قیمت برنج پاکستانی امروز ۱۹ شهریور ۱۴۰۵؛ کیسه ۱۰ کیلویی تا ۳.۹ میلیون تومان | دلار ۲۳۵ هزار تومانی گرانی تازه میآورد؟
براساس تازهترین رصد قیمت محصولات موجود در بازار، برنج پاکستانی سوپر باسماتی آراد در بسته ۱۰ کیلویی با قیمت ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان عرضه میشود؛ یعنی هر کیلو تقریباً ۳۹۰ هزار تومان.
برنج پاکستانی دانهبلند ۱۱۲۱ بیتمز نیز برای بسته ۱۰ کیلویی ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قیمت دارد و نرخ تقریبی هر کیلو از آن به ۳۸۰ هزار تومان میرسد.
کیسه ۱۰ کیلویی سوپر کرنل باسماتی انبه حدود ۳ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان و سوپر باسماتی یال حدود ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شده است.
بنابراین فقط میان چهار محصول این فهرست، فاصله ارزانترین و گرانترین کیسه ۱۰ کیلویی به ۵۰۰ هزار تومان میرسد.
این اعداد را البته نباید «نرخ رسمی برنج پاکستانی» تلقی کرد. برند، رقم، سال برداشت، میزان شکستگی، شیوه فرآوری، عطر، محل عرضه و هزینه ارسال باعث میشوند حتی برای برنجی با عنوان مشابه، قیمتهای متفاوتی در بازار دیده شود.
آیا برنج پاکستانی امروز دوباره گران شده است؟
مقایسه قیمتها با ابتدای شهریور نکته جالبی دارد.
برنج سوپر باسماتی یال در یکم شهریور نیز حدود ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان قیمت داشت؛ یعنی نرخ مشاهدهشده امروز برای این محصول تغییر مهمی نسبت به ابتدای ماه نشان نمیدهد.
همچنین برنج ۱۱۲۱ بیتمز در گزارش ۱۲ و ۱۳ شهریور نیز با قیمت حدود ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان عرضه شده بود.
سوپر باسماتی آراد حتی در ۲۴ مرداد نیز حدود ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان قیمت داشت.
بنابراین درباره این چند برند مشخص، نمیتوان از «جهش روزانه تازه» صحبت کرد.
واقعیت دقیقتر این است که قیمت برنج پاکستانی پس از افزایشهای ماههای گذشته در یک سطح بالا تثبیت شده و حالا پرسش اصلی این است که آیا شوک ارز و اختلال واردات این سقف را خواهد شکست یا خیر.
دلار ۲۳۵ هزار تومانی مهمترین تهدید بازار برنج
بازار ارز طی روزهای اخیر دوباره به عامل تعیینکننده کالاهای وارداتی تبدیل شده است.
دلار آزاد صبح ۱۹ شهریور در منابع مختلف بین حدود ۲۳۴ هزار و ۶۰۰ تا ۲۳۵ هزار و ۱۰۰ تومان ثبت شده است.
این رقم نسبت به هفته گذشته جهش محسوسی دارد. دادههای یکی از سامانههای رصد بازار، رشد هفتگی دلار از حدود ۲۲۰ هزار و ۹۰۰ تومان به ۲۳۵ هزار و ۱۰۰ تومان را نشان میدهد؛ یعنی بیش از شش درصد افزایش طی یک هفته.
اثر ارز بر برنج وارداتی فقط به قیمت خرید محصول در پاکستان محدود نیست.
هزینه حمل، تأمین مالی واردکننده، بیمه، خدمات گمرکی و هزینه جایگزینی موجودی نیز با تغییر شرایط ارزی و تجاری تحت فشار قرار میگیرند.
به همین دلیل اگر دلار در سطوح فعلی باقی بماند، حتی برندهایی که چند هفته قیمتشان ثابت بوده ممکن است در محموله بعدی با نرخ بالاتری عرضه شوند.
قفل ارزی؛ مشکل جدیتر از دلار آزاد
مهمترین خبر بازار برنج در روزهای اخیر از نشست فعالان واردات آمده است.
مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج، روز ۱۸ شهریور اعلام کرد معوقات ارزی واردات برنج به بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورو رسیده و این موضوع اعتبار واردکنندگان ایرانی نزد فروشندگان خارجی را تضعیف کرده است.
به گفته او، میزان خروج برنج از گمرکات نیز از حدود ۱۷۳ هزار تن به نزدیک ۵۰ هزار تن کاهش یافته است.
این کاهش برای بازاری که واردات نقش قابل توجهی در تأمین مصرف آن دارد بسیار مهم است. خاکی سهم برنج وارداتی در نیاز بازار را حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد عنوان کرده است.
او همچنین درباره پاکستان توضیح داده که تجارت برنج پاکستانی عمدتاً نقدی است؛ در نتیجه مشکلات ارزی میتواند سریعتر از برخی مبادی دیگر روی جریان خرید و ارسال کالا اثر بگذارد.
پاکستان چرا برای بازار برنج ایران مهم است؟
بازار برنج خارجی ایران عمدتاً میان هند و پاکستان تقسیم شده است.
در شرایط عادی، حدود ۷۰ درصد برنج وارداتی از هند و نزدیک ۳۰ درصد از پاکستان تأمین میشد. گزارشهای امسال نیز نشان دادهاند پس از بروز اختلال در مسیرهای دریایی هند، اهمیت مسیر پاکستان بیشتر شده است.
برنج پاکستانی بهخصوص در ارقام باسماتی، سوپر کرنل و ۱۱۲۱ جایگاه متفاوتی از برنجهای ارزان وارداتی دارد.
بخشی از تقاضای رستورانها، تالارها و خانوادهها به دلیل قدکشیدن دانه، ظاهر پس از پخت و کیفیت برخی ارقام پاکستانی شکل گرفته و همین ویژگی باعث شده بعضی برندها دیگر در گروه کالاهای کاملاً اقتصادی قرار نگیرند.
امروز قیمت برخی محصولات پاکستانی به کیلویی ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان رسیده؛ رقمی که فاصله آنها را با بخشهایی از بازار برنج ایرانی کاهش داده است.
ممنوعیت واردات برنج امسال لغو شده است
در کنار فشار ارزی، یک عامل میتواند به نفع عرضه عمل کند.
برخلاف سالهای قبل، دولت در سال ۱۴۰۵ ممنوعیت فصلی ترخیص برنج از ابتدای مرداد تا پایان آبان را لغو کرده است. وزارت صمت این تصمیم را در تیرماه رسماً به گمرک ابلاغ کرد و بنابراین واردکنندگان از نظر قانونی امکان ترخیص برنج در فصل برداشت داخلی را دارند.
معاون وزیر جهاد کشاورزی نیز در تیرماه اعلام کرده بود محدودیتی برای واردات برنج ایجاد نمیشود و افزایش عرضه باید زمینه رقابت و تعدیل قیمت را فراهم کند.
روی کاغذ، این سیاست باید مانع کمبود و جهش قیمت شود.
اما تفاوت میان «مجوز واردات» و «واردات واقعی» بسیار مهم است.
اگر واردکننده نتواند ارز تأمین کند یا بدهی خریدهای قبلی تسویه نشود، باز بودن گمرک به تنهایی عرضه را افزایش نمیدهد.
همین مسئله توضیح میدهد چرا با وجود لغو ممنوعیت فصلی، فعالان بازار هنوز نسبت به کمبود عرضه هشدار میدهند.
چرا ۱۱۲۱ دیگر برنج ارزان محسوب نمیشود؟
رقم ۱۱۲۱ طی سالهای گذشته برای بخش بزرگی از مصرفکنندگان جایگزینی ارزانتر برای برنج ایرانی ممتاز بود.
اما وقتی کیسه ۱۰ کیلویی ۱۱۲۱ بیتمز ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان قیمت دارد، هزینه هر کیلو به حدود ۳۸۰ هزار تومان میرسد.
در چنین سطحی، مزیت قیمتی برنج پاکستانی نسبت به گذشته بهشدت کاهش یافته است.
این مسئله یک چرخه دوطرفه ایجاد میکند؛ وقتی برنج ایرانی گران میشود، بخشی از تقاضا به وارداتی منتقل میشود و فشار تقاضا قیمت خارجی را بالا میبرد. وقتی برنج وارداتی نیز گران شود، خانوار یا مجبور به کاهش مصرف میشود یا به سراغ ارقام و برندهای ارزانتر میرود.
دبیر انجمن واردکنندگان نیز افزایش قیمت برنج ایرانی و انتقال بخشی از تقاضا به بازار وارداتی را یکی از عوامل فشار اخیر بر عرضه عنوان کرده است.
پیشبینی قیمت برنج پاکستانی؛ کیسه ۴ میلیونی فراگیر میشود؟
در کوتاهمدت دو نیروی مخالف در بازار وجود دارد.
از یک سو لغو محدودیت فصلی واردات، امکان ترخیص در شهریور و پاییز و ظرفیت افزایش عرضه میتواند مانع جهش شدید قیمت شود.
از سوی دیگر دلار بالای ۲۳۰ هزار تومان، معوقات ارزی سنگین و کاهش جریان خروج کالا از گمرک ریسک افزایش قیمت را بالا نگه داشتهاند.
اگر مشکل ارزی واردکنندگان حل شود و محمولههای جدید با سرعت بیشتری وارد بازار شوند، احتمال ثبات یا حتی رقابت قیمتی میان برندها وجود دارد.
اما اگر دلار در محدوده ۲۳۵ هزار تومان تثبیت شود و جریان واردات همچنان کمتر از نیاز باقی بماند، عبور تعداد بیشتری از برنجهای باسماتی و ۱۱۲۱ از مرز چهار میلیون تومان برای هر کیسه ۱۰ کیلویی دور از انتظار نخواهد بود.
برنج پاکستانی فعلاً گران مانده، نه اینکه امروز جهش کرده باشد
تصویر بازار ۱۹ شهریور با یک تیتر ساده «برنج دوباره گران شد» کامل نمیشود.
برنج آراد ۳.۹ میلیون تومانی و بیتمز ۳.۸ میلیون تومانی پیشتر نیز در محدوده مشابه معامله شدهاند و یال ۳.۴ میلیون تومانی از ابتدای شهریور تغییر محسوسی نداشته است.
اما خطر آینده بالاست.
دلار به حوالی ۲۳۵ هزار تومان رسیده، معوقات ارزی واردکنندگان از ۱.۲ میلیارد یورو گذشته و خروج برنج از گمرکات کاهش یافته است.
در مقابل، لغو ممنوعیت فصلی واردات تنها سپر جدی سمت عرضه است.
بنابراین بازار برنج پاکستانی فعلاً در مرحلهای قرار دارد که میتوان آن را «ثبات در قیمتهای گران» توصیف کرد؛ ثباتی که اگر گره ارز و تأمین باز نشود، ممکن است خیلی زود جای خود را به دور تازهای از افزایش قیمت بدهد.
