قیمت دام زنده قفل شد؛ گوسفند تهران ۶۶۷ هزار تومان / چرا گوشت هنوز ارزان نمیشود؟
آخرین جدول تجارتنیوز، که ارقام خود را به اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور نسبت میدهد، برای امروز نرخهای زیر را ثبت کرده است: گوسفند زنده تهران ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان، گوسفند چهارمحالوبختیاری ۶۵۰ هزار تومان، گوساله تهران و مرکزی ۵۳۵ هزار تومان و گوساله خراسان رضوی ۵۲۶ هزار تومان برای هر کیلوگرم. این منبع صراحتاً از نبود نوسان نسبت به نرخ قبلی خبر داده است.
فاصله بالاترین و پایینترین نرخ گوسفند در این جدول فقط ۱۷ هزار و ۷۵۰ تومان در هر کیلو، معادل حدود ۲.۷ درصد است. در مورد گوساله نیز اختلاف ۵۳۵ هزار و ۵۲۶ هزار تومان تنها ۹ هزار تومان یا حدود ۱.۷ درصد میشود. این فاصله محدود نشان میدهد حداقل در نرخهای مرجع استانی، شکاف قیمتی شدیدی دیده نمیشود.
اما این پایان داستان قیمت نیست.
یک نکته مهم؛ گوسفند واقعاً دقیقاً ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان است؟
نه لزوماً.
قیمت دام زنده برخلاف کالاهای استاندارد کارخانهای، یک عدد ثابت و یکسان برای هر رأس نیست. وزن دام، نژاد، سن، میزان گوشتدهی، سلامت، جنسیت، تعداد دام در معامله و حتی هزینه حمل میتواند نرخ نهایی را تغییر دهد.
برای نمونه یک مرجع تخصصی بازار دام، برای تهران دام زنده را در دامنه حدود ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان و قیمت لاشه را حدود یک میلیون و ۲۸۵ هزار تا یک میلیون و ۳۴۰ هزار تومان ثبت کرده است. در اصفهان نیز دام زنده در محدوده ۶۵۰ تا ۶۸۰ هزار تومان دیده میشود.
منبع دیگری که بازار عمده گوساله را بهصورت روزانه رصد میکند، برای ۲۴ مرداد میانگین حدود ۵۶۷ هزار و ۶۱۰ تومان را ثبت کرده است؛ رقمی بالاتر از ۵۳۵ هزار تومان جدول اتحادیهای.
این اختلافها به این معنا نیست که یکی از اعداد الزاماً غلط است؛ بلکه نشان میدهد باید میان نرخ مرجع استانی، میانگین عمدهفروشی و معامله واقعی یک دام مشخص تفاوت گذاشت.
یک علامت عجیب؛ این قیمتها هفتههاست تغییر نکردهاند
مهمترین نکته در بررسی روند بازار این است که ارقام ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان برای گوسفند تهران، ۶۵۰ هزار تومان برای چهارمحالوبختیاری، ۵۳۵ هزار تومان برای گوساله تهران و مرکزی و ۵۲۶ هزار تومان برای خراسان رضوی، فقط مربوط به امروز نیستند.
همین اعداد در ۷ مرداد نیز در جدول تجارتنیوز منتشر شده بودند و گزارشهای ۱۰، ۱۲ و ۲۰ مرداد هم عملاً همان نرخها را تکرار کردهاند.
بنابراین وقتی گفته میشود «قیمت دام زنده امروز تغییر نکرد»، منظور فقط ثبات یکروزه نیست؛ این مجموعه نرخهای مرجع برای بخش قابل توجهی از مرداد تقریباً ثابت باقی ماندهاند.
این ثبات طولانی از یک طرف میتواند نشانه تعادل عرضه و تقاضا باشد، اما از طرف دیگر ممکن است نشان دهد جدولهای مرجع با سرعت معاملات واقعی بازار بهروزرسانی نمیشوند. به همین دلیل برای خریدوفروش عمده، استعلام روزانه از میدان و دامدار همچنان ضروری است.
چرا بازار دام وارد موج گرانی نشده است؟
سمت عرضه فعلاً شرایط بحرانی ندارد.
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی در ۷ مرداد اعلام کرد تولید گوشت قرمز در سال جاری در وضعیت مناسبی قرار دارد و ذخایر مورد نیاز شرکت پشتیبانی امور دام نیز از طریق خرید داخلی تکمیل شده است. او همچنین گفت واردات گوشت از پاکستان ادامه دارد و در صورت نیاز امکان تأمین از سایر کشورهای منطقه نیز وجود دارد.
این یعنی بازار همزمان دو پشتوانه دارد: تولید داخلی و امکان مداخله از مسیر واردات.
آمار واردات البته نسبت به سال گذشته بسیار پایینتر است. رئیس انجمن صنفی واردکنندگان فرآوردههای خام دامی اوایل مرداد اعلام کرد از ابتدای سال حدود ۱۲ هزار تن گوشت قرمز وارد کشور شده است.
کاهش واردات در شرایطی که قیمت دام زنده همچنان آرام مانده، میتواند نشانهای باشد که تولید داخل بخش بزرگتری از نیاز بازار را پوشش داده است؛ هرچند ادامه این وضعیت به نهاده، بارندگی و هزینه تولید وابسته خواهد بود. معاون وزیر جهاد نیز گفته میزان واردات امسال متناسب با وضعیت تولید داخلی تنظیم میشود.
پس چرا با دام ۵۰۰ تا ۶۶۰ هزار تومانی، گوشت بالای یک میلیون است؟
این سؤال طبیعی است، اما مقایسه مستقیم یک کیلو دام زنده با یک کیلو گوشت قصابی اشتباه است.
وزن دام زنده شامل پوست، سر، احشاء، استخوان و بخشهایی است که همگی به گوشت خالص قابل فروش تبدیل نمیشوند. پس از کشتار نیز هزینه کشتارگاه، حمل سرد، قطعهبندی، ضایعات و سود شبکه توزیع به قیمت اضافه میشود.
همین داده بازار تخصصی نشان میدهد در تهران دام زنده گوسفندی حدود ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان است، در حالی که قیمت لاشه در محدوده ۱.۲۸۵ تا ۱.۳۴ میلیون تومان قرار میگیرد؛ یعنی حتی پیش از رسیدن گوشت قطعهبندیشده به ویترین فروشگاه، نرخ هر کیلو لاشه تقریباً دو برابر قیمت هر کیلو وزن زنده میشود.
با این حال، فعالان صنعت در هفتههای اخیر بارها از فاصله قیمت تولیدکننده و مصرفکننده انتقاد کردهاند. رئیس شورای تأمین دام نیز چند روز قبل قیمت بره نر شاخص را حدود ۶۳۰ هزار تومان و گوساله ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلوگرمی را حدود ۵۰۰ هزار تومان اعلام کرده و گفته کاهش دام زنده به همان نسبت به قیمت گوشت خردهفروشی منتقل نشده است.
این اظهارنظر، دیدگاه یک تشکل صنفی است و بهتنهایی ثابت نمیکند کل فاصله ناشی از واسطهگری است، اما نشان میدهد نحوه انتقال قیمت در زنجیره گوشت همچنان محل اختلاف تولیدکنندگان و بازار است.
تقاضای ضعیف هم قیمت را مهار کرده است؟
این احتمال جدی است.
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد سرانه مصرف گوشت قرمز را حدود ۱۱ کیلوگرم در سال اعلام کرده و گفته توان خرید مردم باید در سیاستگذاری بازار محصولات پروتئینی مورد توجه قرار گیرد.
این نکته برای تحلیل ثبات دام بسیار مهم است. ثابت ماندن قیمت همیشه به معنای بازار پررونق و متعادل نیست؛ گاهی قیمت زمانی ثابت میشود که عرضه کافی است اما تقاضا نیز به دلیل کاهش قدرت خرید رشد نمیکند.
در چنین شرایطی دامدار فضای زیادی برای افزایش نرخ ندارد، اما هزینه خوراک، نیروی کار، خدمات دامپزشکی و حمل نیز مانع از کاهش شدید قیمت میشود. نتیجه همان چیزی است که اکنون دیده میشود: بازاری کمنوسان، اما در سطوح قیمتی بالا.
آیا دام زنده ارزان میشود؟
دادههای امروز فعلاً نشانهای از شروع یک ریزش جدی ارائه نمیکنند.
از یک سو تولید گوشت قرمز مناسب ارزیابی شده، واردات از پاکستان ادامه دارد و نرخهای مرجع دام هفتههاست تقریباً ثابتاند. این عوامل احتمال جهش کوتاهمدت را کاهش میدهند.
از سوی دیگر، هزینههای تولید اجازه نمیدهند دامدار بهسادگی قیمت را پایین بیاورد. اگر نهادههای دامی گران شوند یا شرایط عرضه تغییر کند، همین ثبات میتواند شکسته شود.
بنابراین محتملترین سناریو در کوتاهمدت، ادامه نوسان محدود است؛ نه جهش بزرگ و نه سقوط سنگین، مگر آنکه متغیری مانند نهاده، صادرات، واردات یا تقاضای فصلی تغییر محسوسی کند.
گوسفند ۶۶۷ هزار تومانی؛ آرامش بازار تا چه زمانی ادامه دارد؟
جمعبندی نرخهای ۲۴ مرداد نشان میدهد تهران همچنان در جدول مورد استناد بالاترین قیمت گوسفند زنده را با ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان دارد و چهارمحالوبختیاری با ۶۵۰ هزار تومان پایینترین نرخ اعلامی است. گوساله نیز در جدول اتحادیهای بین ۵۲۶ تا ۵۳۵ هزار تومان قرار گرفته است.
اما مهمترین نکته این است که این اعداد هفتههاست تقریباً بدون تغییر بازنشر میشوند و منابع مستقل دامنههای متفاوتی را برای معاملات واقعی نشان میدهند. پس برای مصرفکننده و دامدار، نرخ جدول بیشتر یک شاخص بازار است تا قیمت تضمینی معامله.
بازار دام زنده فعلاً آرام است؛ اما آرامشی که الزاماً به ویترین قصابی منتقل نشده. تا زمانی که تولید مناسب، تقاضای محدود و امکان واردات همزمان برقرار باشند، احتمال جهش ناگهانی دام پایینتر است. سؤال اصلی بازار در هفتههای آینده دیگر این نیست که «دام کم داریم یا نه»، بلکه این است که چرا ثبات قیمت در دامداری هنوز نتوانسته به کاهش محسوس قیمت گوشت برای مصرفکننده تبدیل شود.