مرغ ۳۱۵ هزار یا ۴۰۰ هزار تومان؟ اختلاف عجیب قیمتها در بازار امروز ۶ شهریور
قیمت مرغ امروز ۶ شهریور ۱۴۰۵ در یکی از تازهترین رصدهای خردهفروشی، بدون تغییر محسوسی نسبت به روزهای گذشته اعلام شده است. در این فهرست هر کیلوگرم مرغ کامل ۳۱۵ هزار تومان، ران مرغ بدون پوست و بدون کمر ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان، مغز ران ۴۷۷ هزار تومان، سینه مرغ بدون پوست با استخوان ۵۱۴ هزار و ۸۰۰ تومان و فیله مرغ ۶۸۴ هزار تومان قیمت دارد.
گزارش منتشرشده در همین روز نیز بازار مرغ را در نخستین روزهای شهریور دارای روندی نسبتاً آرام توصیف کرده و از تأمین مناسب قطعات مختلف در شبکه توزیع خبر داده است.
با این حال، بررسی همزمان دیگر گزارشهای امروز یک نکته مهم را آشکار میکند: قیمت مرغ در همه فروشگاهها و همه اشکال عرضه یکسان نیست.
جدول قیمت مرغ امروز ۶ شهریور ۱۴۰۵
| نوع گوشت مرغ | قیمت هر کیلوگرم |
|---|---|
| مرغ کامل | ۳۱۵ هزار تومان |
| ران بدون پوست و بدون کمر | ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان |
| مغز ران | ۴۷۷ هزار تومان |
| سینه بدون پوست با استخوان | ۵۱۴ هزار و ۸۰۰ تومان |
| فیله مرغ | ۶۸۴ هزار تومان |
مقایسه این قیمتها نشان میدهد فیله مرغ بیش از دو برابر مرغ کامل قیمت دارد. اختلاف یک کیلو فیله با مرغ کامل ۳۶۹ هزار تومان است و فیله حدود ۱۱۷ درصد گرانتر تمام میشود.
این شکاف البته فقط ناشی از کیفیت گوشت نیست. برای تولید یک کیلوگرم فیله قابل فروش، وزن بیشتری از مرغ کامل مورد نیاز است و هزینه قطعهبندی، حذف استخوان و پوست، افت وزن، بستهبندی، نیروی انسانی و نگهداری سرد نیز به قیمت نهایی اضافه میشود.
مرغ کامل ۳۱۵ هزار تومان است یا ۴۰۰ هزار تومان؟
این شاید مهمترین سؤال بازار امروز باشد.
همزمان با انتشار نرخ ۳۱۵ هزار تومانی مرغ کامل، در گزارشهای دیگری که امروز ۶ شهریور منتشر شده، قیمت مرغ کامل تازه یا کشتار روز در برخی بازارها تا ۴۰۰ هزار تومان در هر کیلوگرم نیز ثبت شده است.
این اختلاف به معنی اشتباه بودن قطعی یکی از قیمتها نیست.
اصطلاح «مرغ کامل» در گزارشهای بازار میتواند شامل محصول فله، کشتار روز، محصول بستهبندیشده، برند مشخص یا فروش در کانالهای توزیع متفاوت باشد. استان و شهر محل عرضه نیز روی قیمت اثر میگذارد.
برای مثال، در روزهای ابتدایی شهریور گزارش دیگری محدوده ۳۰۰ تا ۳۳۰ هزار تومان را برای مرغ کامل و حدود ۳۷۰ هزار تومان را برای مرغ کامل بستهبندی کیسهای ثبت کرده بود.
بنابراین برای توصیف بازار امروز دقیقتر است گفته شود قیمت مرغ کامل بسته به نوع و محل عرضه دامنه قابل توجهی دارد و نرخ ۳۱۵ هزار تومانی را نباید لزوماً قیمت تمام خردهفروشیهای کشور دانست.
قیمت مرغ در مرداد چقدر بود؟
مقایسه با نیمه دوم مرداد نشان میدهد نرخهای اعلامشده برای بسیاری از قطعات تغییر زیادی نکردهاند.
در ۲۵ مرداد، مرغ کامل حدود ۳۲۰ هزار تومان، ران بدون پوست و کمر ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان، سینه بدون پوست با استخوان ۵۱۴ هزار و ۸۰۰ تومان و فیله مرغ ۶۸۴ هزار تومان گزارش شده بود.
یعنی در فهرست فعلی، ران، سینه و فیله تقریباً روی همان اعداد نیمه دوم مرداد قرار گرفتهاند و مرغ کامل نیز از ۳۲۰ هزار تومان به حدود ۳۱۵ هزار تومان رسیده است.
از این زاویه میتوان گفت بخشی از بازار واقعاً وارد دوره ثبات نسبی شده است.
اما ثبات اسمی قیمت با ارزان بودن کالا تفاوت دارد. فیله ۶۸۴ هزار تومانی یا سینه بیش از ۵۱۴ هزار تومانی همچنان هزینه قابل توجهی برای خانوار محسوب میشود؛ حتی اگر قیمت آنها نسبت به هفته قبل بالا نرفته باشد.
پشتپرده آرامش بازار؛ مرغ مازاد بر تقاضاست؟
یکی از عوامل مهم وضعیت فعلی، حجم تولید است.
در تیرماه، دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره گوشت مرغ اعلام کرده بود حدود ۱۳۵ میلیون قطعه جوجهریزی انجام شده و میزان تولید از تقاضای بازار بیشتر است. در همان مقطع تولیدکنندگان از فروش مرغ زنده زیر قیمت تمامشده و ضرورت خرید حمایتی یا صادرات مازاد سخن میگفتند.
برای مرداد نیز مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی پیشبینی کرده بود جوجهریزی به حدود ۱۳۷ میلیون قطعه برسد. او همچنین قیمت مرغ زنده را در مقطعی حدود ۲۱۰ تا ۲۲۰ هزار تومان اعلام و از زیان ۵۰ تا ۶۰ هزار تومانی تولیدکننده در هر کیلو سخن گفته بود.
وجود تولید کافی یا حتی مازاد، یکی از دلایلی است که احتمال شکلگیری کمبود شدید در کوتاهمدت را کاهش میدهد.
اما ماجرا یک سوی دیگر هم دارد: اگر تولیدکننده برای مدت طولانی محصول خود را زیر هزینه تمامشده بفروشد، ممکن است در دوره بعدی جوجهریزی کاهش یابد و همان مازاد امروز به کمبود فردا تبدیل شود.
مرغدار ارزان میفروشد؛ مصرفکننده چرا گران میخرد؟
این پرسش بارها از سوی تشکلهای مرغداری نیز مطرح شده است.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی پیشتر اعلام کرده بود میان قیمت مرغ زنده در مرغداری و قیمت گوشت مرغ در سطح خردهفروشی تناسب کافی وجود ندارد. او معتقد است تولیدکننده محصول را پایینتر از قیمت واقعی میفروشد، در حالی که مصرفکننده در انتهای زنجیره مبلغ بیشتری پرداخت میکند.
به گفته این مقام صنفی، هزینه و سود حلقههای کشتار، حمل، بستهبندی و توزیع باید شفافتر شود تا مشخص شود فاصله قیمت از مرغداری تا فروشگاه دقیقاً در کدام بخش ایجاد میشود.
همین شکاف توضیح میدهد چرا ممکن است همزمان دو خبر ظاهراً متناقض بشنویم: «مرغداران زیان میکنند» و «مرغ برای مصرفکننده گران است».
هر دو گزاره میتوانند در یک زنجیره توزیع پرهزینه یا ناکارآمد همزمان درست باشند.
فیله ۶۸۴ هزار تومانی چه معنایی برای سبد خانوار دارد؟
اگر یک خانواده برای یک وعده غذایی دو کیلو مرغ کامل خریداری کند، با نرخ ۳۱۵ هزار تومان حدود ۶۳۰ هزار تومان هزینه خواهد داشت.
اما خرید دو کیلو فیله با قیمت اعلامی امروز نزدیک به یک میلیون و ۳۶۸ هزار تومان تمام میشود؛ یعنی بیش از دو برابر.
همین مسئله سبب شده تغییر الگوی خرید قطعات مرغ برای بسیاری از خانوارها اهمیت پیدا کند. ران و مرغ کامل معمولاً گزینه اقتصادیتری نسبت به سینه بدون استخوان یا فیله محسوب میشوند.
البته قیمت پایینتر مرغ کامل به این معنی نیست که تمام وزن آن قابل مصرف است؛ استخوان، پوست و بخشهای دیگر نیز در وزن نهایی وجود دارند. با این حال معمولاً هزینه هر وعده غذایی همچنان پایینتر از خرید قطعات پاکشده ممتاز تمام میشود.
آیا مرغ در روزهای آینده گران میشود؟
با اطلاعات فعلی نمیتوان یک جهش قطعی قیمت را پیشبینی کرد. جوجهریزی مناسب ماههای گذشته و گزارشهای مربوط به مازاد نسبی تولید، از عرضه بازار حمایت میکنند.
در مقابل، تشکلهای تولیدی هشدار دادهاند که قیمت تمامشده مرغ افزایش یافته است. مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی اخیراً هزینه تمامشده هر کیلو مرغ را حدود ۲۸۰ تا ۲۹۰ هزار تومان اعلام کرده و گفته است تولیدکنندگان برای تأمین نقدینگی با مشکل مواجهاند.
بنابراین اگر زیان تولیدکنندگان ادامه پیدا کند و جوجهریزی در دورههای بعد کاهش یابد، ثبات فعلی میتواند شکننده باشد.
عامل دیگر صادرات است. فعالان صنعت از ظرفیت مازاد تولید و ضرورت صادرات برای حفظ پایداری مرغداریها سخن گفتهاند و مجوزهایی نیز برای صادرات چند هزار تن مرغ صادر شده است. اگر حجم صادرات بهدرستی با نیاز داخل تنظیم نشود، میتواند روی عرضه بازار اثر بگذارد.
بازار مرغ آرام است، اما یک علامت هشدار وجود دارد
در مجموع، قیمت مرغ امروز ۶ شهریور ۱۴۰۵ در بخشی از بازار نسبت به هفتههای قبل تغییر زیادی نکرده و نرخهایی مانند ۳۱۵ هزار تومان برای مرغ کامل، ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان برای ران بدون پوست و ۶۸۴ هزار تومان برای فیله اعلام شده است.
اما سرچ زنده قیمتها نشان میدهد نمیتوان بازار را کاملاً یکدست دانست. در همین روز نرخهایی تا حوالی ۴۰۰ هزار تومان برای برخی انواع مرغ کامل تازه گزارش شده است.
بنابراین مهمترین نکته بازار امروز نه فقط «ثبات»، بلکه اختلاف قابل توجه قیمت میان کانالهای مختلف عرضه است.
اگر تولید بالا بماند، نهادهها بهموقع تأمین شوند و صادرات از نیاز بازار داخلی جلو نزند، احتمال تداوم آرامش نسبی وجود دارد. با این حال، فاصله قیمت تولیدکننده تا مصرفکننده و فشار هزینه بر مرغداران دو متغیری هستند که میتوانند در هفتههای آینده تعیین کنند قیمت مرغ در همین محدوده باقی میماند یا بازار بار دیگر وارد دوره نوسان میشود.