قیمت سیمان امروز ۲۴ مرداد ۱۴۰۵؛ بازار آرام ماند اما فشار برق و هزینه تولید ادامه دارد

براساس آخرین نرخ‌های منتشرشده، بازار امروز نسبت به روز معاملاتی قبل تغییر قیمت فراگیری نداشته است. تجارت‌نیوز وضعیت بازار را «ثابت و بدون تغییر» توصیف کرده و نرخ‌های عمده چهار محصول را به این صورت اعلام کرده است.

در میان این چهار محصول، سیمان صوفیان با ۲۸۹ هزار تومان بالاترین نرخ را دارد و سیمان تهران با ۲۵۳ هزار تومان در پایین‌ترین سطح قرار گرفته است. فاصله دو نرخ نیز ۳۶ هزار تومان، معادل حدود ۱۴ درصد قیمت سیمان تهران است.

این ارقام مربوط به نرخ‌های عمده اعلام‌شده در گزارش بازار است؛ بنابراین قیمت نهایی برای مصرف‌کننده خرد می‌تواند با توجه به هزینه حمل، محل تحویل، تعداد سفارش و حاشیه توزیع متفاوت باشد.

قیمت‌ها ثابت مانده‌اند، اما هزینه تولید نه

نکته قابل توجه بازار امروز این است که ثبات قیمت سیمان هم‌زمان با شرایط نسبتاً دشوار تولید رخ داده است.

تولیدکنندگان سیمان طی تابستان با محدودیت شدید در تأمین برق روبه‌رو بوده‌اند. علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان، در تیرماه گفته بود کل صنعت سیمان حدود ۱۶۰۰ مگاوات برق نیاز دارد، در حالی که در آن مقطع تنها حدود ۴۰۰ مگاوات از شبکه سراسری دریافت می‌کرد؛ یعنی نزدیک به یک‌چهارم نیاز واقعی صنعت.

در گزارش تفصیلی دیگری در اواخر تیر نیز انجمن سیمان اعلام کرد برق تحویلی به صنعت در مقطع مشابه سال قبل حدود ۶۵۰ مگاوات بوده، اما امسال به حدود ۴۰۰ مگاوات کاهش یافته است. کارخانه‌ها برای جبران بخشی از این کسری ناچار شده‌اند از بازار آزاد برق خرید کنند.

بنابراین آرامش قیمت فعلی الزاماً به معنای ارزان‌تر شدن تولید نیست؛ برعکس، بخشی از صنعت با هزینه بالاتری محصول خود را تولید می‌کند.

برق ۵ هزار تومانی تا ۲۵ هزار تومان بالا رفت

یکی از مهم‌ترین ارقام درباره فشار هزینه‌ای صنعت سیمان به بازار برق مربوط است.

براساس توضیحات انجمن سیمان، قیمت برق در بازار از متوسط حدود ۵ هزار تومان به ازای هر کیلووات‌ساعت طی مدت کوتاهی به حدود ۱۵ هزار تومان افزایش یافت و در برخی معاملات حتی نرخ‌های ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان نیز ثبت شد. از سوی دیگر، تولید هر تن سیمان به‌طور متوسط بیش از ۱۱۰ کیلووات‌ساعت برق مصرف می‌کند.

یک محاسبه ساده ابعاد این تغییر را روشن می‌کند. اگر کارخانه‌ای برای هر تن ۱۱۰ کیلووات‌ساعت برق مصرف کند، هزینه برق آن با نرخ ۵ هزار تومان حدود ۵۵۰ هزار تومان خواهد بود؛ اگر همان برق با نرخ ۲۵ هزار تومان خریداری شود، عدد نظری به حدود ۲ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان می‌رسد.

این محاسبه صرفاً برای نشان دادن شدت اختلاف قیمت انرژی است و به معنای آن نیست که تمام برق کارخانه‌ها با نرخ ۲۵ هزار تومان خریداری می‌شود. بخشی از برق از شبکه و بخشی از بازار انرژی تأمین می‌شود و ترکیب مصرف واحدهای مختلف متفاوت است.

پس چرا سیمان هنوز جهش نکرده است؟

در نگاه اول ممکن است این سؤال مطرح شود که اگر برق و سایر هزینه‌ها افزایش یافته‌اند، چرا قیمت سیمان امروز همچنان ثابت است؟

یکی از پاسخ‌ها در ذخیره کلینکر قرار دارد. انجمن صنعت سیمان اعلام کرده کارخانه‌ها پیش از تشدید محدودیت‌های تابستانی ذخایر کلینکر خود را افزایش داده‌اند تا در دوره کاهش تولید بتوانند عرضه سیمان را حفظ کنند. همین اقدام تا این مرحله به آرام ماندن بازار کمک کرده است.

کلینکر محصول میانی و اصلی تولید سیمان است و امکان ذخیره آن به کارخانه اجازه می‌دهد حتی در زمانی که بخش انرژی‌بر فرآیند تولید محدود شده، برای مدتی تولید نهایی و عرضه سیمان را ادامه دهد.

عامل دیگر، ظرفیت بالای اسمی صنعت سیمان ایران است. ظرفیت تولید کشور حدود ۹۰ میلیون تن در سال برآورد شده، در حالی که مصرف داخلی سالانه حدود ۶۰ تا ۶۶ میلیون تن است. بالاترین تولید واقعی نیز حدود ۷۶ میلیون تن گزارش شده است. این فاصله ظرفیت و مصرف در شرایط عادی امکان ایجاد ذخیره و مدیریت بازار را فراهم می‌کند.

سیمان نسبت به خرداد چقدر تغییر کرده است؟

مقایسه قیمت امروز با ۲۵ خرداد تصویر جالبی ارائه می‌دهد.

در آن تاریخ، سیمان تهران ۲۵۵ هزار تومان، صوفیان ۲۸۱ هزار تومان، ساوه ۲۵۳ هزار تومان و آبیک ۲۵۵ هزار تومان اعلام شده بود.

در مقایسه با امروز، سیمان تهران دو هزار تومان ارزان‌تر شده، صوفیان هشت هزار تومان رشد کرده، ساوه چهار هزار تومان بالا رفته و آبیک بدون تغییر مانده است.

یعنی طی حدود دو ماه، باوجود همه محدودیت‌های انرژی، در این چهار نمونه هنوز افزایش یکپارچه و پرشتاب قیمت مشاهده نمی‌شود.

حتی نرخ‌های امروز با قیمت‌های سوم مرداد نیز تقریباً یکسان‌اند؛ همان روز نیز تهران ۲۵۳ هزار، صوفیان ۲۸۹ هزار، ساوه ۲۵۷ هزار و آبیک ۲۵۵ هزار تومان گزارش شده بود.

این موضوع نشان می‌دهد بازار در هفته‌های اخیر وارد یک فاز نسبتاً افقی شده است.

خطر اصلی بازار سیمان در ادامه تابستان چیست؟

مهم‌ترین ریسک همچنان انرژی است.

در ابتدای خرداد، انجمن سیمان نسبت به برنامه محدودیت برق تیر و مرداد هشدار داده بود. در ابلاغ اولیه، قرار بود در این دو ماه تنها حدود ۱۵ درصد برق مورد نیاز برخی واحدهای سیمانی تأمین شود؛ موضوعی که انجمن آن را در حد توقف عملی تولید توصیف کرد.

بعداً شرایط تعدیل شد و طبق گزارش انجمن، حداقل حدود ۴۰۰ مگاوات برای صنعت سیمان تأمین شد و کارخانه‌ها نیز بخشی از کسری خود را از بازار آزاد خریدند. همین تغییر به صنعت اجازه داد تولید مورد نیاز بازار را تا حد زیادی حفظ کند.

اما این وضعیت شکننده است. اگر تأمین برق دوباره محدودتر شود یا قیمت برق آزاد جهش تازه‌ای داشته باشد، کارخانه‌ها با انتخاب دشوارتری میان کاهش تولید و خرید انرژی گران مواجه خواهند شد.

آیا باید منتظر افزایش قیمت سیمان باشیم؟

ثبات امروز به تنهایی برای پیش‌بینی قیمت هفته‌های بعد کافی نیست.

تا زمانی که ذخایر کلینکر مناسب باشد و تولیدکنندگان بتوانند کسری برق را مدیریت کنند، احتمال دارد عرضه بازار حفظ شود و قیمت‌ها همچنان در دامنه فعلی نوسان کنند. انجمن سیمان نیز گفته بود افزایش ذخایر کلینکر دقیقاً با هدف جلوگیری از کمبود در دوره محدودیت انرژی انجام شده است.

اما در سناریوی مقابل، کاهش موجودی انبارها هم‌زمان با محدودیت شدید برق می‌تواند شرایط را تغییر دهد. تجربه سال‌های قبل نیز نشان داده محدودیت تولید اگر به کاهش واقعی عرضه منجر شود، می‌تواند قیمت بازار را تحت فشار افزایشی قرار دهد. انجمن سیمان در خرداد یادآوری کرده بود که محدودیت شدید برق در سال قبل حتی طی یک دوره کوتاه با افزایش قیمت همراه شده بود.

بنابراین مهم‌ترین متغیر برای بازار هفته‌های آینده نه قیمت یک روز، بلکه حجم تولید، میزان برق تحویلی و موجودی کلینکر کارخانه‌ها خواهد بود.

فشار فقط از برق نیست

مشکلات تولیدکنندگان به برق محدود نمی‌شود. انجمن صنفی صنعت سیمان از افزایش هزینه سوخت، محدودیت گاز، تجهیزات و قطعات نیز به‌عنوان عوامل مؤثر بر هزینه تمام‌شده یاد کرده است.

در کنار آن، حمل‌ونقل در صنعتی مانند سیمان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا محصول وزن بالا و ارزش نسبی پایین‌تری نسبت به بسیاری از کالاهای صنعتی دارد و فاصله کارخانه تا محل مصرف می‌تواند بخش قابل‌توجهی از قیمت نهایی را تشکیل دهد.

به همین دلیل ممکن است ثبات نرخ عمده کارخانه الزاماً به معنای ثابت ماندن هزینه سیمان در تمام شهرها و برای تمام خریداران نباشد.

جمع‌بندی؛ آرامش قیمت با یک ریسک پنهان

بازار سیمان امروز ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ بدون موج جدید افزایش قیمت آغاز شده است. سیمان تهران تیپ ۲ با ۲۵۳ هزار تومان، صوفیان با ۲۸۹ هزار تومان، ساوه با ۲۵۷ هزار تومان و آبیک با ۲۵۵ هزار تومان در نرخ‌های عمده گزارش شده‌اند.

مقایسه با هفته‌ها و حتی حدود دو ماه قبل نشان می‌دهد بازار این چهار محصول در مجموع تغییرات محدودی داشته و هنوز نمی‌توان از یک روند صعودی فراگیر سخن گفت.

اما پشت این آرامش، وضعیت تولید همچنان پرریسک است. صنعت سیمان در مقاطعی فقط حدود ۴۰۰ مگاوات از نیاز ۱۶۰۰ مگاواتی خود را از شبکه دریافت کرده و تولیدکنندگان برای جبران کسری به خرید برق از بازاری روی آورده‌اند که نرخ آن در برخی معاملات تا ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان برای هر کیلووات‌ساعت بالا رفته است.

آنچه تا امروز مانع تبدیل این فشار به جهش گسترده قیمت شده، ذخایر کلینکر، ظرفیت مازاد صنعت و مدیریت عرضه بوده است. در نتیجه، ثبات قیمت امروز خبر مثبتی برای بازار مصالح است، اما هنوز نمی‌توان آن را نشانه پایان ریسک افزایش قیمت دانست؛ تعیین‌کننده اصلی هفته‌های آینده این است که کارخانه‌ها تا پایان تابستان چه میزان برق دریافت کنند و تا چه اندازه بتوانند عرضه فعلی را ادامه دهند.