میلگرد تا ۷۷ هزار تومان؛ بازار زیر فشار رکود / خطر برگشت گرانی از شمش و بحران برق

تجارت‌نیوز در رصد امروز خود چهار نرخ شاخص بازار را اعلام کرده است: میلگرد ۱۴ A3 بافق یزد ۶۸ هزار و ۲۵۷ تومان، میلگرد ۱۴ A3 آناهیتا گیلان ۶۸ هزار و ۸۰۷ تومان، میلگرد ۱۶ نیشابور ۶۴ هزار و ۹۵۴ تومان و میلگرد ساده A1 سایز ۱۴ کویر کاشان ۷۷ هزار و ۶۴ تومان. این قیمت‌ها به ازای هر کیلوگرم گزارش شده‌اند.

اما داده‌های یک مرجع تخصصی دیگر نشان می‌دهد بازار امروز الزاماً در تمام کارخانه‌ها نزولی نیست. آهن‌آنلاین برای برخی محصولات کاهش روزانه حدود ۱.۷ درصدی ثبت کرده، در حالی که بعضی کارخانه‌ها افزایش ۰.۵ تا ۱.۴ درصدی داشته‌اند و تعدادی نیز بدون تغییر مانده‌اند. این پراکندگی دقیقاً تأیید می‌کند که بازار میلگرد امروز یک روند یکپارچه ندارد.

برای نمونه، محصولات یک کارخانه در نرخ‌های امروز حدود ۶۹ هزار و ۹۰ تومان با افت ۱.۷ درصدی دیده می‌شوند، اما گروه دیگری از میلگردها حوالی ۶۴ هزار و ۹۱۰ تومان با افزایش یک‌درصدی ثبت شده‌اند. آریان فولاد نیز در برخی سایزها رشد حدود ۱.۳ درصدی داشته است.

یک نکته مهم؛ چرا قیمت بافق در دو سایت متفاوت است؟

یکی از نکات مهم برای خریداران واقعی، اختلاف نرخ بین منابع است.

در حالی که فهرست مورد اشاره، میلگرد ۱۴ بافق یزد را ۶۸ هزار و ۲۵۷ تومان اعلام می‌کند، آهن‌آنلاین برای همین محصول، سایز ۱۴، استاندارد A3 و تحویل کارخانه، قیمت ۶۷ هزار و ۴۵۰ تومان بدون احتساب ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده ثبت کرده است.

اگر فقط مالیات ۱۰ درصدی به نرخ ۶۷ هزار و ۴۵۰ تومانی اضافه شود، عدد به حدود ۷۴ هزار و ۱۹۵ تومان می‌رسد؛ تازه هزینه حمل و شرایط تحویل نیز می‌تواند جداگانه محاسبه شود.

یک مرجع دیگر نیز برای میلگرد ۱۴ بافق در بازه اخیر قیمت نهایی بالاتری را با احتساب مالیات نمایش داده است. بنابراین اختلاف قیمت‌ها الزاماً به معنی اشتباه بودن یکی از منابع نیست؛ ممکن است یکی نرخ درب کارخانه را بدون مالیات و دیگری نرخ نهایی یا بازار را منتشر کند.

برای خریدهای پروژه‌ای و تناژ بالا این تفاوت بسیار مهم است. اختلاف فقط دو هزار تومان در هر کیلو، روی یک محموله ۲۰ تنی ۴۰ میلیون تومان اختلاف هزینه ایجاد می‌کند.

آناهیتا گیلان و نیشابور؛ بازار امروز حتی کمی مثبت شده است

قیمت ۶۸ هزار و ۸۰۷ تومانی آناهیتا گیلان در فهرست اولیه، تنها یکی از نرخ‌های قابل مشاهده برای این محصول است. آهن‌آنلاین امروز دامنه قیمت میلگرد آناهیتا را حدود ۶۸ هزار و ۶۴۰ تا ۶۹ هزار و ۷۳۰ تومان ثبت کرده و می‌گوید نرخ این برند نسبت به روز قبل حدود ۰.۷ درصد افزایش داشته است.

درباره نیشابور نیز وضعیت مشابهی دیده می‌شود. تجارت‌نیوز میلگرد ۱۶ این کارخانه را ۶۴ هزار و ۹۵۴ تومان اعلام کرده، در حالی که مرجع تخصصی دیگر دامنه حدود ۶۴ هزار و ۸۲۰ تا ۶۹ هزار و ۵۵۰ تومان را بسته به سایز گزارش کرده و برای امروز افزایش محدود حدود ۰.۳ درصدی را نشان می‌دهد.

پس جمله «میلگرد امروز ارزان شد» برای کل بازار دقیق نیست.

تصویر درست‌تر این است که بازار طی هفته گذشته تحت فشار تقاضا متمایل به کاهش بوده، اما در شروع امروز بعضی کارخانه‌ها قیمت را ثابت نگه داشته‌اند و بعضی حتی افزایش محدود اعمال کرده‌اند.

چرا رکود ساختمانی جلوی گرانی میلگرد را گرفته است؟

سمت تقاضا همچنان مهم‌ترین مانع رشد قیمت است. تحلیل‌های بازار آهن در ماه‌های اخیر بارها به رکود پروژه‌های عمرانی، کاهش قدرت خرید مصرف‌کننده نهایی و پایین بودن حجم معاملات به‌عنوان عوامل فشار بر مقاطع فولادی اشاره کرده‌اند. در چنین بازاری، کارخانه یا بنگاه نمی‌تواند هر افزایش هزینه تولید را فوراً به مشتری منتقل کند.

این وضعیت یک ویژگی مهم دارد: کاهش قیمت ممکن است بدون کاهش هزینه تولید اتفاق بیفتد.

فروشنده‌ای که با موجودی بالا و مشتری کم روبه‌روست، برای تبدیل کالا به نقدینگی ممکن است تخفیف بدهد؛ حتی اگر شمش، برق، حمل‌ونقل و دستمزد برای او ارزان‌تر نشده باشند.

به همین علت افت محدود این روزهای میلگرد را نباید الزاماً نشانه کاهش پایدار هزینه تولید فولاد دانست.

شمش فولادی برای میلگرد کف قیمتی ساخته است

بازار بالادست فعلاً اجازه نمی‌دهد میلگرد بدون محدودیت پایین بیاید.

برای عرضه‌های ۱۹ مرداد، بازه قیمت پایه شمش فولادی حدود ۵۹ هزار و ۵۷۲ تا ۶۲ هزار و ۷۰۷ تومان برای هر کیلو اعلام شده بود. برای عرضه میلگرد در ۲۰ مرداد نیز دامنه قیمت پایه حدود ۵۸ هزار و ۱۷۹ تا ۶۴ هزار و ۶۴۳ تومان بود.

این ارقام پایه بورس کالا هستند و نباید مستقیماً با قیمت خرده‌فروشی ۶۵ تا ۷۷ هزار تومانی مقایسه شوند؛ مالیات، رقابت معاملاتی، هزینه تبدیل شمش به میلگرد، حمل، سود شبکه فروش و مشخصات محصول به نرخ نهایی اضافه می‌شوند.

اما همین فاصله نشان می‌دهد حاشیه مانور برای افت سنگین قیمت محدود است. اگر شمش در محدوده نزدیک ۶۰ هزار تومان باقی بماند، میلگرد نمی‌تواند برای مدت طولانی با فاصله بسیار کمی از ماده اولیه معامله شود؛ مگر اینکه تولیدکننده بخشی از حاشیه سود خود را قربانی کند.

بحران برق؛ خطر پنهان بازار میلگرد

بزرگ‌ترین ریسک سمت عرضه در تابستان همچنان انرژی است.

معاون انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در اواخر تیر اعلام کرده بود واحدهای فولادی حدود ۵۵۰۰ مگاوات برق نیاز دارند، اما در آن مقطع تنها حدود ۷۰۰ مگاوات، یعنی کمتر از ۱۵ درصد نیاز، از شبکه دریافت می‌کردند. او گفته بود این سطح از محدودیت بیش از ۸۵ درصد ظرفیت زنجیره تولید را با چالش مواجه کرده است.

این اظهارات به معنی تعطیلی ۸۵ درصدی همه کارخانه‌ها نیست، زیرا برخی واحدها نیروگاه اختصاصی یا منابع دیگر دارند؛ اما نشان می‌دهد محدودیت انرژی یک ریسک واقعی برای تولید است.

پیش‌تر نیز وزارت صمت و وزارت نیرو توافق کرده بودند محدودیت برق شهرک‌های صنعتی از دو روز در هفته به یک روز کاهش پیدا کند و درباره تأمین برق چند کارخانه فولادی برنامه جداگانه‌ای اجرا شود.

در نتیجه، اگر محدودیت برق دوباره تشدید شود، حتی بازار کم‌تقاضای امروز هم ممکن است با کاهش عرضه مواجه شود.

میلگرد ۷۷ هزار تومانی چرا از نوع آجدار گران‌تر است؟

در فهرست امروز، گران‌ترین مورد میان چهار نمونه اعلام‌شده، میلگرد ساده A1 کویر کاشان با نرخ ۷۷ هزار و ۶۴ تومان است.

اما این محصول را نباید مستقیماً با میلگرد آجدار ساختمانی A3 مقایسه کرد. میلگرد ساده A1 بازار، کاربرد، مشخصات فنی و گروه مصرف متفاوتی دارد و قیمت آن می‌تواند به دلایل تجاری و تولیدی از محصولات آجدار فاصله بگیرد.

حتی در منابع دیگر نیز میلگرد ساده امروز در سطح بالاتری از بخش مهمی از میلگردهای آجدار قرار دارد. آهن‌آنلاین دامنه قیمت محصولات ساده را تا حدود ۷۴ هزار تومان ثبت کرده و برای امروز رشد حدود ۰.۶ درصدی گزارش داده است.

بنابراین عدد ۷۷ هزار تومان به معنی رسیدن تمام میلگردهای ساختمانی به این نرخ نیست.

پیش‌بینی قیمت میلگرد؛ کاهش ادامه دارد یا بازار برمی‌گردد؟

برای هفته پیش رو سه متغیر تعیین‌کننده‌اند: تقاضای واقعی، قیمت شمش و وضعیت برق کارخانه‌ها.

اگر رکود خرید ادامه یابد و عرضه کارخانه‌ها با مشکل جدی روبه‌رو نشود، محتمل‌ترین سناریو ادامه نوسان محدود در کانال فعلی است؛ یعنی بعضی کارخانه‌ها برای فروش تخفیف می‌دهند، برخی نرخ را ثابت نگه می‌دارند و تولیدکنندگانی که موجودی کمتر یا هزینه بالاتری دارند افزایش محدود اعمال می‌کنند. این سناریو با پراکندگی نرخ‌های امروز نیز سازگار است.

اما اگر شمش دوباره گران شود یا محدودیت انرژی تولید را کاهش دهد، فشار هزینه می‌تواند به بازار نهایی منتقل شود. در آن شرایط ضعف تقاضا شاید سرعت رشد را کم کند، ولی الزاماً قادر به جلوگیری کامل از آن نخواهد بود. محدودیت شدید برق زنجیره فولاد که انجمن تولیدکنندگان درباره آن هشدار داده، این سناریو را به یک ریسک واقعی تبدیل می‌کند.

بازار میلگرد در دو راهی رکود و هزینه تولید

بازار ۲۴ مرداد یک پیام روشن دارد: فعلاً خریدار دست بالا را دارد، اما تولیدکننده فضای زیادی برای کاهش قیمت ندارد.

میلگرد آجدار در بخش مهمی از بازار حدود ۶۴ تا ۷۰ هزار تومان در هر کیلو قیمت می‌خورد و برخی محصولات ساده نیز بالاتر از این محدوده قرار دارند. همزمان داده‌های امروز نشان می‌دهد یک کارخانه قیمت را ۱.۷ درصد پایین آورده و کارخانه‌ای دیگر بیش از یک درصد افزایش داده است؛ یعنی هنوز اجماعی روی جهت بعدی بازار شکل نگرفته است.

در کوتاه‌مدت، رکود خرید مانع جهش میلگرد است؛ اما شمش نزدیک ۶۰ هزار تومان و محدودیت جدی انرژی اجازه نمی‌دهد سناریوی ریزش سنگین هم به‌سادگی شکل بگیرد. برای خریداران پروژه‌ای، مهم‌ترین نکته امروز نه فقط عدد تابلو بلکه پرسیدن سه سؤال قبل از خرید است: قیمت با مالیات است یا بدون مالیات؟ تحویل درب کارخانه است یا بنگاه؟ و کرایه حمل در رقم نهایی محاسبه شده یا جداست؟ اختلاف همین جزئیات می‌تواند روی یک محموله چند ده میلیون تومان هزینه ایجاد کند.