بورس در آستانه فتح ۶ میلیون؛ شاخص ۷ میلیونی تا پایان سال واقعبینانه است؟
بازار سرمایه هفتهای را پشت سر گذاشت که از فشار فروش آغاز شد اما به نزدیکی یکی از مهمترین مرزهای تاریخی شاخص ختم شد. شنبه، بورس تقریباً بدون تغییر محسوس شاخص کل کار خود را تمام کرد و خروج چند هزار میلیارد تومان پول حقیقی نشان میداد سهامداران هنوز برای ادامه صعود تردید دارند. همزمان بخشی از نقدینگی به صندوقهای طلا منتقل شد. بسته به تعریف سبد مورد محاسبه، منابع مختلف خروج پول حقیقی شنبه را در محدوده ۳.۳ تا ۳.۷ همت گزارش کردهاند.
اما از یکشنبه شرایط تغییر کرد.
ورق بورس از یکشنبه برگشت
در معاملات یکشنبه ۲۵ مرداد، تقویت تقاضا باعث شد شاخص کل حدود ۰.۵۲ درصد بالا برود و در محدوده ۵ میلیون و ۷۶۶ هزار واحد قرار گیرد. رشد همزمان شاخص هموزن نیز نشان داد تقاضا فقط به چند سهم بزرگ محدود نشده و تعداد بیشتری از نمادهای کوچک و متوسط وارد مدار مثبت شدهاند.
دوشنبه نقطه عطف هفته بود. شاخص کل با جهش حدود ۱۳۱ هزار واحدی معادل ۲.۲۸ درصد به سطح ۵ میلیون و ۸۹۷ هزار واحد رسید. شاخص هموزن هم حدود ۲.۲۴ درصد افزایش پیدا کرد؛ ترکیبی که از فراگیر بودن موج خرید خبر میداد و فاصله شاخص تا ۶ میلیون واحد را به کمتر از ۱۰۳ هزار واحد رساند.
به این ترتیب، بازاری که شنبه هنوز با خروج پول دستوپنجه نرم میکرد، تنها دو جلسه بعد به جایی رسید که مسئله اصلی معاملهگران دیگر حفظ کانال ۵.۸ میلیون نبود؛ بحث بر سر زمان فتح ۶ میلیون واحد شکل گرفت.
سهشنبه؛ ۵.۹ میلیون واحد شکسته شد
سهشنبه ۲۷ مرداد شاخص کل برای نخستین بار وارد محدوده بالای ۵.۹ میلیون واحد شد. دادههای لحظهای پایان بازار ارقامی نزدیک به ۵.95 میلیون واحد را نشان میدادند و شاخص هموزن نیز در محدوده ۱.۶۷ میلیون واحد قرار گرفت.
با این حال بازار در این روز کاملاً یکطرفه نبود. پس از رشد ابتدایی، عرضهها و شناسایی سود افزایش یافت و شاخص از سقف روزانه عقب نشست. همین اتفاق نخستین هشدار بود که هرچه شاخص به مرز ۶ میلیون نزدیکتر شود، فروشندگان کوتاهمدت نیز فعالتر خواهند شد.
ارزش معاملات خرد سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی در سهشنبه حدود ۴۸ همت گزارش شد؛ عددی که از افزایش جدی گردش نقدینگی در بازار حکایت داشت. در عین حال حدود ۱.۳۸ همت خروج حقیقی نیز ثبت شد؛ یعنی صعود شاخص الزاماً به معنی ورود پول حقیقی در تمام ساعات و تمام بخشهای بازار نبود.
این نکته برای تحلیل هفته آینده اهمیت زیادی دارد: بازار صعودی است، اما در سطوح فعلی دیگر همه خریداران حاضر نیستند بدون توجه به قیمت وارد شوند.
چهارشنبه؛ بورس در چند قدمی ۶ میلیون واحد
در آخرین جلسه معاملاتی هفته، شاخص کل با رشد محدود حدود ۴۹۳۰ واحدی به سطح بیش از ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار واحد رسید. به این ترتیب فاصله شاخص با ۶ میلیون واحد به کمتر از ۵۰ هزار واحد کاهش یافت.
رشد چهارشنبه به مراتب آرامتر از دوشنبه و سهشنبه بود. همین کاهش سرعت طبیعی است؛ زیرا پس از صعود چندصد هزار واحدی، بخشی از سهامداران کوتاهمدت به سمت ذخیره سود حرکت میکنند.
براساس یکی از گزارشهای معاملاتی، ارزش معاملات خرد چهارشنبه حدود ۳۳.۵ همت بود و جریان حقیقی نیز برخلاف موج سنگین ورود روزهای قبل، اندکی منفی شد.
بنابراین تصویر پایان هفته ترکیبی است: شاخص در قله تاریخی قرار دارد، تقاضا همچنان قوی است، اما سرعت ورود پول و رشد قیمتها دیگر مانند دوشنبه نیست.
بورس این هفته واقعاً چقدر رشد کرد؟
در برخی گزارشها بازده هفتگی شاخص کل ۳.۶ درصد عنوان شده است. اگر سطح حدود ۵.۷۳۶ میلیون واحدی آخرین نقطه مقایسه را با شاخص ۵.۹۵۲ میلیون واحدی پایان چهارشنبه مقایسه کنیم، رشد به حدود ۳.۸ درصد میرسد.
اختلاف جزئی میان این اعداد میتواند ناشی از نقطه شروع محاسبه یا عدد دقیق بستهشدن شاخص باشد، اما در هر دو حالت نتیجه تغییر نمیکند: بورس در یک هفته کمتر از چهار درصد رشد کرده و بخش بزرگی از فاصله خود با مرز ۶ میلیون واحد را پشت سر گذاشته است.
اما رشد شاخص به تنهایی مهمترین اتفاق نبود. افزایش ارزش معاملات و گردش نقدینگی مهمتر است؛ زیرا یک شاخص میتواند با چند نماد بزرگ بالا برود، اما وقتی ارزش معاملات بالا میرود و شاخص هموزن نیز رشد میکند، میتوان گفت دامنه مشارکت سرمایهگذاران گستردهتر شده است.
چرا پول دوباره به بورس برگشت؟
یکی از دلایلی که تحلیلگران برای موج جدید تقاضا مطرح میکنند، ارزندگی نسبی سهام در مقایسه با بازارهای موازی است.
فردین آقابزرگی پیشتر گفته بود نسبت قیمت به سود یا P/E بازار که در سال ۱۳۹۹ به حدود ۳۸ واحد رسیده بود، اکنون به کمتر از ۶.۵ واحد کاهش یافته است. این افت، همراه با کاهش ارزش دلاری بورس و رشد اسمی درآمد شرکتها در اقتصاد تورمی، باعث شده بخشی از سرمایهگذاران سهام را نسبت به مسکن، خودرو و برخی داراییهای دیگر ارزانتر ارزیابی کنند.
منابع تحلیلی دیگر نیز P/E بازار را حوالی ۶.۵ واحد گزارش کردهاند؛ سطحی که اگرچه به معنای ارزان بودن تمام سهمها نیست، اما نسبت به دورههای هیجانی بورس بسیار پایینتر محسوب میشود.
همینجا یک هشدار مهم وجود دارد: P/E پایین بازار به معنی ارزندگی همه نمادها نیست. صنایع مختلف از نظر سودآوری، بدهی، قیمتگذاری دستوری، نرخ خوراک، محدودیت انرژی و وضعیت صادرات شرایط متفاوتی دارند.
بنابراین هرچه بازار بالاتر میرود، انتخاب سهم احتمالاً اهمیت بیشتری از صرفاً پیشبینی جهت شاخص پیدا خواهد کرد.
آیا ریسک سیاسی واقعاً در قیمت سهام هضم شده است؟
یکی از استدلالهای اصلی حامیان ادامه رشد این است که بازار بخش بزرگی از ریسکهای ژئوپلیتیک ماههای گذشته را پیشخور کرده است.
آقابزرگی معتقد است بورس معمولاً در برابر شوکهای سیاسی بیشواکنش نشان میدهد و پس از مشخص شدن ابعاد واقعی ریسک، بخشی از افت را جبران میکند. او رشد حدود ۷۵ درصدی شاخص از دوره بازگشایی نمادها در اردیبهشت را نشانهای از همین تغییر انتظارات میداند.
این تحلیل تا حدی با رفتار بازار قابل مشاهده است؛ اما نباید نتیجه گرفت ریسک سیاسی دیگر اهمیتی ندارد. بورس در شرایط فعلی همچنان به اخبار مربوط به تنشهای منطقهای، نرخ ارز، صادرات و سیاستهای اقتصادی حساس است. تفاوت اصلی این است که سرمایهگذاران ظاهراً برای سناریوهای منفی، تخفیف قیمتی بزرگتری در سهام در نظر گرفتهاند.
مرز ۶ میلیون؛ مقاومت بعدی بورس کجاست؟
از منظر تکنیکی، محدوده ۶ میلیون واحد اکنون مهمترین مقاومت روانی شاخص است.
محاسبات تکنیکی منتشرشده برای شاخص، مقاومتهایی حوالی ۵.98 تا ۶.01 میلیون واحد و سپس محدوده بالاتر از ۶.05 میلیون واحد را نشان میدهد.
بنابراین احتمال اینکه شاخص در هفته آینده برای عبور از ۶ میلیون با افزایش عرضه مواجه شود بالاست.
اگر ارزش معاملات بالا بماند و خریداران بتوانند عرضههای اطراف این سطح را جذب کنند، تثبیت بالای ۶ میلیون میتواند سیگنال مهمی برای ادامه روند باشد. اما اگر همزمان ارزش معاملات کاهش یابد و خروج پول حقیقی افزایش پیدا کند، یک اصلاح چندروزه پس از رشد سریع اخیر کاملاً طبیعی خواهد بود.
آیا شاخص ۷ میلیون واحدی تا پایان سال شدنی است؟
فردین آقابزرگی محدوده ۷ میلیون واحد را تا پایان سال دستیافتنی میداند و حتی از امکان رشد سینوسی شاخص در هفتههای آینده صحبت کرده است.
اما یک اصلاح عددی مهم لازم است.
شاخص در پایان چهارشنبه حدود ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار واحد بود. برای رسیدن به ۷ میلیون واحد، بازار باید از این سطح حدود ۱۷.۶ درصد دیگر رشد کند، نه حدود ۱۵ درصد.
چنین رشدی در چند ماه باقیمانده سال از نظر عددی غیرممکن نیست؛ بهخصوص در یک اقتصاد تورمی. اما تحقق آن به چند شرط وابسته است: تداوم ارزش معاملات بالا، حفظ سودآوری شرکتها، کنترل شوکهای سیاسی و مهمتر از همه عدم خروج دوباره نقدینگی به سمت دلار و طلا.
در عین حال مسیر ۷ میلیون واحد احتمالاً خط مستقیم نخواهد بود.
پیشبینی بورس هفته آینده؛ صعود ادامه دارد؟
با شرایط فعلی، مهمترین سناریوی بورس در هفته آینده تلاش برای عبور از ۶ میلیون واحد همراه با نوسان و شناسایی سود است.
سه عامل به نفع خریداران هستند: سطح بالای معاملات، ارزندگی نسبی بخشهایی از بازار و گستردگی تقاضا در صنایع مختلف.
در مقابل، سه ریسک نیز وجود دارد: سرعت بالای رشد اخیر، افزایش فروش برای ذخیره سود در نزدیکی قله و احتمال جابهجایی پول به بازارهای طلا و ارز در صورت افزایش نوسانات این بازارها.
بورس تهران اکنون در نقطهای قرار دارد که صرفاً «سبز بودن شاخص» برای تأیید ادامه روند کافی نیست. معیار مهمتر آن است که بعد از عبور احتمالی از ۶ میلیون، پول واقعی در بازار بماند.
اگر شاخص از ۶ میلیون عبور کند اما معاملات کاهش یابد و خروج حقیقی تشدید شود، این شکست میتواند شکننده باشد. در مقابل، تثبیت بالای این مرز با معاملات پرحجم میتواند هدف ۶.۲ تا ۶.۳ میلیون واحد را در مراحل بعدی جدیتر کند.
در نتیجه هفته طلایی بورس، بازار را درست پشت دروازه ۶ میلیون واحد قرار داده است؛ اما آزمون اصلی حالا آغاز میشود. فتح قله آسانتر از ماندن روی آن است و مسیر احتمالی شاخص ۷ میلیونی، بیش از هر چیز به ادامه جریان نقدینگی وابسته خواهد بود.