قیمت تیرآهن امروز ۲۴ مرداد ۱۴۰۵؛ بازار آزاد نزولی ماند، اما سیگنال بورس کالا یکدست صعودی نیست

براساس نرخ‌های اعلام‌شده در بازار، قیمت چهار محصول مورد توجه امروز به این ترتیب است:

تیرآهن ۱۸ ذوب‌آهن اصفهان امروز هزار تومان کاهش قیمت داشته، در حالی که ظفر بناب، نورد فولاد یزد و فایکو در ارقام یادشده معامله می‌شوند.

یک نکته مهم برای خواندن این جدول آن است که این نوع نرخ‌ها قیمت کیلویی هستند، نه قیمت یک شاخه کامل تیرآهن. کارخانه‌ها معمولاً نرخ را بر مبنای کیلوگرم اعلام می‌کنند و قیمت هر شاخه با توجه به وزن آن محاسبه می‌شود. وزن و در نتیجه قیمت شاخه‌های سایز و برندهای مختلف یکسان نیست.

بازار تیرآهن هفته گذشته واقعاً نزولی بود؟

در مجموع، بله؛ اما کاهش قیمت همه محصولات به یک اندازه نبود.

در ۱۵ مرداد، تیرآهن ۲۰ نورد فولاد یزد ۸۵ هزار و ۵۹۶ تومان قیمت داشت و امروز به ۸۳ هزار و ۴۸۶ تومان رسیده است؛ یعنی حدود ۲ هزار و ۱۱۰ تومان یا نزدیک ۲.۵ درصد کاهش. فایکو ۱۴ نیز از ۷۹ هزار و ۳۵۸ تومان به ۷۸ هزار و ۸۹۹ تومان رسیده که افتی حدود ۰.۶ درصدی است. ظفر بناب ۱۴ در همین مقایسه روی ۷۷ هزار و ۴۳۱ تومان ثابت مانده است.

در ۱۹ مرداد نیز افت ۲۳۰۰ تومانی تیرآهن ۲۰ نورد فولاد یزد و کاهش ۵۰۰ تومانی فایکو ثبت شده بود. بنابراین بخش عمده اصلاح این دو محصول پیش از معاملات امروز اتفاق افتاده است.

گزارش هفتگی بازار آهن نیز تأیید می‌کند که تیرآهن در هفته منتهی به ۲۳ مرداد عمدتاً کاهش‌های جزئی را تجربه کرده، در حالی که میلگرد نیز در بسیاری از مبادی بین ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ تومان در هر کیلو عقب‌نشینی کرده است.

پس تعبیر دقیق‌تر برای بازار فعلی، روند اصلاحی ملایم و کم‌حجم است، نه سقوط فراگیر قیمت آهن.

اصلاح یک گزاره؛ بورس کالا فقط سیگنال افزایشی نداده است

در متن اولیه گفته شده بازار آزاد برخلاف «سیگنال‌های افزایشی بورس کالا» حرکت کرده است. این عبارت در سطح کلی نیاز به تفکیک دارد.

گزارش هفتگی فولادبان نشان می‌دهد در هفته گذشته قیمت شمش و ورق گرم در بورس کالا رشد کرده و از این جهت، بخش بالادستی سیگنال افزایش هزینه تولید داده است. هم‌زمان بازار آزاد ورق، میلگرد و تیرآهن عمدتاً ضعیف بود.

اما داده‌های خود بورس کالا برای امروز تصویر متفاوتی دارند.

در عرضه شنبه، ۳۳۰۰ تن تیرآهن سایز ۲۰ تا ۳۰ با قیمت پایه ۸۴۳ هزار و ۶۴۴ ریال، یعنی حدود ۸۴ هزار و ۳۶۴ تومان به ازای هر کیلو عرضه شده است. نکته مهم‌تر اینکه حجم عرضه نسبت به نوبت قبلی ۳۹.۲۴ درصد افزایش یافته، در حالی که قیمت پایه ۴.۰۲ درصد کاهش پیدا کرده است.

بنابراین نمی‌توان گفت «بورس کالا اکنون به‌طور یکپارچه سیگنال صعودی برای تیرآهن می‌دهد».

تصویر دقیق‌تر این است: شمش و برخی محصولات بالادستی فشار هزینه‌ای ایجاد کرده‌اند، اما خود بازار تیرآهن در بورس کالا امروز تحت تأثیر افزایش عرضه با قیمت پایه پایین‌تری روبه‌رو شده است.

حتی محصولات فولادی بورس کالا هم هفته گذشته ارزان شدند

آمار هفتگی معاملات زنجیره فولاد این نکته را پررنگ‌تر می‌کند.

در بخش محصولات فولادی، هم قیمت پایه و هم میانگین موزون معاملات هفته گذشته کاهش پیدا کرد، در حالی که حجم عرضه و معاملات حدود ۴۰ درصد افزایش یافت. رشد تقاضا تقریباً نصف رشد عرضه بود.

معنای این ترکیب روشن است: کالا بیشتری وارد بازار شده، اما تقاضا با همان سرعت رشد نکرده است. در چنین وضعیتی فروشنده برای جذب خریدار فضای کمتری برای بالا بردن قیمت دارد.

به همین دلیل افزایش حجم معاملات را نباید الزاماً نشانه رونق تقاضای مصرفی دانست. گزارش هفتگی بورس کالا نیز نتیجه گرفته که رشد معاملات محصولات فولادی بیشتر از سمت افزایش عرضه تغذیه شده است.

این داده‌ها با رفتار بازار آزاد تیرآهن هم سازگار است.

چرا خریدار تیرآهن عقب نشسته است؟

عامل کوتاه‌مدت اصلی بازار، ضعف تقاضاست. گزارش بازار امروز نیز کاهش فعالیت ساخت‌وساز، احتیاط خریداران و اثر تعطیلات را از عوامل محدودکننده معاملات معرفی کرده است.

البته درباره عبارت «کاهش ساخت‌وساز» باید یک تفکیک آماری رعایت کرد. برای اثبات میزان دقیق افت ساخت‌وساز در تابستان ۱۴۰۵ هنوز نمی‌توان تنها به معاملات روزانه آهن استناد کرد؛ اما آخرین روندهای رسمی بخش ساختمان نیز از ضعف صدور پروانه‌ها در دوره‌های قبل خبر می‌دادند و بازار فولاد اکنون نیز از کاهش سفارش‌های مصرفی گزارش می‌دهد.

در عمل، زمانی که پیمانکار یا سازنده تصور کند پروژه فوریت ندارد و قیمت نیز احتمالاً پایین‌تر می‌آید، خرید را عقب می‌اندازد. همین تعویق خرید، حتی بدون کاهش فیزیکی عرضه، قدرت قیمت‌گذاری فروشنده را کم می‌کند.

به همین دلیل بازار فعلی با وضعیتی روبه‌روست که می‌توان آن را «تقاضای منتظر» نامید: مصرف وجود دارد، اما بخشی از خریداران زمان خرید را عقب انداخته‌اند.

اما چرا کاهش قیمت نمی‌تواند نامحدود ادامه پیدا کند؟

سمت عرضه نیز شرایط عادی ندارد.

معاون انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در تازه‌ترین ارزیابی خود گفته نیاز برق واحدهای فولادی حدود ۵۵۰۰ مگاوات است، اما در مقطعی تنها حدود ۷۰۰ مگاوات، یعنی کمتر از ۱۵ درصد نیاز، از شبکه تأمین شده است. به گفته او این سطح محدودیت بیش از ۸۵ درصد ظرفیت زنجیره تولید را با چالش مواجه کرده است.

خرید برق از بورس انرژی نیز برای تولیدکنندگان هزینه بالایی ایجاد می‌کند و انجمن فولاد از کاهش حاشیه سود شرکت‌های این صنعت در سال‌های اخیر سخن گفته است.

بنابراین بازار آزاد با یک نیروی مخالف افت قیمت مواجه است: هزینه تولید و خطر کاهش عرضه.

اگر تقاضا ضعیف بماند، کارخانه یا فروشنده نمی‌تواند هر میزان افزایش هزینه را فوراً به خریدار منتقل کند؛ اما اگر محدودیت انرژی تولید را به حدی کاهش دهد که موجودی بازار کم شود، همین فشار هزینه ممکن است دوباره در قیمت نهایی ظاهر شود.

تناقض اصلی بازار: تقاضای ضعیف در برابر تولید گران

همین تضاد وضعیت تیرآهن را پیچیده کرده است.

در یک سوی بازار، سازنده‌ای قرار دارد که به دلیل رکود و نااطمینانی اقتصادی حاضر نیست با هر قیمتی خرید کند.

در سوی دیگر، تولیدکننده فولادی قرار دارد که با محدودیت برق و افزایش هزینه انرژی مواجه است و توان پایین آوردن مداوم قیمت را ندارد. انجمن فولاد حتی از اثر جدی محدودیت انرژی بر ظرفیت تولید سخن گفته است.

نتیجه، همان رفتاری است که اکنون مشاهده می‌شود: قیمت‌ها می‌توانند چند صد یا چند هزار تومان اصلاح شوند، اما هنوز فشار کافی برای یک ریزش گسترده وجود ندارد.

گزارش هفتگی بازار آهن نیز این شرایط را «رکود مقاوم در برابر کاهش شدید قیمت» توصیف کرده است؛ یعنی ضعف تقاضا اجازه رشد نمی‌دهد، اما بحران انرژی نیز کف هزینه تولید را بالا نگه می‌دارد.

عرضه امروز بورس کالا یک نکته مهم دارد

بورس کالا امروز در مجموع ۲۷۵ هزار و ۱۳۴ تن محصول زنجیره فولاد را برای عرضه در تالار صنعتی حراج باز اعلام کرده است. در بخش تیرآهن، علاوه بر ۳۳۰۰ تن تیرآهن ۲۰ تا ۳۰، ۲۰۷ تن تیرآهن نرمال و ۱۱۵ تن تیرآهن هاش ۲۰ نیز در فهرست عرضه قرار دارند.

نکته جالب تفاوت رفتار همین محصولات است. قیمت پایه تیرآهن ۲۰ تا ۳۰ چهار درصد کاهش پیدا کرده، اما قیمت پایه تیرآهن هاش ۲۰ حدود ۲.۴ درصد افزایش یافته است.

این تفاوت نشان می‌دهد حتی در خود خانواده تیرآهن نیز نمی‌توان یک جهت واحد برای همه سایزها و استانداردها تعریف کرد.

نوع محصول، حجم عرضه، کارخانه، وزن، شرایط تحویل و مقدار تقاضا همگی روی قیمت معامله اثر دارند.

قیمت تیرآهن در روزهای آینده چه می‌شود؟

در شرایط فعلی سه متغیر بیش از بقیه اهمیت دارند.

نخست تقاضای مصرفی است. اگر خرید پروژه‌های ساختمانی و عمرانی همچنان ضعیف بماند، فروشندگان برای افزایش جدی قیمت با مقاومت خریداران مواجه خواهند شد.

دوم شمش و انرژی است. رشد پایدار قیمت شمش یا تشدید محدودیت برق می‌تواند کف قیمت تیرآهن را بالا ببرد، حتی اگر بازار مصرف رونق نداشته باشد. هفته گذشته رشد شمش در بورس کالا یکی از سیگنال‌های هزینه‌ای بازار بود.

و سوم میزان عرضه است. داده امروز بورس کالا نشان می‌دهد افزایش عرضه می‌تواند حتی در شرایط هزینه‌های بالا، قیمت پایه تیرآهن را پایین بیاورد. عرضه تیرآهن ۲۰ تا ۳۰ امروز ۳۹.۲۴ درصد بیشتر و قیمت پایه آن ۴.۰۲ درصد کمتر از نوبت قبلی است.

در نتیجه، صرف افزایش قیمت شمش یا کاهش تولید فولاد برای پیش‌بینی جهش تیرآهن کافی نیست؛ باید دید تقاضای واقعی چه میزان از عرضه را جذب می‌کند.

جمع‌بندی؛ تیرآهن فعلاً زیر فشار تقاضاست، نه در آستانه سقوط

بازار تیرآهن امروز ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ همچنان آرام و متمایل به کاهش است. تیرآهن ۱۸ ذوب‌آهن اصفهان به ۸۶ هزار و ۲۳۹ تومان در هر کیلو رسیده، ظفر بناب ۱۴ در ۷۷ هزار و ۴۳۱ تومان، نورد فولاد یزد ۲۰ در ۸۳ هزار و ۴۸۶ تومان و فایکو ۱۴ در ۷۸ هزار و ۸۹۹ تومان قرار دارند.

مقایسه با روزهای قبل نیز نشان می‌دهد نورد فولاد یزد و فایکو بخشی از قیمت خود را از دست داده‌اند، در حالی که برخی محصولات مانند ظفر بناب تقریباً ثابت بوده‌اند.

اما نکته کلیدی این است که بازار در یک نزاع دوطرفه قرار دارد: تقاضای ضعیف قیمت را پایین می‌کشد و بحران انرژی و هزینه تولید مانع افت عمیق آن می‌شود.

در عین حال، داده امروز بورس کالا نشان می‌دهد فرض «سیگنال صعودی یکپارچه از بورس» دقیق نیست؛ عرضه تیرآهن ۲۰ تا ۳۰ افزایش یافته و قیمت پایه آن بیش از چهار درصد کاهش داشته است.

بنابراین تا زمانی که تقاضای ساختمانی به شکل محسوسی فعال نشود، محتمل‌ترین تصویر برای بازار تیرآهن ادامه نوسان محدود، اصلاح‌های مقطعی و مقاومت در برابر ریزش شدید است؛ مگر اینکه محدودیت انرژی یا رشد هزینه شمش تعادل فعلی را از سمت عرضه بر هم بزند.