قیمت برنج پاکستانی امروز ۲۵ شهریور ۱۴۰۵؛ کیسه ۱۰ کیلویی تا ۳ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان رسید
بازار برنج خارجی در نیمه دوم شهریور ۱۴۰۵ نسبت به ماههای پرالتهاب گذشته به ثبات بیشتری رسیده است، اما این آرامش را نباید با ارزانی اشتباه گرفت.
برنج پاکستانی که سالها به دلیل شباهت پخت، عطر و قدکشی مطلوب به برخی ارقام داخلی و قیمت پایینتر، یکی از گزینههای اصلی خانوارهای ایرانی محسوب میشد، اکنون در برخی برندها به مرز ۴۰۰ هزار تومان برای هر کیلو رسیده است.
همزمان تازهترین ارزیابی انجمن واردکنندگان برنج ایران در ۲۱ شهریور نشان میدهد بازار فعلاً از نظر موجودی و تأمین با بحران فوری روبهرو نیست، اما بیثباتی در سیاست واردات و وقفه در تخصیص ارز همچنان میتواند تعادل بازار را در ماههای آینده به هم بزند.
قیمت برنج پاکستانی امروز ۲۵ شهریور ۱۴۰۵
بر اساس آخرین رصدهای میدانی بازار خردهفروشی، قیمت چند محصول پرتقاضای پاکستانی به شرح زیر است:
| نوع برنج پاکستانی | وزن | قیمت |
|---|---|---|
| دانهبلند ۱۱۲۱ رجب طلایی | ۱۰ کیلو | ۳ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان |
| برنج ۳۸۶ انجیر | ۱۰ کیلو | ۳ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان |
| سوپر باسماتی آلبالو | ۱۰ کیلو | ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان |
| سوپر باسماتی آسمان | ۱۰ کیلو | ۳ میلیون و ۵۴۰ هزار تومان |
بر این اساس، قیمت هر کیلو برنج رجب طلایی و ۳۸۶ انجیر حدود ۳۹۵ هزار تومان تمام میشود. سوپر باسماتی آلبالو کیلویی حدود ۳۳۰ هزار تومان و سوپر باسماتی آسمان نیز حدود ۳۵۴ هزار تومان قیمت دارد.
البته قیمت یک برند واحد میتواند میان فروشگاهها متفاوت باشد. برای نمونه، یک فروشگاه اینترنتی در روزهای اخیر کیسه ۱۰ کیلویی سوپر باسماتی آسمان را ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان عرضه کرده است؛ بنابراین نرخهای بازار را باید قیمتهای پیشنهادی فروشندگان دانست، نه یک نرخ مصوب و یکسان کشوری.
برنج پاکستانی هنوز ارزان محسوب میشود؟
در مقایسه با برخی برنجهای ممتاز ایرانی، برنج پاکستانی همچنان میتواند گزینه ارزانتری باشد؛ اما فاصله قیمتی گذشته بهشدت کاهش یافته است.
وقتی خانوار برای یک کیسه ۱۰ کیلویی برنج پاکستانی نزدیک چهار میلیون تومان پرداخت میکند، هزینه هر وعده برنج برای خانواده نیز نسبت به سالهای قبل جهش قابل توجهی پیدا کرده است.
همین مسئله باعث شده رفتار مصرفکننده تغییر کند. بخشی از خانوارها به جای خرید کیسههای بزرگ یا ذخیره چندماهه، خرید خود را کوتاهمدتتر کردهاند و بیش از گذشته میان برندها، کیفیتها و انواع ۳۸۶، ۱۱۲۱ و سوپر باسماتی مقایسه انجام میدهند.
برای مثال، فهرستهای مردادماه نشان میداد سوپر باسماتی آسمان در بسته ۱۰ کیلویی حدود سه میلیون و ۵۴۰ هزار تومان و برخی انواع ۳۸۶ حدود دو میلیون و ۵۵۰ هزار تومان قیمت داشتند. این اختلاف نشان میدهد حرکت قیمت در همه ارقام یکسان نبوده و نوع برنج و برند، نقش زیادی در نرخ نهایی دارند.
چرا بازار برنج وارداتی فعلاً آرام شده است؟
یکی از مهمترین عوامل، تغییر سیاست دولت درباره واردات است.
وزارت جهاد کشاورزی در تیرماه اعلام کرد محدودیت واردات برنج برداشته شده و امسال ممنوعیت فصلی سنتی در زمان برداشت داخلی اعمال نمیشود. معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی نیز گفته بود افزایش عرضه پس از رفع محدودیتها به متعادلتر شدن بازار برنج وارداتی کمک کرده است.
انجمن واردکنندگان برنج نیز از لغو ممنوعیت فصلی استقبال کرده و این تصمیم را برای استمرار تأمین و جلوگیری از شوک عرضه مهم دانسته است.
در سالهای گذشته محدود شدن واردات در فصل برداشت داخلی گاهی موجب کاهش موجودی برنج خارجی و ایجاد فاصله زمانی میان تقاضا و ورود محمولههای جدید میشد. حذف این محدودیت در سال ۱۴۰۵ باعث شده جریان واردات پیوستگی بیشتری داشته باشد.
ایران چقدر به واردات برنج نیاز دارد؟
آمار ارائهشده از سوی انجمن واردکنندگان برنج نشان میدهد مصرف کشور به طور محسوسی بالاتر از تولید داخلی است.
رئیس هیاتمدیره این انجمن در گفتوگویی که ۲۱ شهریور منتشر شد، تولید سالانه برنج داخلی را حدود دو میلیون تن و نیاز کشور را نزدیک ۳.۵ میلیون تن عنوان کرده است. بر این اساس، واردات همچنان بخشی اجتنابناپذیر از زنجیره تأمین برنج ایران محسوب میشود.
این فاصله توضیح میدهد چرا حذف کامل برنج خارجی از بازار، بدون افزایش چشمگیر تولید داخلی، میتواند به سرعت موجب فشار بر عرضه و افزایش قیمت شود.
در نتیجه سیاست تنظیم بازار باید میان دو هدف تعادل ایجاد کند: حمایت از شالیکاران داخلی و جلوگیری از کمبود یا جهش قیمت برای مصرفکننده.
چرا با وجود واردات، برنج پاکستانی در بعضی فروشگاهها کم است؟
تصویر بازار کاملاً یکدست نیست.
در حالی که در بسیاری از فروشگاهها برندهای مختلف پاکستانی موجود است، گزارشهایی نیز در روزهای اخیر درباره کاهش حضور برنج پاکستانی در بخشی از شبکه خردهفروشی منتشر شده است.
یکی از دلایل، سهم متفاوت پاکستان و هند در سبد وارداتی ایران است. گزارشهای صنفی گذشته نشان میدهد تأخیرهای طولانی در تخصیص ارز به واردکنندگان پاکستانی فشار بیشتری وارد کرده، زیرا خرید از پاکستان در بسیاری از موارد نقدی انجام میشود؛ در حالی که برخی فروشندگان هندی امکان فروش اعتباری دارند.
به همین دلیل ممکن است در سطح کلان موجودی برنج وارداتی مناسب باشد، اما یک نوع یا برند خاص در همه نقاط کشور به یک اندازه فراوان نباشد.
مشکل اصلی آینده بازار؛ ارز واردات برنج
آرامش فعلی بازار هنوز یک نقطه آسیبپذیر جدی دارد: تخصیص ارز.
انجمن واردکنندگان برنج در تازهترین ارزیابی خود هشدار داده وقفه در تخصیص ارز و بیثباتی سیاستهای وارداتی میتواند در ماههای بعد دوباره تعادل بازار را بر هم بزند.
پیشتر نیز واردکنندگان درباره مطالبات ارزی معوق و کاهش توان مالی شرکتها هشدار داده بودند و تأکید داشتند که استمرار واردات وابسته به حل مشکل پرداخت ارز و حفظ اعتبار با تأمینکنندگان خارجی است.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا حتی اگر مجوز واردات کاملاً باز باشد، بدون دسترسی روان به ارز، واردکننده قادر نیست حجم لازم کالا را در زمان مناسب وارد کشور کند.
تعرفه و قیمت جهانی چه اثری بر برنج پاکستانی دارد؟
نوع برنج نیز مستقیماً بر هزینه واردات اثر میگذارد.
طبق سقفهای ارزی اعلامشده برای واردات، قیمت پایه برخی ارقام پاکستانی متفاوت است؛ برای نمونه رقم ۳۸۶ سفید معمولی با سقف حدود ۹۰۵ یورو به ازای هر تن و ارقام سوپر باسماتی و ۱۱۲۱ با قیمت پایه بالاتر از ۱۲۳۰ یورو در هر تن تعریف شدهاند.
این اختلاف قیمت مبدأ یکی از دلایلی است که سوپر باسماتی و ۱۱۲۱ معمولاً با قیمت بالاتری نسبت به انواع اقتصادیتر وارد بازار میشوند.
بعد از آن نیز هزینه حمل، بیمه، ترخیص، انبارداری، بستهبندی و توزیع به قیمت نهایی اضافه میشود.
پیشبینی قیمت برنج پاکستانی در پاییز ۱۴۰۵
با دادههای فعلی، نشانهای از کمبود فوری و گسترده برنج در بازار دیده نمیشود و باز بودن مسیر واردات میتواند از شکلگیری شوک شدید قیمتی جلوگیری کند.
با این حال، این به معنی تضمین ثبات کامل نیست.
اگر واردات بدون وقفه ادامه پیدا کند و تخصیص ارز نیز روانتر شود، احتمالاً بازار در کوتاهمدت در همین محدودهها نوسان خواهد کرد و رقابت میان برندها میتواند مانع جهش قیمت شود.
اما اگر پرداخت ارز واردکنندگان دوباره به تأخیر بیفتد یا هزینه حملونقل و نرخ ارز تجاری افزایش محسوسی داشته باشد، نخستین اثر آن احتمالاً در برنجهای پاکستانی باکیفیتتر مانند ۱۱۲۱ و سوپر باسماتی دیده خواهد شد.
در مجموع، بازار برنج پاکستانی در ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ از نظر عرضه آرامتر از دورههای بحرانی گذشته است، اما از نظر قیمت برای خانوار دیگر بازار ارزانی محسوب نمیشود. کیسههای ۱۰ کیلویی اکنون در نمونههای مورد بررسی بین سه میلیون و ۳۰۰ هزار تا سه میلیون و ۹۵۰ هزار تومان قیمت دارند و حتی برای یک محصول مشابه نیز اختلاف قیمت فروشگاهی قابل توجهی دیده میشود.
بنابراین مهمترین متغیر برای پاییز نه فقط میزان موجودی فعلی، بلکه تداوم واردات و نحوه تأمین ارز واردکنندگان خواهد بود؛ عاملی که میتواند مشخص کند آرامش شهریور در ماههای بعد نیز ادامه پیدا میکند یا بازار برنج بار دیگر با موج تازهای از افزایش قیمت روبهرو خواهد شد.
