سود سهام عدالت در آستانه واریز؛ مرحله اول تا هفته دولت میرسد؟
خبر سود سهام عدالت در روزهای پایانی مرداد دوباره به یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی خانوارها تبدیل شده است. عبداللهی اعلام کرده سیاست امسال نیز مانند دوره گذشته بر پرداخت سود در دو مرحله استوار خواهد بود و دولت به دنبال آن است که نخستین بخش از سود عملکرد شرکتهای سرمایهپذیر در سال ۱۴۰۴ را تا هفته دولت به حساب مشمولان برساند.
اما در کنار اصل خبر، چند نکته نیاز به تفکیک دارد: زمان هدفگذاریشده با زمان قطعی واریز یکی نیست، مبلغ مرحله قبل با سود امسال یکی نیست و ارزش روز برگه سهام عدالت نیز هیچ ارتباط مستقیمی با میزان سود نقدی قابل پرداخت ندارد.
سود سهام عدالت چه زمانی واریز میشود؟
بر اساس تازهترین اظهارات رئیس اتاق تعاون ایران، برنامه دولت این است که مرحله نخست سود عملکرد سال ۱۴۰۴ در میانه سال و ترجیحاً تا هفته دولت پرداخت شود. هفته دولت از ۲ تا ۸ شهریور است و مرحله دوم نیز برای پایان سال در نظر گرفته شده است.
با این حال هنوز اعلام رسمی درباره اینکه مثلاً سود در دوم، پنجم یا هشتم شهریور واریز میشود وجود ندارد.
این تفاوت برای مخاطب مهم است. برخی گزارشهای ثانویه عبارت «تا هفته دولت» را به «زمان واریز قطعی شد» تبدیل کردهاند، در حالی که بیان اولیه عبداللهی بیشتر از تلاش و برنامهریزی دولت حکایت دارد. پرداخت نهایی همچنان به تکمیل فرآیند تجمیع سود شرکتها و انجام عملیات توزیع وابسته است.
بنابراین در شرایط فعلی، دقیقترین عبارت این است:
مرحله نخست سود سهام عدالت برای هفته دولت هدفگذاری شده، اما تاریخ روزانه و قطعی هنوز اعلام نشده است.
مبلغ سود سهام عدالت ۱۴۰۵ چقدر خواهد بود؟
فعلاً پاسخ قطعی برای این پرسش وجود ندارد.
عبداللهی گفته انتظار نمیرود سود عملکرد سال ۱۴۰۴ نسبت به دوره قبل کاهش چشمگیری داشته باشد و با وجود آسیب دیدن برخی بنگاهها، دیگر شرکتهای موجود در سبد سهام عدالت همچنان سودده بودهاند. اما مبلغ نهایی زمانی مشخص میشود که میزان سود قابل تقسیم همه شرکتهای سرمایهپذیر و سهم دارندگان سهام عدالت نهایی شود.
در برخی گزارشها جدول زیر به عنوان «مبلغ تقریبی سود سال ۱۴۰۵» منتشر شده است:
| ارزش اسمی سبد | رقم منتشرشده |
|---|---|
| ۴۵۲ هزار تومانی | ۴۴۳ هزار تومان |
| ۵۳۲ هزار تومانی | ۵۲۱ هزار تومان |
| یک میلیون تومانی | ۹۸۱ هزار تومان |
اما این جدول نیاز به یک اصلاح جدی دارد.
این سه رقم تخمین تازه نیستند؛ بلکه دقیقاً همان مبالغی هستند که در مرحله دوم سود عملکرد سال مالی ۱۴۰۳ در اسفند ۱۴۰۴ پرداخت شدند. سازمان بورس اعلام کرده بود دارندگان سبد ۴۵۲ هزار تومانی ۴۴۳ هزار تومان، سبد ۵۳۲ هزار تومانی ۵۲۱ هزار تومان و سبد یک میلیون تومانی ۹۸۱ هزار تومان دریافت کردند.
بنابراین انتشار این اعداد با عنوان «مبلغ تقریبی کل سود ۱۴۰۵» میتواند برای سهامداران گمراهکننده باشد.
سود سال قبل چقدر بود؟
برای مقایسه بهتر، باید هر دو مرحله عملکرد سال ۱۴۰۳ را کنار یکدیگر دید.
مرحله نخست سود آن دوره در ۱۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد. در این مرحله، دارندگان سبد ۴۵۲ هزار تومانی حدود ۵۱۵ هزار تومان، سبد ۵۳۲ هزار تومانی ۶۰۷ هزار تومان و سبد یک میلیون تومانی یک میلیون و ۱۴۱ هزار تومان دریافت کردند.
در مرحله دوم در اسفند، این ارقام به ترتیب ۴۴۳ هزار، ۵۲۱ هزار و ۹۸۱ هزار تومان بود.
در نتیجه اگر فقط این دو مرحله اصلی را با هم جمع کنیم، مجموع تقریبی پرداخت عملکرد سال ۱۴۰۳ چنین میشود:
| سبد سهام عدالت | مرحله اول | مرحله دوم | مجموع تقریبی |
|---|---|---|---|
| ۴۵۲ هزار تومانی | ۵۱۵ هزار | ۴۴۳ هزار | ۹۵۸ هزار تومان |
| ۵۳۲ هزار تومانی | ۶۰۷ هزار | ۵۲۱ هزار | ۱.۱۲۸ میلیون تومان |
| یک میلیون تومانی | ۱.۱۴۱ میلیون | ۹۸۱ هزار | ۲.۱۲۲ میلیون تومان |
بنابراین اگر گفته میشود سود امسال «کاهش جدی» نخواهد داشت، مقایسه منطقی باید با مجموع پرداختهای دوره قبل انجام شود، نه فقط مرحله دوم اسفندماه.
با این حال هنوز هیچ مقام مسئول رقم مشابه این جدول را برای عملکرد سال ۱۴۰۴ تضمین نکرده است.
چرا سود سهام عدالت دو مرحلهای پرداخت میشود؟
دلیل اصلی به سازوکار وصول سود شرکتها برمیگردد.
سهام عدالت خود یک شرکت واحد نیست، بلکه مجموعهای از سهام شرکتهای بزرگ بورسی و غیربورسی است. هر شرکت پس از برگزاری مجمع، میزان سود تقسیمی خود را مشخص و در زمان تعیینشده پرداخت میکند. اگر برخی شرکتها سود را دیرتر واریز کنند، امکان جمعآوری کل مبلغ برای پرداخت یکجای سهام عدالت وجود ندارد.
به همین دلیل پرداخت سود طی سالهای اخیر به شکل مرحلهای انجام شده است و عبداللهی نیز گفته همین رویه در سال ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت.
شرکت سپردهگذاری مرکزی نیز اعلام کرده در سال ۱۴۰۴ در مجموع حدود ۹۱ همت سود سهام عدالت توزیع شده است؛ رقمی که ابعاد مالی گسترده این فرآیند را نشان میدهد.
ارزش سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی به ۱۱ میلیون رسید
در کنار خبر سود، ارزش روز پرتفوی سهام عدالت نیز در معاملات چهارشنبه ۲۸ مرداد افزایش یافت.
طبق محاسبات منتشرشده پس از پایان بازار، ارزش سبد ۵۳۲ هزار تومانی به ۱۱ میلیون و ۱۱ هزار و ۴۱۲ تومان رسید. ارزش سبد ۴۹۰ هزار تومانی نیز ۱۰ میلیون و ۸۱ هزار و ۵۹۱ تومان اعلام شد.
این ارقام در شرایطی ثبت شدند که شاخص کل بورس با رشد ۵۱ هزار و ۴۵۳ واحدی به سطح ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار و ۷۰۵ واحد رسید و بسیاری از نمادهای حاضر در پرتفوی سهام عدالت نیز مثبت معامله شدند.
نمادهایی مانند فملی، فارس، فولاد، شپنا و وبملت از شرکتهای مهم بازار بودند و تغییر قیمت آنها میتواند ارزش روز پرتفوی عدالت را جابهجا کند.
ارزش ۱۱ میلیونی یعنی ۱۱ میلیون تومان قابل برداشت است؟
خیر.
یکی از رایجترین برداشتهای اشتباه درباره سهام عدالت، یکی دانستن «ارزش روز سهام» با «سود نقدی» یا «وجه قابل برداشت» است.
رقم ۱۱ میلیون تومان نشاندهنده ارزش محاسباتی سهام شرکتهای موجود در یک سبد ۵۳۲ هزار تومانی بر اساس قیمت بازار است. سود نقدی اما فقط از محل سود تقسیمی شرکتها پرداخت میشود.
از سوی دیگر، موضوع معامله و آزادسازی کامل سهام عدالت همچنان در حال تعیین تکلیف است. وزیر اقتصاد در تیرماه گفته بود دولت امیدوار است فرآیند آزادسازی در تابستان آغاز شود، اما اجرای آن نیازمند فراهم شدن مقدمات و تعیین تکلیف شرکتهای سرمایهگذاری استانی است. شورای عالی بورس نیز برای حل بخشی از مشکلات این شرکتها مهلتهایی تعیین کرده است.
بنابراین افزایش ارزش سبد به ۱۱ میلیون تومان به این معنی نیست که دارنده سهام در حال حاضر میتواند همان مبلغ را فوراً از حساب خود برداشت کند.
چه کسانی ممکن است سود را دریافت نکنند؟
پرداخت سود به اطلاعات بانکی معتبر سهامدار وابسته است.
در پرداختهای قبلی، سود به حساب بیش از ۴۴ میلیون سهامدار مستقیم و غیرمستقیم واریز شده است. شرط مهم، وجود شماره شبای معتبر و اطلاعات صحیح بانکی بوده است.
مشکلاتی مانند شماره شبای نامعتبر، حساب مسدود یا راکد و برخی اشکالات بانکی میتواند مانع واریز شود. بنابراین سهامداران بهتر است صرفاً از مسیر سامانههای رسمی وضعیت اطلاعات بانکی خود را بررسی کنند و به پیامکها یا لینکهایی که برای «ثبتنام دریافت سود» ارسال میشوند اعتماد نکنند.
پرداخت سود اصولاً نیازمند ثبتنام تازه یا پرداخت هزینه نیست.
هفته دولت؛ موعد مهم برای میلیونها سهامدار
در مجموع، مهمترین خبر برای دارندگان سهام عدالت این است که دولت قصد دارد نخستین بخش سود عملکرد سال ۱۴۰۴ را تا هفته دولت پرداخت کند و پرداخت دوم نیز برای ادامه سال برنامهریزی شده است.
اما هنوز دو مجهول بزرگ باقی مانده است: تاریخ دقیق و مبلغ دقیق.
همچنین اعداد ۴۴۳ هزار تا ۹۸۱ هزار تومانی نباید بهعنوان سود قطعی امسال منتشر شوند؛ این ارقام مربوط به مرحله دوم پرداخت سال گذشته هستند.
در سوی دیگر، رشد بورس باعث شده ارزش روز سبد ۵۳۲ هزار تومانی در ۲۸ مرداد از ۱۱ میلیون تومان عبور کند، اما این رقم با سود نقدی سهامداران تفاوت بنیادی دارد.
بنابراین در چند روز باقیمانده تا آغاز هفته دولت، مهمترین خبر برای حدود ۴۴ میلیون دارنده سهام عدالت نه شایعات درباره سودهای چندمیلیونی، بلکه اعلام رسمی شرکت سپردهگذاری مرکزی و سازمان بورس درباره مبلغ و روز دقیق واریز مرحله نخست خواهد بود.