ریزش قیمت مرغ پس از جهش اخیر؛ مرغ کامل ۲۷۵ هزار تومان شد، ارزانی ادامه دارد؟

بازار مرغ در روزهای اخیر مسیر متفاوتی نسبت به هفته گذشته در پیش گرفته است. پس از آنکه در ابتدای شهریور گزارش‌های متعددی از افزایش قیمت در برخی خرده‌فروشی‌ها منتشر شد، اکنون نرخ مرغ کامل عقب‌نشینی کرده و بازار به محدوده‌های پایین‌تر بازگشته است.

اقتصادآنلاین در گزارشی که امروز ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۱۲:۴۵ منتشر کرده، قیمت مرغ کامل را کیلویی ۲۷۵ هزار تومان اعلام کرده است. نکته قابل توجه اینکه تیتر همان صفحه به اشتباه تاریخ «۱۶ مرداد ۱۴۰۴» را درج کرده، در حالی که تاریخ انتشار صفحه و محتوای اطراف آن صراحتاً مربوط به امروز است.

قیمت مرغ امروز ۱۶ شهریور ۱۴۰۵

براساس نرخ‌های منتشرشده، مرغ کامل امروز کیلویی ۲۷۵ هزار تومان عرضه می‌شود.

ران مرغ با پوست و کمر نیز به کیلویی ۲۴۰ هزار تومان رسیده است. در بخش قطعات گران‌تر، هر کیلو فیله مرغ ۶۸۴ هزار تومان و سینه مرغ بدون پوست با استخوان ۵۱۴ هزار و ۸۰۰ تومان قیمت دارد.

این اعداد نشان می‌دهد فاصله قیمت میان مرغ کامل و قطعات پاک‌شده همچنان بسیار بالاست؛ موضوعی که به هزینه قطعه‌بندی، افت وزن، بسته‌بندی و تفاوت تقاضا برای بخش‌های مختلف مرغ مربوط می‌شود.

مرغ کامل چقدر ارزان شد؟

برای درک بهتر تغییرات بازار باید نرخ امروز را با ابتدای شهریور مقایسه کرد.

در گزارشی مربوط به ۶ شهریور، مرغ کامل حدود ۳۱۵ هزار تومان قیمت داشت. با رسیدن نرخ امروز به ۲۷۵ هزار تومان، قیمت هر کیلو مرغ کامل حدود ۴۰ هزار تومان کاهش یافته است؛ معادل تقریباً ۱۲.۷ درصد.

برای یک مرغ دو کیلویی، چنین تغییری یعنی هزینه خرید حدود ۸۰ هزار تومان کمتر از نرخ ۶ شهریور.

البته گزارش‌هایی در هفتم شهریور از قیمت‌های بسیار بالاتر، حتی تا ۴۰۰ هزار تومان برای مرغ کامل تازه در برخی بازارها خبر داده بودند. با این حال این ارقام از فروشگاه‌ها و تعریف‌های متفاوت محصول جمع‌آوری شده‌اند و مقایسه مستقیم آنها با یک نرخ واحد بازار می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

بنابراین منطقی‌تر است بگوییم روند عمومی مرغ کامل نسبت به ابتدای شهریور نزولی شده، نه اینکه تمام بازار الزاماً کاهش یکسانی را تجربه کرده باشد.

چرا قیمت مرغ پایین آمد؟

یکی از دلایل اصلی را باید در بهبود سمت عرضه جست‌وجو کرد.

بازار مرغ به شدت به چرخه جوجه‌ریزی وابسته است. کاهش جوجه‌ریزی امروز معمولاً چند هفته بعد خود را در عرضه مرغ کشتار نشان می‌دهد و عکس این موضوع نیز صادق است.

شرکت پشتیبانی امور دام طی ماه‌های گذشته از اجرای تولید قراردادی و نگهداری ذخایر مرغ منجمد برای مداخله در دوره‌های کمبود خبر داده است. مدیرعامل این شرکت پیش‌تر اعلام کرده بود ذخایر مرغ در وضعیت مناسب قرار دارد و در صورت کمتر شدن عرضه از تقاضا، امکان ورود ذخایر تنظیم بازار وجود دارد.

همین ذخایر، حتی زمانی که مستقیماً وارد بازار نمی‌شوند، می‌توانند نقش بازدارنده در برابر جهش‌های هیجانی قیمت داشته باشند؛ زیرا فعالان بازار می‌دانند در صورت کمبود، امکان افزایش عرضه دولتی وجود دارد.

ذخایر مرغ افزایش یافته است

نشانه‌هایی از تقویت ذخایر نیز وجود دارد.

برای نمونه، شرکت پشتیبانی امور دام استان مرکزی در هفتم شهریور اعلام کرد ذخایر گوشت مرغ این استان نسبت به دوره قبل ۲.۳ برابر شده است. این مجموعه همچنین از اجرای طرح پیش‌تولید مرغ و تحویل نهاده با تسهیلات به مرغداران برای جلوگیری از وقفه در جوجه‌ریزی خبر داده بود.

اگر چنین روندی در سطح وسیع‌تر کشور ادامه پیدا کند، احتمال شوک عرضه در کوتاه‌مدت کاهش می‌یابد.

اما بازار مرغ فقط با ذخیره‌سازی مدیریت نمی‌شود. هزینه تولید همچنان تعیین‌کننده است و اگر مرغدار با مشکل نهاده، نقدینگی یا جوجه یک‌روزه روبه‌رو شود، عرضه چند هفته بعد دوباره تحت فشار قرار خواهد گرفت.

نهاده‌های دامی همچنان کلید قیمت مرغ هستند

ذرت و کنجاله سویا مهم‌ترین نهاده‌های صنعت مرغداری هستند و سهم بزرگی از هزینه تمام‌شده مرغ را تشکیل می‌دهند.

به همین دلیل هر اختلال در واردات، تخصیص ارز، حمل یا توزیع نهاده در سامانه بازارگاه می‌تواند خیلی سریع انتظارات افزایشی را به بازار بازگرداند.

گزارش‌های امروز بازار نهاده نیز نشان می‌دهد مرغ زنده همچنان با هزینه قابل توجهی تولید و معامله می‌شود. بنابراین کاهش اخیر قیمت خرده‌فروشی را نمی‌توان به معنای سقوط هزینه‌های تولید دانست.

در واقع بازار فعلاً میان دو نیرو قرار گرفته است: عرضه مناسب‌تر و کاهش هیجان از یک سو، و هزینه بالای نهاده و تولید از سوی دیگر.

چرا فیله مرغ ارزان نشده است؟

یکی از نکات جالب بازار، ثابت ماندن فیله است.

در ۶ شهریور نیز قیمت هر کیلو فیله مرغ حدود ۶۸۴ هزار تومان گزارش شده بود و امروز همین رقم دوباره ثبت شده است.

این در حالی است که مرغ کامل طی همین فاصله ۴۰ هزار تومان ارزان شده است.

علت این تفاوت را می‌توان در ساختار بازار قطعات جست‌وجو کرد. از یک مرغ کامل فقط درصد مشخصی فیله به دست می‌آید، در حالی که تقاضای رستوران‌ها، تهیه غذا، خانواده‌ها و واحدهای فرآوری برای فیله بالاست.

در نتیجه قیمت قطعات ممتاز الزاماً همزمان و به همان نسبت مرغ کامل کاهش پیدا نمی‌کند.

این موضوع برای مصرف‌کننده نیز اهمیت دارد؛ آرام شدن قیمت مرغ کامل الزاماً به معنی کاهش مشابه در هزینه خرید فیله، سینه یا جوجه‌کباب بدون استخوان نیست.

آیا «حباب قیمت مرغ» شکسته است؟

بهتر است در استفاده از واژه حباب محتاط بود.

بخشی از جهش‌های کوتاه‌مدت قیمت می‌تواند ناشی از کمبود لحظه‌ای کالا، اختلال توزیع، هیجان بازار یا رفتار فروشندگان باشد و با بهتر شدن عرضه سریعاً تخلیه شود.

اما قسمت دیگری از قیمت مرغ نتیجه هزینه واقعی تولید است.

نهاده، انرژی، حمل‌ونقل، جوجه یک‌روزه، دارو، دستمزد و سرمایه در گردش همگی در هزینه مرغداری اثر دارند. بنابراین هر قیمتی که پس از کاهش هیجان باقی می‌ماند، لزوماً «حباب» نیست.

بازگشت مرغ کامل به ۲۷۵ هزار تومان نشان می‌دهد بخش مهمی از فشار ابتدای ماه تخلیه شده، اما برای صحبت از یک روند نزولی پایدار باید چند هفته ثبات عرضه و هزینه تولید را مشاهده کرد.

آیا مرغ دوباره گران می‌شود؟

سه متغیر مسیر آینده را تعیین می‌کنند.

مهم‌ترین عامل میزان جوجه‌ریزی است. هرگونه افت معنی‌دار در جوجه‌ریزی می‌تواند حدود یک تا دو ماه بعد عرضه کشتارگاه‌ها را کاهش دهد.

عامل دوم وضعیت نهاده‌های دامی است. اگر ذرت و کنجاله سویا به میزان کافی و با قیمت قابل‌قبول به مرغداری‌ها برسد، فشار هزینه‌ای محدودتر می‌شود.

عامل سوم نیز سیاست تنظیم بازار است. وجود ذخایر منجمد و خرید حمایتی مازاد تولید به دولت اجازه می‌دهد در دوره‌های کمبود عرضه کند و در دوره‌های مازاد، بخشی از محصول مرغداران را جمع‌آوری کند. پشتیبانی امور دام در ماه‌های گذشته هر دو ابزار را به کار گرفته است.

کاهش قیمت مرغ؛ خبر خوب اما شکننده

کاهش مرغ کامل از حدود ۳۱۵ هزار تومان در ششم شهریور به ۲۷۵ هزار تومان در نرخ‌های امروز، نشانه روشنی از تغییر جهت بازار است.

برای خانوارها این اتفاق مهم است، زیرا مرغ همچنان یکی از اصلی‌ترین منابع پروتئین حیوانی در سبد غذایی است و افزایش قیمت آن مستقیماً هزینه خوراک خانوار را بالا می‌برد.

اما هنوز نمی‌توان از «ارزانی پایدار» صحبت کرد.

فیله مرغ همچنان ۶۸۴ هزار تومان و سینه بدون پوست با استخوان بیش از ۵۱۴ هزار تومان است و بخش مهمی از قطعات مرغ در سطوح قیمتی بالا باقی مانده‌اند.

در نتیجه، بازار فعلاً از فاز جهش و التهاب وارد مرحله اصلاح و آرامش شده است؛ اگر جریان عرضه، جوجه‌ریزی و تأمین نهاده بدون اختلال ادامه پیدا کند، احتمال تثبیت قیمت‌ها بیشتر می‌شود. اما هر شوک تازه در نهاده یا تولید می‌تواند این تعادل شکننده را دوباره بر هم بزند.