قیمت دام زنده امروز قفل شد؛ گوسفند تا کیلویی ۶۳۵ هزار تومان / آیا گوشت قرمز ارزان میشود؟
قیمت دام زنده امروز ۶ شهریور ۱۴۰۵ در مقایسه با معاملات روز قبل تغییر محسوسی نداشته است. گزارش تازه بازار از ثبات قیمت گوسفند و گوساله پرواری در چند قطب تولید و مصرف کشور حکایت دارد و نشان میدهد بازار در ابتدای آخرین ماه تابستان فعلاً از شوک افزایشی تازهای فاصله گرفته است.
با این حال توصیف وضعیت فعلی با عبارت «ثبات کامل در هفتههای گذشته» دقیق نیست. دادههای پایان مرداد نشان میدهد بازار دام سبک پیش از رسیدن به این نقطه، بخشی از قیمتهای بالاتر اوایل ماه را پس داده است. بنابراین آنچه امروز مشاهده میشود بیشتر تثبیت پس از یک دوره تعدیل قیمت است تا سکونی که چندین هفته بدون تغییر ادامه داشته باشد.
قیمت گوسفند و گوساله زنده امروز ۶ شهریور
بر اساس نرخهای اعلامشده برای بازار امروز:
| استان | گوسفند زنده، هر کیلو | گوساله زنده، هر کیلو |
|---|---|---|
| تهران | حدود ۶۳۴ هزار تومان | حدود ۶۰۸ هزار تومان |
| اصفهان | حدود ۶۳۵ هزار تومان | حدود ۶۰۹ هزار و ۲۵۰ تومان |
| فارس | حدود ۶۳۵ هزار تومان | حدود ۶۰۹ هزار و ۵۰۰ تومان |
فاصله قیمت میان این سه استان بسیار محدود است و گوسفند در نمونههای مورد بررسی تنها حدود هزار تومان اختلاف دارد. گوساله نیز تقریباً در محدوده ۶۰۸ تا ۶۱۰ هزار تومان قرار گرفته است.
البته این ارقام میانگینهای بازار هستند و نرخ معامله هر دام میتواند با توجه به نژاد، وزن، جنسیت، کیفیت پروار، محل تحویل و حجم خرید کشتارگاه متفاوت باشد. قیمت دام زنده مانند یک کالای بورسی نرخ واحد و رسمی لحظهای ندارد.
آیا قیمت دام واقعاً چند هفته است ثابت مانده؟
خیر؛ دستکم دادههای مرداد چنین چیزی را تأیید نمیکند.
در ۳۰ مرداد، میانگین کشوری گوسفند زنده حدود ۶۳۳ هزار و ۱۰۰ تومان و گوساله حدود ۶۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان گزارش شده بود. در همان گزارش، گوسفند تهران ۶۳۴ هزار تومان و اصفهان ۶۳۵ هزار تومان ثبت شد؛ اعدادی بسیار نزدیک به نرخهای امروز.
اما همین دادهها نشان میدهد میانگین گوسفند زنده در ۹ مرداد حدود ۶۶۳ هزار تومان بوده است. در نتیجه گوسفند طی سه هفته حدود ۳۰ هزار تومان در هر کیلو، معادل تقریباً ۴.۵ درصد، عقبنشینی کرده و سپس در محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان آرام گرفته است.
بنابراین تعبیر دقیقتر این است که بازار در روزهای اخیر کمنوسان شده، نه اینکه در تمام هفتههای گذشته بدون تغییر بوده باشد.
چرا گوسفند زنده از اوج خود عقب نشست؟
یکی از عوامل مهم، افزایش عرضه پس از دوره اوج تقاضای مناسبتی بوده است.
مدیرعامل اتحادیه دام سبک در مرداد گفته بود قیمت گوسفند زنده نسبت به دوره عید قربان کاهش پیدا کرده و در تهران نرخ بره ۵۰ کیلویی که در مقطع اوج تا حدود کیلویی ۷۳۰ هزار تومان رسیده بود، به حوالی ۶۴۰ هزار تومان برگشته است.
در کنار آن، شرایط مراتع و امکان استفاده دامها از چرا و پسچر مزارع در بخش بزرگی از نیمه نخست سال، بخشی از فشار خوراک را کاهش داده است. اتحادیه دام سبک پیشتر گفته بود تا حوالی شهریور و اواسط مهر بسیاری از دامها از مراتع و پسچر غلات استفاده میکنند و وابستگی همه دامها به خوراک دستی یکسان نیست.
این دو عامل میتواند توضیح دهد چرا بازار دام سبک با وجود تورم عمومی، فعلاً از جهش تازه فاصله گرفته است.
یک اصلاح مهم؛ نهادههای دامی «کاملاً تثبیت» نشدهاند
در تحلیل اولیه بازار، ثبات قیمت نهادهها یکی از دلایل اصلی آرامش دام معرفی شده است. این گزاره فقط بخشی از واقعیت را منعکس میکند.
جداول روزهای ابتدایی شهریور نشان میدهد نرخ برخی نهادههای مهم مانند ذرت، جو، کنجاله سویا و یونجه در چند روز تغییرات محدودی داشته و بازار در کوتاهمدت آرامتر بوده است. برای نمونه در اول و سوم شهریور، نرخهای اعلامی ذرت و جو تقریباً ثابت گزارش شدهاند.
اما در سطح زنجیره تأمین هنوز ریسکهایی وجود دارد. وزارت جهاد کشاورزی و ستاد تنظیم بازار در همین هفته چند تصمیم تازه برای تسهیل واردات نهادهها گرفتهاند که نشان میدهد سیاستگذار همچنان مسئله تأمین خوراک را جدی میداند.
بنابراین بهتر است گفته شود «بازار نهاده در روزهای اخیر کمنوسان بوده»، نه اینکه مشکل تأمین و هزینه خوراک دام بهطور کامل حل شده باشد.
تولید جو ۶۲ درصد بالا رفت؛ خبر مهم برای دامداران
یکی از مهمترین خبرهای این هفته برای دامداران، افزایش قابل توجه تولید جو است.
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی در سوم شهریور اعلام کرد تولید جو در سال زراعی جاری از ۲.۴ میلیون تن به حدود ۳.۹ میلیون تن رسیده؛ یعنی افزایشی حدود ۶۲ درصد. از این مقدار ۲.۵ میلیون تن در مزارع آبی و حدود ۱.۴ میلیون تن در اراضی دیم تولید شده است.
جو یکی از مهمترین اقلام جیره دام است و افزایش تولید داخلی، در صورت ورود منظم محصول به شبکه خوراک دام، میتواند وابستگی به واردات و فشار هزینه را کاهش دهد.
با این حال دولت همزمان مجوز واردات گندم دامی با سقف ارزی ۲۳۵ یورو در هر تن را صادر کرده؛ اقدامی که با هدف جبران بخشی از محدودیتهای بازار جو انجام شده است. این موضوع نشان میدهد افزایش تولید داخلی به معنای حذف کامل نگرانی درباره تأمین نیست.
۴۲۶ هزار تن ذرت در راه ایران
در سمت واردات نیز سیگنال مثبتی دیده میشود.
ایانا گزارش داده در ماه اوت بیش از ۴۲۶ هزار تن ذرت از بنادر برزیل برای ایران بارگیری شده است. این آمار در شرایطی منتشر شده که اختلالهای حملونقل دریایی همچنان یکی از ریسکهای تجارت کالاهای اساسی محسوب میشود.
همچنین از ۹ شهریور امکان ثبت سفارش واردات پنج نوع کنجاله شامل سویا، آفتابگردان، گلرنگ، پنبهدانه و کلزا بدون سقف سابقه بازرگان فراهم میشود. وزارت جهاد این تصمیم را با هدف تسهیل تأمین نهادههای دام و طیور اجرا میکند.
اگر این محمولهها بهموقع وارد و در بازارگاه توزیع شوند، یکی از مهمترین ریسکهای افزایش هزینه دامداری در پاییز میتواند تا حدی کنترل شود.
گوسفند ۶۳۴ هزار تومانی یعنی گوشت باید چند باشد؟
قیمت دام زنده را نمیتوان مستقیماً با قیمت گوشت در قصابی مقایسه کرد.
تمام وزن یک گوسفند یا گوساله پس از کشتار به گوشت قابل فروش تبدیل نمیشود. پوست، احشا، استخوان و افت وزن وجود دارد و پس از کشتار نیز هزینه کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعهبندی و حاشیه سود شبکه توزیع به قیمت اضافه میشود.
به همین دلیل کاهش ۳۰ هزار تومانی دام زنده الزاماً به معنی کاهش ۳۰ هزار تومانی گوشت نیست.
اما مسئلهای که فعالان صنفی نیز مطرح کردهاند این است که کاهش قیمت دام سبک در مرداد به همان شدت به مصرفکننده نهایی منتقل نشد. در هفتههای اخیر قیمت بعضی قطعات گوشت گوسفندی همچنان بالای دو میلیون تومان برای هر کیلو قرار داشته است.
این شکاف اکنون یکی از مهمترین سؤالهای بازار گوشت است.
آیا گوشت قرمز در شهریور ارزان میشود؟
چند عامل فعلاً علیه افزایش قیمت عمل میکنند: عرضه دام مناسب است، گوسفند زنده نسبت به اوج مرداد پایینتر آمده، تولید جو رشد کرده و دولت نیز مسیر واردات ذرت و کنجاله را تسهیل کرده است.
از سوی دیگر، هزینههای دامداری فقط خوراک نیست. حملونقل، دستمزد، دارو، واکسن، سرمایه در گردش و هزینه مالی همچنان بالاست. به همین دلیل افت شدید و فوری گوشت خردهفروشی را نمیتوان قطعی دانست.
سناریوی محتملتر در کوتاهمدت، ثبات یا تعدیل تدریجی است؛ مگر اینکه شوک تازهای در بازار نهاده، ارز یا عرضه دام ایجاد شود.
بازار دام آرام است؛ اما این آرامش شکننده است
جمعبندی معاملات جمعه ۶ شهریور نشان میدهد گوسفند زنده در تهران حدود ۶۳۴ هزار تومان و در اصفهان و فارس حدود ۶۳۵ هزار تومان معامله میشود. گوساله نیز در این سه استان تقریباً در محدوده ۶۰۸ تا ۶۱۰ هزار تومان قرار دارد.
اما آرامش امروز نباید با «ثبات ساختاری و تضمینشده» اشتباه گرفته شود. قیمت گوسفند در مرداد کاهش داشته و سیاستگذار نیز درست در همین روزها در حال تسهیل واردات خوراک دام است؛ نشانهای که میگوید تعادل فعلی هنوز به مدیریت عرضه نهادهها وابسته است.
اگر افزایش تولید جو، ورود ذرت و کنجاله و عرضه مناسب دام در شهریور ادامه پیدا کند، زمینه برای تثبیت قیمت دام و حتی فشار کاهشی بر گوشت فراهم میشود. سؤال اصلی اکنون این است که آیا کاهش هزینه در ابتدای زنجیره بالاخره به ویترین قصابیها میرسد یا فاصله میان قیمت دام و گوشت همچنان حفظ خواهد شد؟