پایان رسمی پشتیبانی آیفون X؛ اپل یک مکبوک محبوب ۲۰۱۸ را هم بازنشسته کرد
صفحه رسمی پشتیبانی اپل اکنون نام iPhone X را در بخش «iPhone products obsolete worldwide» قرار داده است. مکبوک پرو ۱۵ اینچی ۲۰۱۸ نیز در فهرست جهانی مکهای منسوخ دیده میشود.
اپل محصولی را «Vintage» یا قدیمی طبقهبندی میکند که بیش از پنج سال و کمتر از هفت سال از توقف توزیع رسمی آن برای فروش گذشته باشد. هنگامی که از زمان آخرین توزیع رسمی محصول بیش از هفت سال بگذرد، وضعیت آن به Obsolete تغییر میکند.
این تفاوت صرفاً یک تغییر اسمی نیست. در مرحله Vintage هنوز ممکن است تعمیر یا تعویض قطعات با توجه به موجودی آنها امکانپذیر باشد، اما در مرحله Obsolete سیاست اپل بسیار محدودتر میشود.
منسوخ شدن آیفون X دقیقاً چه معنایی دارد؟
طبق سیاست رسمی اپل، خدمات سختافزاری محصولات منسوخ متوقف میشود و مراکز سرویس مجاز اپل دیگر نمیتوانند قطعات این دستگاهها را از اپل سفارش دهند. بنابراین مالک آیفون X نباید روی تعویض رسمی نمایشگر، باتری یا سایر قطعات از طریق شبکه خدمات عادی اپل حساب کند.
البته این موضوع به معنی غیرقابل تعمیر شدن گوشی نیست. تعمیرگاههای مستقل همچنان میتوانند با استفاده از قطعات موجود در بازار خدمات ارائه دهند، اما این تعمیر دیگر بخشی از شبکه رسمی خدمات سختافزاری اپل محسوب نمیشود.
برای مصرفکننده، تفاوت اصلی در همین نقطه است: پیدا کردن قطعات اصلی نو و انجام تعمیر در کانال رسمی بهمرور دشوارتر خواهد شد و کیفیت تعمیر بیش از گذشته به قطعه و تعمیرگاه انتخابشده وابسته میشود.
یک استثنا برای مکبوک پرو ۱۵ اینچی ۲۰۱۸
ادعای اینکه اپل «هیچ نوع خدماتی» برای مکبوک پرو ۱۵ اینچی ۲۰۱۸ ارائه نخواهد کرد، کمی بیش از حد مطلق است.
اپل صراحتاً میگوید لپتاپهای Mac که در گروه Obsolete قرار گرفتهاند ممکن است تا ۱۰ سال پس از آخرین توزیع رسمی محصول همچنان واجد شرایط خدمات محدود مربوط به باتری باشند؛ البته فقط در صورتی که قطعه موردنیاز موجود باشد.
بنابراین وضعیت این مکبوک را میتوان چنین خلاصه کرد: خدمات سختافزاری عادی پایان یافته، مراکز مجاز نمیتوانند مانند گذشته قطعات مختلف آن را سفارش دهند، اما تعویض باتری ممکن است در برخی مناطق و با توجه به موجودی قطعه همچنان امکانپذیر باشد.
این استثنا برای آیفون X در سیاست رسمی اپل ذکر نشده است.
نکته عجیب؛ همه مکبوکهای ۲۰۱۸ منسوخ نشدهاند
فهرست فعلی اپل یک نکته جالب دیگر نیز دارد. MacBook Pro 15-inch 2018 در بخش Obsolete قرار گرفته، اما MacBook Pro 13-inch 2018 با چهار درگاه Thunderbolt 3 هنوز در فهرست Vintage دیده میشود. مکبوک ایر ۱۳ اینچی ۲۰۱۸ نیز همچنان Vintage است.
دلیل این تفاوت را باید در معیار اپل جستوجو کرد. سال درجشده در نام مدل بهتنهایی تعیینکننده نیست؛ زمان آخرین توزیع رسمی هر مدل برای فروش معیار اصلی محسوب میشود. بنابراین دو مک معرفیشده در یک سال میتوانند در زمان متفاوتی وارد فهرست محصولات منسوخ شوند.
آیفون X چرا برای اپل یک محصول تاریخی بود؟
آیفون X در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷ معرفی شد و از سوم نوامبر همان سال به بازار رسید. این گوشی برای دهمین سالگرد آیفون طراحی شده بود و یکی از بزرگترین تغییرات ظاهری تاریخ گوشیهای اپل را رقم زد.
اپل برای نخستین بار در آیفون از صفحهنمایش Super Retina OLED با اندازه ۵.۸ اینچ استفاده کرد و دکمه فیزیکی Home را که از نخستین نسل آیفون بخشی از هویت دستگاه بود کنار گذاشت. سیستم TrueDepth و فناوری Face ID نیز در همین نسل وارد آیفون شدند.
بدنه شیشهای، فریم فولاد ضدزنگ، تراشه A11 Bionic، شارژ بیسیم و دوربین دوگانه با لرزشگیر اپتیکال از دیگر ویژگیهای شاخص آن بودند. قیمت پایه ۹۹۹ دلاری نیز در زمان عرضه جنجال زیادی ایجاد کرد و عملاً راه را برای آیفونهای هزار دلاری بعدی باز کرد.
از نظر طراحی نیز بسیاری از مؤلفههایی که سالها در آیفونهای بعدی دیده شدند، از همین نسل آغاز شدند؛ نمایشگر تقریباً تمامصفحه، Face ID و استفاده از ژستهای حرکتی به جای دکمه Home از مهمترین آنها بود.
آیا پشتیبانی نرمافزاری آیفون X هم کاملاً تمام شده است؟
اینجا یک اصلاح مهم لازم است. iOS 16 آخرین نسل اصلی سیستمعامل قابل نصب روی آیفون X است؛ این گوشی به iOS 17 و نسخههای اصلی بعدی ارتقا پیدا نکرد. فهرست رسمی اپل نیز آیفون X را در میان دستگاههای سازگار با iOS 16 قرار میدهد، درحالیکه نسلهای جدیدتر سیستمعامل دیگر آن را پشتیبانی نمیکنند.
اما «آخرین نسخه اصلی iOS» با «آخرین بهروزرسانی نرمافزاری» یکسان نیست.
اپل در ۱۱ مه ۲۰۲۶ نسخه iOS 16.7.16 را برای آیفون X، آیفون 8 و آیفون 8 پلاس منتشر کرد. در ماههای قبل نیز iOS 16.7.15، 16.7.14 و نسخههای امنیتی دیگری برای این گوشی عرضه شده بودند.
بنابراین قرار گرفتن آیفون X در فهرست Obsolete فعلاً بهطور مشخص به پشتیبانی سختافزاری رسمی مربوط است و از آن نمیتوان نتیجه گرفت که اپل دیگر هرگز هیچ وصله امنیتی برای آن منتشر نخواهد کرد.
البته کاربران نباید انتظار دریافت قابلیتهای جدید iOS 26 یا نسلهای بعدی را داشته باشند.
مکبوک پرو ۲۰۱۸ چه مشخصاتی داشت؟
مکبوک پرو ۱۵ اینچی ۲۰۱۸ یکی از قدرتمندترین لپتاپهای اینتلی اپل در زمان خود بود. نسخههای پایه با پردازنده ششهستهای Intel Core i7 عرضه میشدند و امکان سفارش مدل Core i9 ششهستهای تا فرکانس توربو ۴.۸ گیگاهرتز نیز وجود داشت. حافظه رم قابل سفارش تا ۳۲ گیگابایت و فضای SSD تا چهار ترابایت افزایش پیدا میکرد.
صفحهنمایش ۱۵.۴ اینچی Retina با وضوح ۲۸۸۰ در ۱۸۰۰ پیکسل، روشنایی ۵۰۰ نیت، گستره رنگ P3 و True Tone از ویژگیهای مهم آن بود. Touch Bar و حسگر Touch ID نیز بهصورت استاندارد روی این مدل قرار داشتند.
با وجود گذشت هشت سال، چنین مشخصاتی باعث شده هنوز تعدادی از این لپتاپها در استفاده روزمره و حتی بعضی کارهای حرفهای فعال باشند؛ همین موضوع پایان خدمات سختافزاری رسمی را برای مالکان فعلی مهم میکند.
آیا هنوز خرید آیفون X منطقی است؟
از نظر عملکرد پایه، آیفون X همچنان میتواند تماس، پیامرسانی، عکاسی و بسیاری از اپلیکیشنهای روزمره را اجرا کند؛ اما خرید آن در سال ۲۰۲۶ با ریسکهای بیشتری نسبت به گذشته همراه است.
مهمترین مسئله اکنون فقط قدرت پردازنده A11 نیست. گوشی وارد فهرست Obsolete شده، خدمات رسمی سختافزاری آن پایان یافته و آخرین نسل اصلی سیستمعاملش iOS 16 است. علاوه بر این، با گذشت زمان احتمال اینکه توسعهدهندگان اپلیکیشنها حداقل نسخه iOS موردنیاز خود را افزایش دهند بیشتر میشود. وضعیت باتری دستگاههای موجود در بازار دستدوم نیز عامل تعیینکننده دیگری است.
بنابراین آیفون X بیش از آنکه یک انتخاب آیندهنگرانه برای چند سال استفاده باشد، به محصولی مناسب برای نیازهای محدود یا علاقهمندان به یکی از مهمترین نسلهای تاریخی آیفون تبدیل شده است.
پایان یک دوره برای آیفونی که طراحی اپل را تغییر داد
ورود آیفون X به فهرست محصولات منسوخ اپل اتفاقی نمادین است. گوشیای که در سال ۲۰۱۷ چهره آیفون را عوض کرد، Face ID را به محصولات اپل آورد و دکمه Home را کنار زد، اکنون از چرخه خدمات سختافزاری رسمی خارج شده است.
مکبوک پرو ۱۵ اینچی ۲۰۱۸ نیز همین مسیر را طی کرده است، هرچند احتمال خدمات محدود باتری تا سقف ۱۰ سال و در صورت موجود بودن قطعه برای برخی مکها همچنان وجود دارد.
مهمترین نکته برای کاربران این است که Obsolete شدن را با خاموش شدن دستگاه یا قطع فوری همه بهروزرسانیها اشتباه نگیرند. آیفون X دیگر خدمات سختافزاری رسمی معمول اپل را ندارد، اما اپل همین سال ۲۰۲۶ نیز برای آن نسخه امنیتی iOS 16 منتشر کرده است.
به این ترتیب، بازنشستگی آیفون X بیشتر پایان یک دوره در شبکه تعمیرات رسمی اپل است؛ دورهای که نزدیک به ۹ سال پیش با یکی از جسورانهترین تغییرات طراحی آیفون آغاز شد.
