دلار ۱۸۸ هزار تومانی شد؛ حمله بعدی به مرز ۱۹۰ هزار؟
همزمان یورو نیز در محدوده ۲۱۶ هزار تومان باقی ماند و دلار حوالهای با رشد تنها ۱۸ تومانی به ۱۵۵ هزار و ۱۶۳ تومان رسید. رفتار امروز بازار نشان میدهد معاملهگران باوجود افزایش تنشها در تنگه هرمز، هنوز به سمت خرید هیجانی حرکت نکردهاند؛ اما برخلاف برخی برداشتهای خوشبینانه، دادههای سیاسی فعلی نیز از نزدیک بودن یک توافق قطعی میان ایران و آمریکا حکایت نمیکنند.
دلار واقعاً ۱۸۸ هزار تومان شد؟
در گزارش اولیه بازار، دلار با افزایش حدود یکهزار تومانی نسبت به پایان هفته قبل در محدوده ۱۸۸ هزار تومان معامله شد. این عدد با گزارش منتشرشده امروز نیز همخوان است که قیمت دلار را در لحظه تنظیم گزارش روی همین سطح قرار داده بود.
با این حال بازار آزاد نرخ واحد و رسمی ندارد و قیمتها در طول روز میان کانالها، صرافیها و منابع مختلف تغییر میکنند. دادههای منتشرشده در ساعات بعد، قیمتهایی حدود ۱۸۷ هزار و ۳۵۰ تومان، ۱۸۷ هزار و ۶۷۰ تومان و در برخی منابع نزدیک ۱۸۷ هزار و ۸۰۰ تومان را نشان دادهاند. بالاترین نرخ ثبتشده در داده شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز نیز حوالی ۱۸۷ هزار و ۷۲۰ تومان بوده است.
در نتیجه، برای انتشار دقیقتر بهتر است تیتر از عبارت «دلار در محدوده ۱۸۸ هزار تومان» استفاده کند، نه اینکه ۱۸۸ هزار تومان را یک نرخ قطعی و پایانی معرفی کند.
رشد امروز چقدر بزرگ بود؟
حتی اگر ۱۸۸ هزار تومان را مبنا قرار دهیم، رشد نسبت به ۱۸۷ هزار تومان پایان هفته قبل حدود یکهزار تومان یا نزدیک ۰.۵ درصد است.
این میزان افزایش در بازاری که طی ماههای گذشته بارها حرکتهای چنددرصدی را در دورههای کوتاه تجربه کرده، بهتنهایی نشانه جهش ارزی محسوب نمیشود.
نکته مهمتر این است که دلار در مقایسه با هفته قبل نیز تغییر بزرگی نداشته است. دادههای TGJU نرخ امروز را تنها حدود یک درصد بالاتر از یکشنبه هفته قبل نشان میدهند.
بنابراین بازار فعلاً بیشتر درگیر نوسان در یک محدوده نسبتاً فشرده است تا یک روند صعودی شتابدار.
تعطیلات تمام شد، اما تقاضای انباشته بازار را منفجر نکرد
پس از چند روز تعطیلی، معمولاً بخشی از تقاضای عقبافتاده در نخستین روز کاری وارد بازار میشود. متقاضیانی که برای سفر، تجارت، تسویه حساب یا حفظ ارزش دارایی به ارز نیاز دارند، سفارشهای خود را به اولین روز بازگشایی منتقل میکنند.
اما افزایش امروز نشان میدهد این تقاضای انباشته آنقدر قدرتمند نبوده که دلار را از محدودههای هفته قبل بهطور جدی جدا کند.
تعبیر «کمبود نقدینگی خانوارها» برای توضیح بخشی از این وضعیت در گزارشهای بازار مطرح شده، اما باید آن را یک تحلیل از رفتار تقاضا دانست و نه آماری که بتوان مستقیماً از حجم معاملات امروز اثبات کرد.
ضعف قدرت خرید عمومی میتواند تقاضای سفتهبازانه خرد را محدود کند، اما بازار ارز علاوه بر خانوارها تحت تأثیر تقاضای تجاری، انتظارات سیاسی و رفتار سرمایهگذاران بزرگ نیز قرار دارد.
مهمترین اصلاح سیاسی؛ بازار شاید امیدوار باشد، اما مذاکرات پیشرفت نکرده است
در متن اولیه گفته شده معاملهگران احتمال توافق را بیشتر از تشدید تنش ارزیابی میکنند. چنین برداشتی ممکن است رفتار آرام قیمت را توضیح دهد، اما نباید آن را با وضعیت واقعی مذاکرات یکی دانست.
گزارشهای تازه بینالمللی تصویر محتاطانهتری ارائه میکنند. مذاکرات و تلاشهای میانجیگرانه درباره تنگه هرمز و احیای توافق موقت ایران و آمریکا همچنان با مشکل روبهروست و گزارشهای روز جمعه و شنبه از توقف یا عدم پیشرفت محسوس در روند سیاسی حکایت دارند.
ایران نیز پیشتر اعلام کرده بود گفتوگوی مستقیمی با آمریکا در جریان نیست و مذاکرات جداگانهای با عمان درباره ترتیبات عبور از هرمز انجام شده است.
بنابراین رفتار آرام دلار را میتوان اینگونه توصیف کرد: بازار هنوز وقوع یک شوک فوری و بزرگ را قیمتگذاری نکرده است؛ نه اینکه الزاماً توافق را قریبالوقوع بداند.
تنگه هرمز؛ ریسکی که هنوز از بازار ارز حذف نشده است
طی روزهای اخیر اتفاقات هرمز نهتنها آرام نشده، بلکه چند حادثه تازه نیز ثبت شده است.
رویترز گزارش داده تردد کشتیها همچنان بسیار پایینتر از شرایط عادی است و مقامهای آمریکایی و ایرانی مواضع متعارضی درباره کنترل آبراه و شروط بازگشایی آن مطرح کردهاند.
همچنین چند شناور مرتبط با شرکت ملی نفت ابوظبی در تنگه هدف حمله قرار گرفتهاند. در تازهترین مورد نیز ادنوک اعلام کرد یکی دیگر از شناورهایش هنگام عبور مورد حمله قرار گرفته، هرچند آسیبی به خدمه وارد نشده است.
این تحولات قیمت نفت را نیز در پایان هفته بالا بردند؛ برنت جمعه در ۸۸.۵۲ دلار بسته شد.
برای بازار ارز ایران، ادامه بحران هرمز دو اثر متضاد دارد: از یک طرف افزایش قیمت نفت میتواند ارزش صادرات انرژی را بالا ببرد؛ از طرف دیگر گسترش جنگ، اختلال تجارت، افزایش ریسک سیاسی و فشار تحریمی میتواند انتظارات تورمی را تقویت کند. در کوتاهمدت معمولاً ریسک سیاسی اثر سریعتری بر رفتار معاملهگران ارز دارد.
یورو هم در کانال ۲۱۶ هزار تومان ماند
در بازار سایر ارزها، یورو امروز در محدوده ۲۱۶ هزار تومان معامله شد. برخی دادههای بازار نرخ حدود ۲۱۶ هزار و ۷۶۰ تومان را ثبت کردهاند.
در نتیجه افزایش یورو نیز محدود بوده و رفتار آن مانند دلار نشانهای از جهش ناگهانی تقاضا نشان نمیدهد.
البته تغییر قیمت یورو در بازار ایران فقط تابع دلار داخلی نیست؛ نسبت یورو به دلار در بازار جهانی نیز روی قیمت آن اثر میگذارد. به همین دلیل ممکن است حتی در روزی که دلار تهران ثابت است، یورو مسیر متفاوتی داشته باشد.
دلار توافقی به ۱۵۵ هزار و ۱۶۳ تومان رسید
در بازار حوالهای نیز روند افزایشی ادامه داشت، هرچند دامنه حرکت بسیار کوچک بود.
قیمت فروش دلار حوالهای امروز با ۱۸ تومان افزایش از ۱۵۵ هزار و ۱۴۵ تومان به ۱۵۵ هزار و ۱۶۳ تومان رسید. نرخ خرید نیز ۱۵۳ هزار و ۷۶۷ تومان اعلام شده است.
این تغییر تنها حدود ۰.۰۱ درصد است و از نظر دامنه قیمتی بسیار ناچیز محسوب میشود.
فاصله دلار آزاد ۱۸۸ هزار تومانی با نرخ فروش حوالهای ۱۵۵ هزار و ۱۶۳ تومان نیز حدود ۳۲ هزار و ۸۰۰ تومان است؛ یعنی دلار آزاد تقریباً ۲۱ درصد بالاتر از نرخ حوالهای قرار میگیرد.
این شکاف همچنان یکی از متغیرهای مهم بازار ارز است، زیرا اختلاف زیاد نرخها میتواند روی انگیزههای تجاری، تقاضای حواله و نحوه قیمتگذاری کالاهای وارداتی اثر بگذارد.
چرا دلار هنوز جهش نکرده است؟
چند عامل میتوانند رفتار فعلی بازار را توضیح دهند.
نخست اینکه بخش بزرگی از ریسک سیاسی از قبل در قیمتهای بالای ۱۸۰ هزار تومان منعکس شده است. زمانی که بازار هفتهها با اخبار جنگ، هرمز و مذاکرات زندگی میکند، هر خبر منفی تازه الزاماً اثر مشابه روز نخست بحران را ندارد.
عامل دوم، نبود نشانهای از هجوم گسترده تقاضای خرد است. افزایش محدود پس از تعطیلات نیز همین مسئله را تقویت میکند.
عامل سوم، انتظار برای روشنتر شدن مسیر سیاسی است. معاملهگران اکنون میدانند یک خبر معتبر از توافق میتواند قیمتها را سریع پایین بیاورد و یک تحول نظامی بزرگ نیز میتواند عکس آن را رقم بزند. چنین شرایطی انگیزه معامله سنگین در میانه این دو سناریو را کاهش میدهد.
دو سناریو برای هفته پیشرو
اگر تنشهای هرمز ادامه پیدا کنند اما دامنه درگیری بزرگتر نشود و کانالهای دیپلماتیک همچنان فعال بمانند، احتمال تداوم نوسان دلار در محدوده فعلی بیشتر خواهد بود. در این حالت، عبورهای کوتاه از ۱۸۸ هزار تومان لزوماً به معنای تشکیل موج جدید افزایشی نیست.
اما اگر حملات دریایی تشدید شود، مذاکرات کاملاً متوقف شود یا فشارهای اقتصادی و نظامی تازهای اعلام شود، انتظارات تورمی میتواند دوباره بالا برود. مواضع اخیر آمریکا درباره تشدید فشار بر ایران و پاسخ تهران درباره هرمز نشان میدهد این سناریو را نمیتوان کنار گذاشت.
در سناریوی مقابل، هر توافق معتبر و قابل اجرا درباره هرمز یا احیای مسیر مذاکرات میتواند بخشی از «پریمیوم ریسک سیاسی» را از دلار خارج کند. اما در حال حاضر منابع معتبر هنوز چنین توافق نهاییای را گزارش نکردهاند.
جمعبندی؛ دلار بالا رفت، اما بازار هنوز هیجانی نشده است
بازار ارز شنبه ۲۴ مرداد با افزایش محدود آغاز شد. دلار در بخشی از معاملات به محدوده ۱۸۸ هزار تومان رسید، اما دادههای بعدی نرخهایی در حوالی ۱۸۷ هزار و ۳۰۰ تا ۱۸۷ هزار و ۸۰۰ تومان نشان میدهند. بنابراین ۱۸۸ هزار تومان بیشتر یک محدوده معاملاتی امروز است تا نرخ قطعی پایانی.
یورو نیز حوالی ۲۱۶ هزار تومان باقی مانده و دلار حوالهای با رشد تنها ۱۸ تومانی به ۱۵۵ هزار و ۱۶۳ تومان رسیده است.
رفتار بازار نشان میدهد باوجود تنشهای هرمز، معاملهگران هنوز وارد فاز خرید هیجانی نشدهاند. اما آرامش امروز را نیز نباید به معنای نزدیک بودن یک توافق سیاسی قطعی دانست؛ تازهترین گزارشها همچنان از اختلاف جدی ایران و آمریکا و نبود پیشرفت محسوس در ترتیبات مربوط به هرمز خبر میدهند.
در نتیجه بازار ارز فعلاً در یک تعادل شکننده انتظاری قرار دارد: دلار از ریسک سیاسی حمایت میگیرد، اما ضعف تقاضا و ترس از یک گشایش ناگهانی مانع از شکلگیری موج خرید شده است. شکستن این تعادل، بیش از نوسانهای چندصدتومانی روزانه، به خبری بستگی دارد که نشان دهد مسیر هرمز و روابط ایران و آمریکا واقعاً به کدام سمت میرود.