قیمت مرغ امروز ۲۷ مرداد ۱۴۰۵؛ فیله ۶۸۴ هزار تومان شد، بازار تا کی آرام میماند؟
بر اساس آخرین نرخهای منتشرشده برای بازار خردهفروشی، قیمت تعدادی از قطعات پرمصرف مرغ در روز سهشنبه به شرح زیر است:
| نوع محصول | قیمت هر کیلوگرم |
|---|---|
| فیله مرغ | ۶۸۴ هزار تومان |
| سینه مرغ بدون استخوان با کتف | ۶۰۰ هزار تومان |
| ران مرغ بدون پوست و بدون کمر | ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان |
| ران مرغ با پوست و کمر | ۲۸۸ هزار تومان |
| بال ساده مرغ | ۳۴۲ هزار تومان |
| مغز ران مرغ | ۴۷۷ هزار تومان |
البته قیمت مرغ در بازار یک نرخ واحد و کاملاً یکسان ندارد. نوع بستهبندی، برند، وزن، فروشگاه و حتی محل عرضه میتواند نرخ نهایی را تغییر دهد. برای مثال، گزارش دیگری از بازار امروز نرخ فیله را حدود ۷۲۰ هزار تومان و ران بدون پوست را ۴۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام کرده است. همین اختلاف نشان میدهد جدولهای روزانه بیشتر تصویری از دامنه قیمت هستند و نباید یک عدد را نرخ قطعی تمام بازار کشور تلقی کرد.
چرا بازار مرغ فعلاً آرام شده است؟
مهمترین عامل در آرامش بازار را باید در سمت عرضه جستوجو کرد.
مهدی یوسفخانی، دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بستهبندی طیور، اوایل مرداد اعلام کرده بود شرایط جوجهریزی و تولید مناسب است و بازار کمبود مرغ ندارد. طبق گفته او، فقط در استان تهران روزانه حدود ۱۵۰۰ تن مرغ گرم توزیع میشد و به دلیل وجود مازاد تولید، شرکت پشتیبانی امور دام نیز بخشی از مرغ مازاد تولیدکنندگان را به صورت حمایتی خریداری کرده است.
این شرایط به بازار اجازه داده بدون شکلگیری رقابت جدی میان خریداران، نیاز روزانه خود را تأمین کند.
در واقع زمانی قیمت یک کالای مصرفی به سرعت افزایش مییابد که عرضه نتواند همراه تقاضا حرکت کند یا مردم از ترس کمبود برای خرید بیشتر هجوم بیاورند. در بازار فعلی مرغ، دستکم تا این مقطع، هیچیک از این دو عامل در ابعاد بحرانساز مشاهده نمیشود.
مرغ کم نیست؛ پس چرا هنوز گران است؟
این شاید مهمترین سؤال مصرفکنندگان باشد.
اگر تولید کافی است و حتی در مقاطعی مازاد عرضه وجود دارد، چرا قیمت یک کیلو فیله مرغ به محدوده ۶۸۴ هزار تومان رسیده و مرغ کامل نیز در بخشهایی از بازار با قیمتهای حدود ۳۲۰ تا ۴۰۰ هزار تومان عرضه میشود؟
پاسخ را باید در هزینه تولید جستوجو کرد.
در بهمن ۱۴۰۴ تشکلهای صنعت طیور میانگین قیمت هر کیلو دان مرغ گوشتی را حدود ۷۲ هزار و ۵۰۰ تومان و قیمت تمامشده مرغ زنده با احتساب سود تولیدکننده را حدود ۲۰۳ هزار تومان اعلام کرده بودند. هزینه مرغ گرم درب کشتارگاه نیز در همان مقطع حدود ۲۸۳ هزار و ۵۰۰ تومان برآورد شده بود.
از آن زمان نیز بازار نهادهها، حملونقل و سایر هزینههای تولید بدون ریسک نبوده است. به همین دلیل، حتی وجود عرضه کافی الزاماً به معنی امکان بازگشت قیمت مرغ به سطوح بسیار پایینتر نیست.
بازار فعلی در واقع میان دو فشار گرفتار شده است: تقاضای ضعیف اجازه افزایش سریع قیمت را نمیدهد و هزینه بالای تولید نیز مانع افت سنگین نرخها میشود.
قیمت مرغ نسبت به سال گذشته چقدر تغییر کرده است؟
اگرچه بازار امروز آرام است، مقایسه سالانه تصویر متفاوتی نشان میدهد.
برخی گزارشهای بازار نشان میدهد در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴ قیمت مرغ کامل بستهبندی حدود ۱۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان، ران بدون پوست ۱۵۵ هزار و ۵۰۰ تومان، سینه بدون پوست ۲۳۰ هزار و ۵۰۰ تومان و فیله حدود ۲۷۰ هزار تومان بوده است. یک سال بعد نرخ مرغ کامل در برخی مراکز تا حدود ۴۰۰ هزار تومان و قیمت فیله به محدوده ۶۸۴ هزار تومان و بالاتر رسیده است.
بنابراین وقتی از «ثبات بازار مرغ» صحبت میشود، منظور عمدتاً ثبات چند روز یا چند هفته اخیر است، نه اینکه قیمتها در مقایسه با سال گذشته پایین یا بدون تغییر مانده باشند.
این تفاوت برای خانوار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است قیمت در چند هفته ثابت بماند اما همان سطح ثابت همچنان فشار زیادی بر بودجه غذایی ایجاد کند.
مصرف مرغ هم تحت فشار قیمت قرار گرفته است
دادههای مطرحشده از سوی فعالان صنعت نیز نشان میدهد افزایش قیمت در سالهای اخیر روی مصرف اثر گذاشته است.
بر اساس گزارشی که اظهارات دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره گوشت مرغ را نقل کرده، تولید سالانه مرغ کشور در محدوده ۲.۷ میلیون تن قرار دارد و سرانه مصرف به حدود ۲۵ تا ۲۷ کیلوگرم رسیده؛ در حالی که این شاخص در سالهای قبل سطوح بالاتری را تجربه کرده بود.
این کاهش اهمیت زیادی دارد، زیرا مرغ سالها جایگزین ارزانتر گوشت قرمز برای بسیاری از خانوارها بوده است. اگر قیمت مرغ نیز با سرعت بالایی رشد کند، خانوار کمدرآمد گزینههای کمتری برای تأمین پروتئین خواهد داشت.
به همین دلیل، معیار موفقیت بازار صرفاً «نبود کمبود» نیست؛ توان خرید مصرفکننده نیز باید در کنار حجم تولید بررسی شود.
آیا نهادههای دامی واقعاً باثبات شدهاند؟
در این بخش باید با احتیاط بیشتری صحبت کرد.
اگرچه وضعیت تأمین در مقایسه با دورههای بحرانی آرامتر شده، نمیتوان گفت ریسک نهادهها کاملاً از بین رفته است. گزارشهای نیمه مرداد همچنان از نوسان هزینه نهادههای دامی به عنوان یکی از عوامل بالقوه افزایش قیمت مرغ نام میبردند.
صنعت مرغداری نیز در ماههای گذشته همزمان با حذف ارز ترجیحی، تنشهای منطقهای و محدودیتهای اقتصادی فعالیت کرده است. رئیس اتحادیه مرغداران گوشتی در اواخر تیر از ادامه تولید باوجود چند بحران متوالی سخن گفته بود.
بنابراین توصیف شرایط فعلی با عبارت «تأمین نسبتاً باثباتتر» دقیقتر از این است که بازار نهاده را کاملاً بدون مشکل بدانیم.
پیشبینی قیمت مرغ؛ آیا گرانی تازه در راه است؟
سناریوی پایه بازار در کوتاهمدت همچنان ثبات یا نوسان محدود است.
یوسفخانی نیز پیشتر با توجه به عرضه و تقاضا پیشبینی کرده بود قیمت مرغ نوسان چشمگیری نداشته باشد. در عین حال او احتمال داده بود با افزایش هزینهها، قیمت مرغ زنده به محدوده ۲۵۰ هزار تومان و مرغ گرم مصرفکننده به ۳۶۰ تا ۳۸۰ هزار تومان برسد.
بنابراین سه متغیر در هفتههای آینده اهمیت بیشتری دارند: وضعیت جوجهریزی و حجم عرضه، قیمت نهادههای خوراک طیور و قدرت خرید خانوار.
اگر عرضه فعلی حفظ شود و هزینه نهادهها جهش تازهای نداشته باشد، بعید است بازار در کوتاهمدت وارد موج شدید افزایش قیمت شود. اما اختلال در تأمین خوراک، افزایش هزینه حمل یا افت تولید میتواند تعادل فعلی را بر هم بزند.
آرامش بازار مرغ شکننده است
بازار مرغ در ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ از نظر نوسان روزانه آرام است؛ نه نشانهای جدی از کمبود مشاهده میشود و نه خریدهای هیجانی بازار را تحت فشار قرار داده است. عرضه مناسب و تولید بالا فعلاً اجازه ایجاد شوک تازه را ندادهاند.
اما این آرامش را نباید با ارزانی اشتباه گرفت.
فیله ۶۸۴ هزار تومانی، سینه ۶۰۰ هزار تومانی و ران بیش از ۴۰۰ هزار تومانی همچنان نشان میدهد هزینه تأمین پروتئین برای خانوار بالا مانده است. از سوی دیگر، تولیدکننده نیز با هزینههای سنگینی روبهروست و فضای زیادی برای کاهش نرخ ندارد.
به همین دلیل بازار مرغ فعلاً در یک تعادل شکننده قرار گرفته است؛ فروشنده توان افزایش شدید قیمت ندارد، خریدار نیز قدرت پذیرش نرخهای بالاتر را ندارد. اگر عرضه و نهادهها در وضعیت فعلی باقی بمانند، احتمال ادامه ثبات در کوتاهمدت بیشتر است؛ اما هر شوک تازه در زنجیره تأمین میتواند این آرامش را به سرعت تغییر دهد.
