شوک فروش در قله بورس؛ شاخص ۸۵ هزار واحد عقب نشست/ پولها به کجا رفتند؟
معاملات روز یکشنبه با قدرت خریداران آغاز شد؛ بهطوری که شاخص کل بورس تهران در همان دقایق ابتدایی رکورد تاریخی ۶ میلیون و ۱۵۴ هزار واحد را ثبت کرد.
این سطح در مقایسه با شاخص ۶ میلیون و ۶۱ هزار واحدی پایان روز شنبه، از رشد بیش از ۹۰ هزار واحدی بازار در مقطعی از معاملات حکایت داشت.
اما ورق بازار بهتدریج برگشت. با افزایش عرضه و شناسایی سود، شاخص کل از سقف روزانه حدود ۸۵ هزار واحد عقب نشست و در پایان در سطح ۶ میلیون و ۶۹ هزار واحد ایستاد.
طبق دادههای رسمی، رشد نهایی شاخص کل تنها ۸ هزار و ۲۹۲ واحد بود. ایرنا نیز گزارش کرده شاخص که در ساعت نخست بیش از ۸۰ هزار واحد رشد کرده بود، در ادامه بخش اعظم این افزایش را از دست داد؛ هرچند همچنان موفق شد کانال ۶ میلیون واحدی را حفظ کند.
این رفتار یکی از مهمترین سیگنالهای معاملات امروز است. بازار توانسته کانال تاریخی ۶ میلیون واحد را نگه دارد، اما عرضهکنندگان نشان دادند در سطوح بالاتر حاضر نیستند بهآسانی از سودهای ایجادشده صرفنظر کنند.
چرا فروشندگان ناگهان وارد بورس شدند؟
برای توضیح افزایش فشار فروش باید به اتفاقات هفتهها و بهخصوص روز معاملاتی قبل توجه کرد.
بورس در روز شنبه ۳۱ مرداد با رشد بیش از ۱۰۸ هزار واحدی، معادل حدود ۱.۸۳ درصد، برای نخستین بار در پایان معاملات بالای ۶ میلیون واحد تثبیت شده بود. همزمان بیش از ۲.۶ همت پول حقیقی وارد معاملات سهام و صندوقهای سهامی شد و اکثریت قاطع نمادها سبزپوش بودند.
در چنین شرایطی طبیعی است که بخشی از معاملهگرانی که طی موج صعودی اخیر وارد بازار شدهاند، با مشاهده سود کوتاهمدت دست به فروش بزنند؛ بهخصوص زمانی که ابهامات سیاسی و اقتصادی همچنان بالاست.
بنابراین عرضه سنگین یکشنبه الزاماً به معنی پایان روند صعودی نیست. بخشی از این فروش میتواند ناشی از ذخیره سود پس از رشد سریع قیمت سهام باشد.
اما آنچه باید زیر نظر قرار گیرد، تداوم یا موقتی بودن این رفتار در جلسات آینده است.
شاخص هموزن یک پیام متفاوت داد
در کنار شاخص کل، رفتار شاخص هموزن اهمیت ویژهای دارد.
این شاخص نیز در ابتدای معاملات رکورد جدیدی در محدوده یک میلیون و ۷۴۵ هزار واحد ثبت کرد، اما در ادامه تحت تأثیر فشار فروش تا محدوده یک میلیون و ۷۳۰ هزار واحد عقب نشست.
با وجود این افت از سقف روزانه، شاخص هموزن در پایان حدود ۱۲ هزار واحد افزایش داشت. ایرنا نیز تأیید کرده رشد هموزن از شاخص کل بیشتر بوده است.
این اتفاق یک نکته مثبت برای بازار دارد.
رشد بهتر شاخص هموزن نشان میدهد فشار فروش تنها تصویر بازار را تشکیل نمیدهد و سهام کوچکتر همچنان در بخشی از معاملات با تقاضا مواجه بودهاند. اگر فقط چند سهم بزرگ شاخصساز مثبت میماندند و شاخص هموزن منفی میشد، نگرانی درباره شکننده بودن رشد بورس بهمراتب بیشتر بود.
به بیان ساده، بازار امروز ضعیف شد، اما کاملاً از دست خریداران خارج نشد.
فاصله ۵۰۰ نمادی خریداران چگونه از بین رفت؟
یکی از جذابترین آمارهای امروز به تعداد نمادهای مثبت و منفی مربوط میشود.
بر اساس گزارش اقتصادآنلاین، در پایان معاملات ۴۶۴ نماد مثبت و ۴۴۶ نماد منفی معامله شدند؛ یعنی فاصله دو جبهه بازار به تنها ۱۸ نماد رسید. این در حالی است که در ساعات ابتدایی بازار اختلاف تعداد نمادهای مثبت و منفی حتی از ۵۰۰ نماد عبور کرده بود.
کاهش چنین فاصلهای در چند ساعت تصویر روشنی از افزایش فشار عرضه ارائه میدهد.
در واقع مهمترین اتفاق یکشنبه تنها افت شاخص کل از قله نبود؛ صدها نماد که معاملات را در محدوده مثبت آغاز کرده بودند، در ادامه با افزایش عرضه مواجه شدند.
البته منابع مختلف به دلیل تفاوت در دامنه نمادهای مورد محاسبه، آمار متفاوتی از تعداد نمادهای مثبت ارائه کردهاند. ایرنا ۳۸۸ نماد مثبت و سبز بودن ۵۶ درصد بازار را گزارش کرده است؛ اما هر دو مجموعه داده در یک نکته اشتراک دارند: قدرت خرید ابتدای بازار تا پایان معاملات بهطور محسوسی کاهش یافت.
تغییر بزرگ جریان پول؛ از ورود یک همت تا خروج ۹۸۰ میلیاردی
شاید مهمترین هشدار معاملات امروز، تغییر جهت پول حقیقی باشد.
دادههای میانه بازار نشان میداد در مقطعی بیش از یک همت پول حقیقی وارد معاملات شده است؛ اما با افزایش عرضهها این وضعیت کاملاً معکوس شد و در پایان حدود ۹۸۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد.
مقایسه این رقم با معاملات شنبه اهمیت آن را بیشتر میکند. تنها یک روز قبل بیش از ۲.۶ همت نقدینگی حقیقی وارد بازار شده بود. بنابراین بازار در فاصله یک جلسه معاملاتی از یک ورود قدرتمند به خروج پول رسیده است.
این چرخش هنوز برای اعلام شروع یک روند نزولی کافی نیست، اما اگر طی چند روز متوالی تکرار شود، میتواند یکی از جدیترین سیگنالهای احتیاط برای بورس باشد.
پول بورس به سمت طلا رفت؟
یکی از فرضیههای مطرحشده درباره خروج پول امروز، افزایش جذابیت طلاست.
بازار فیزیکی طلا و ارز در نخستین روز شهریور با رشد قابل توجه قیمتها مواجه شد و همین موضوع صندوقهای مبتنی بر طلا را دوباره در مرکز توجه سرمایهگذاران قرار داد.
اقتصادآنلاین احتمال داده بخشی از خروج پول حقیقی سهام با بازگشایی صندوقهای طلا و استقبال معاملهگران از داراییهای طلایی ارتباط داشته باشد.
ایرنا نیز افزایش قیمت طلا را یکی از عواملی دانسته که میتواند برخی سهامداران را به فروش سهام و حرکت به سمت ابزارهای مبتنی بر طلا ترغیب کرده باشد. ارزش معاملات خرد بازار نیز امروز برای نخستین بار از ۶۰ همت عبور کرد که نشان میدهد نقدینگی زیادی میان ابزارهای مختلف در گردش بوده است.
به این ترتیب، بورس اکنون علاوه بر سپرده بانکی و بازار ارز، با رقیب قدرتمند دیگری برای جذب نقدینگی روبهرو شده است: طلایی که در روزهای اخیر رکوردهای تازهای ثبت کرده است.
کدام صنایع پول جذب کردند؟
با وجود خروج کلی پول حقیقی، تمام بازار در مسیر خروج نقدینگی نبود.
بیشترین ارزش معاملات امروز در گروههای فلزات اساسی، مواد دارویی و بانکی ثبت شد. حضور داروییها در رتبههای بالای ارزش معاملات در شرایطی که صنایع بزرگی مانند محصولات شیمیایی و پالایشی ارزش بازار بیشتری دارند، از نکات قابل توجه نخستین روز شهریور بود.
از نظر ورود پول حقیقی نیز خودروییها، فلزات اساسی و بانکها عملکرد بهتری داشتند. ایرنا ورود حدود ۲۸۲ میلیارد تومان پول حقیقی به گروه خودرو را گزارش کرده و پالایشیها را با خروج حدود ۳۸۵ میلیارد تومان در صدر خروج نقدینگی صنایع قرار داده است.
گروه عرضه برق نیز در میان صنایع دارای ورود پول حقیقی جایگاه قابل توجهی پیدا کرد؛ موضوعی که میتواند توجه معاملهگران را در روزهای آینده به نمادهای این صنعت افزایش دهد.
وتجارت و وبصادر در صدر ورود پول
در سطح نمادها نیز جریان نقدینگی کاملاً یکسان نبود.
بر اساس آمار معاملات، وتجارت، وبصادر و وهور بیشترین ورود پول حقیقی را تجربه کردند. در مقابل شپنا، وبملت و ومعادن در میان نمادهای دارای بیشترین خروج سرمایه حقیقی قرار گرفتند.
ایرنا نیز ورود ۲۷۴ میلیارد تومان نقدینگی به وتجارت و خروج ۲۵۳ میلیارد تومان از شپنا را گزارش کرده است.
همزمان نمادهای چاپ، آکو و احیا از نظر قدرت خریدار حقیقی و وتوسکا، بمولد و اتکاسا از نظر سرانه خرید حقیقی در میان برترینهای بازار قرار گرفتند.
بورس وارد فاز اصلاحی شده است؟
رفتار امروز احتمال شروع یک اصلاح کوتاهمدت را افزایش داده، اما هنوز نمیتوان از پایان روند صعودی بورس صحبت کرد.
در سمت منفی، عقبنشینی حدود ۸۵ هزار واحدی شاخص از سقف روزانه، خروج نزدیک به یک همت پول حقیقی، افزایش سریع تعداد نمادهای منفی و رشد جذابیت بازار طلا قرار دارند.
اما در سمت مثبت، شاخص همچنان بالای ۶ میلیون واحد باقی مانده، شاخص هموزن عملکرد بهتری از شاخص کل داشته، ارزش معاملات خرد از ۶۰ همت عبور کرده و برخی صنایع مهم همچنان توانستهاند پول حقیقی جذب کنند.
بنابراین معاملات امروز بیش از آنکه تأیید قطعی یک ریزش باشد، نخستین آزمون جدی عرضه پس از فتح قله ۶ میلیونی بود.
اگر در معاملات بعدی خروج پول حقیقی ادامه پیدا کند و شاخص هموزن نیز وارد محدوده منفی شود، احتمال ورود بورس به یک فاز اصلاحی جدیتر افزایش خواهد یافت. اما اگر بازار بتواند عرضههای فعلی را جذب کند و نقدینگی دوباره به سهام بازگردد، اتفاق یکشنبه میتواند صرفاً یک استراحت و شناسایی سود در میانه روند صعودی تلقی شود.
فعلاً مهمترین عدد برای سهامداران دیگر رکورد ۶ میلیون و ۱۵۴ هزار واحدی نیست؛ توان بورس برای حفظ کانال ۶ میلیون واحد در برابر موج فروش، تعیینکننده مسیر بعدی بازار خواهد بود.
