید علاوه بر عدد کالابرگ، قیمت اقلامی مانند گوشت، مرغ، لبنیات، برنج، روغن و حبوبات نیز بررسی شود.
آیا یارانه نقدی هم افزایش مییابد؟
اظهارات امروز مدنیزاده مشخصاً درباره اعتبار کالابرگ بوده است و از آن نمیتوان افزایش خودکار یارانه نقدی را نتیجه گرفت.
کالابرگ اعتبار خرید برای کالاهای تعیینشده است و ماهیت آن با پرداخت نقدی تفاوت دارد. بنابراین تا زمانی که دولت درباره یارانه نقدی اطلاعیه مستقلی منتشر نکند، افزایش ۳۰۰ هزار تومانی مطرحشده را باید فقط در چارچوب طرح کالابرگ تفسیر کرد.
مبلغ نهایی کالابرگ چه زمانی مشخص میشود؟
اکنون سه متغیر باید از سوی دولت روشن شود: رقم نهایی افزایش، دهکهای مشمول و تاریخ نخستین شارژ با اعتبار جدید.
بر مبنای اظهارات امروز وزیر اقتصاد، ۳۰۰ هزار تومان پایینترین رقم مورد نظر برای افزایش است؛ بنابراین احتمال تعیین رقمی بالاتر نیز منتفی نیست. در عین حال گزارشهای قبلی درباره افزایش ۳۰۰ هزار تومانی تنها به عنوان سناریوی مورد بررسی منتشر شده بودند و هنوز جدول رسمی جدیدی برای دهکها اعلام نشده است.
در مجموع، خبر مهم ۲۵ شهریور این است که دولت اصل افزایش اعتبار کالابرگ را قطعیتر از قبل مطرح کرده و وزیر اقتصاد کف افزایش را ۳۰۰ هزار تومان اعلام کرده است. با اعتبار فعلی یک میلیون تومانی، این موضوع میتواند برای برخی مشمولان به معنای اعتبار حداقل ۱.۳ میلیون تومانی باشد؛ اما تا زمان اعلام رسمی دهکها و سازوکار نهایی، نمیتوان این مبلغ را برای همه خانوارها قطعی دانست. اواسط مهرماه فعلاً مهمترین بازه زمانی مطرحشده برای آغاز مرحله تازه کالابرگ است.
