ریزش قیمت دینار عراق؛ خرید در تهران ارزانتر است یا داخل عراق؟
قیمت دینار عراق در معاملات دوشنبه ۱۹ مرداد در مسیر نزولی باقی ماند. تجارتنیوز نرخ هر هزار دینار در بازار تهران را ۱۲۰ هزار تومان اعلام کرده که نسبت به یکشنبه دو هزار تومان کمتر است. بر این مبنا، دینار در یک روز حدود ۱.۶ درصد از ارزش خود را در بازار تهران از دست داده است.
با این حال، بازار ارز یک نرخ واحد و سراسری ندارد. سامانه «الانچند» در ساعت ۱۴:۱۵ همین روز قیمت فروش هر ۱۰۰ دینار را ۱۲ هزار و ۱۷۰ تومان و قیمت خرید را ۱۱ هزار و ۹۳۰ تومان ثبت کرده است. یعنی قیمت فروش هزار دینار در این منبع حدود ۱۲۱ هزار و ۷۰۰ تومان است. این سامانه همچنین میگوید دینار طی یک هفته حدود ۳.۳ درصد ارزان شده است.
بنابراین برای گزارش دقیقتر باید گفت دینار امروز در بازار آزاد ایران تقریباً در محدوده ۱۲۰ تا ۱۲۲ هزار تومان برای هر هزار دینار معامله میشود و نرخ نهایی میتواند با توجه به شهر، صرافی، حجم معامله و ساعت خرید متفاوت باشد.
قیمت دینار امروز در تهران و عراق
بر اساس نرخهای منتشرشده، سه قیمت متفاوت برای خرید دینار در دسترس است:
| محل و روش تهیه | قیمت هر هزار دینار |
|---|---|
| بازار تهران؛ نرخ گزارششده | ۱۲۰ هزار تومان |
| بازار آزاد؛ نرخ لحظهای دیگر | حدود ۱۲۱ هزار و ۷۰۰ تومان |
| صرافیهای عراق با کارت بانکی | ۱۲۶ هزار تومان |
| عراق با پول نقد ایران | ۱۱۸ هزار تومان |
نرخهای ۱۲۶ و ۱۱۸ هزار تومانی برای معاملات داخل عراق در گزارش امروز تجارتنیوز آمدهاند. جزئیات مربوط به نوع کارت، کارمزد یا شرایط هر صرافی در این گزارش تشریح نشده است؛ بنابراین این اعداد را نباید تضمین قیمت تمام صرافیهای عراق دانست.
برای ۲۰۰ هزار دینار چقدر باید پول داد؟
مقایسه قیمتها زمانی جالبتر میشود که هزینه خرید ۲۰۰ هزار دینار را محاسبه کنیم؛ رقمی که در طرح ارز اربعین امسال نیز سقف سهمیه هر زائر واجد شرایط بود. بانک مرکزی برای افراد بالای پنج سال حداکثر ۲۰۰ هزار دینار در نظر گرفته بود و دوره رسمی فروش آن از ۲۰ تیر تا ساعت ۱۵ روز ۱۲ مرداد ادامه داشت.
اگر نرخهای امروز را مبنا قرار دهیم:
| روش خرید | هزینه تقریبی ۲۰۰ هزار دینار |
|---|---|
| تهران با نرخ ۱۲۰ هزار تومان | ۲۴ میلیون تومان |
| بازار با نرخ ۱۲۱,۷۰۰ تومان | ۲۴ میلیون و ۳۴۰ هزار تومان |
| عراق با کارت؛ نرخ ۱۲۶ هزار | ۲۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان |
| عراق با نقد ایران؛ نرخ ۱۱۸ هزار | ۲۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان |
در نتیجه، براساس همین نرخهای اعلامی، خرید ۲۰۰ هزار دینار به صورت تبدیل نقدی در عراق حدود ۴۰۰ هزار تومان ارزانتر از نرخ ۱۲۰ هزار تومانی تهران تمام میشود.
در مقابل، خرید با نرخ ۱۲۶ هزار تومانی داخل عراق یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان گرانتر از نرخ ۱۲۰ هزار تومانی تهران است.
اختلاف دو روش اعلامشده داخل عراق نیز به یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان برای ۲۰۰ هزار دینار میرسد.
البته هزینه رفتوآمد، ریسک حمل پول نقد، کارمزد احتمالی و تفاوت لحظهای نرخ صرافیها باید در این مقایسه لحاظ شود.
چرا قیمت کارت بانکی در عراق گرانتر است؟
در نرخهای اعلامشده امروز، هزار دینار با کارت بانکی ۱۲۶ هزار تومان و با تبدیل نقدی پول ایران ۱۱۸ هزار تومان محاسبه شده؛ یعنی نرخ کارت حدود ۶.۸ درصد بیشتر است.
از متن گزارش نمیتوان نتیجه گرفت تمام این اختلاف دقیقاً «کارمزد کارت» است. نرخ تبدیل، واسطه پرداخت، کارمزد شبکه و سیاست صرافی میتوانند در عدد نهایی دخیل باشند.
بنابراین زائری که قصد پرداخت یا تبدیل پول از طریق کارت دارد، بهتر است نرخ نهایی قابل پرداخت را قبل از انجام تراکنش بررسی کند و صرفاً قیمت اسمی دینار را معیار قرار ندهد.
چرا دینار عراق ارزان شد؟
قیمت دینار در ایران تا حد زیادی از دو عامل تأثیر میگیرد: ارزش دلار در بازار ایران و نرخ تبدیل دلار به دینار عراق.
قیمت دلار آزاد نیز امروز کاهش داشته است. تجارتنیوز در ساعت ۱۲:۵۰ دوشنبه نرخ دلار را ۱۸۴ هزار تومان گزارش کرده؛ یعنی هزار تومان کمتر از آخرین نرخ روز قبل. کاهش دلار میتواند یکی از توضیحات افت دینار در بازار ایران باشد.
از سوی دیگر، بانک مرکزی عراق نرخ رسمی دلار را در حال حاضر ۱۳۱۰ دینار اعلام میکند. این نرخ رسمی الزاماً همان قیمتی نیست که مسافران یا صرافیهای بازار آزاد برای تبدیل اسکناس دریافت میکنند و بازار نقدی میتواند فاصله قابلتوجهی با آن داشته باشد.
در ایران نیز دینار بازار نقدشوندگی بسیار کمتری از دلار دارد. یکی از سامانههای قیمتگذاری توضیح میدهد که حجم بازار اسکناس دینار نسبتاً پایین است و برای محاسبه قیمت آن، نرخ دلار و برابری دلار با دینار نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
پایان فروش ارز اربعین چه اثری روی بازار دارد؟
امسال بانک مرکزی اجازه داده بود هر زائر واجد شرایط حداکثر ۲۰۰ هزار دینار عراق تهیه کند. فروش رسمی این ارز از ۲۰ تیر آغاز شد و در ۱۲ مرداد به پایان رسید. عرضه نیز باید به صورت اسکناس دینار عراق انجام میشد.
بانکها و صرافیهای مجاز در این طرح حضور داشتند و برای مثال بانک سپه نیز امکان ثبت درخواست و دریافت حداکثر ۲۰۰ هزار دینار را فراهم کرده بود.
اکنون که دوره فروش رسمی به پایان رسیده، معاملات عادی بازار آزاد و صرافیها دوباره نقش پررنگتری در تعیین هزینه خرید دینار دارند.
از سوی دیگر، عبور بازار از اوج تقاضای مناسبتی میتواند بخشی از فشار خرید اسکناس دینار را کاهش دهد. افت ۳.۳ درصدی قیمت دینار در یک هفته نیز با این تصویر سازگار است، هرچند نمیتوان تمام کاهش را صرفاً به پایان تقاضای اربعین نسبت داد؛ افت دلار آزاد نیز همزمان اتفاق افتاده است.
دینار طی یک ماه چه نوسانی داشته است؟
دادههای بازار آزاد نشان میدهد قیمت هر ۱۰۰ دینار طی ۳۰ روز گذشته بین ۱۱ هزار و ۵۴۰ تا ۱۲ هزار و ۸۸۰ تومان نوسان داشته است. تبدیل این ارقام به هزار دینار، محدودهای بین حدود ۱۱۵ هزار و ۴۰۰ تا ۱۲۸ هزار و ۸۰۰ تومان را نشان میدهد.
بنابراین نرخ فعلی حدود ۱۲۰ تا ۱۲۲ هزار تومان در نیمه پایین دامنه یکماهه قرار گرفته است.
قیمت فعلی نسبت به سقف یکماهه ۱۲۸ هزار و ۸۰۰ تومانی حدود پنج تا هفت درصد پایینتر است؛ نشانهای که تأیید میکند التهاب خرید دینار نسبت به هفتههای قبل کاهش یافته است.
اما دینار در مقایسه با شش ماه گذشته همچنان گرانتر است. دادههای همان سامانه افزایش حدود ۱۲.۷ درصدی را برای این بازه نشان میدهد.
پیشبینی قیمت دینار عراق
در کوتاهمدت، مسیر دینار بیش از هر چیز به دلار آزاد ایران وابسته خواهد بود.
سناریوی نخست؛ ادامه کاهش محدود: اگر دلار در کانال ۱۸۰ هزار تومان پایینتر برود و تقاضای مناسبتی دینار نیز فروکش کند، احتمال حرکت هزار دینار به سمت محدوده ۱۱۸ تا ۱۲۰ هزار تومان وجود دارد. نرخ نقدی اعلامشده در عراق هماکنون نیز ۱۱۸ هزار تومان است.
سناریوی دوم؛ ثبات: اگر دلار در محدوده ۱۸۴ تا ۱۸۶ هزار تومان باقی بماند و خبر سیاسی مهمی منتشر نشود، دینار میتواند در محدوده تقریبی ۱۲۰ تا ۱۲۳ هزار تومان نوسان کند. این سناریو با دامنه معاملات فعلی سازگاری بیشتری دارد.
سناریوی سوم؛ بازگشت افزایش قیمت: هر جهش دلار یا افزایش ناگهانی تقاضای سفر و اسکناس میتواند دینار را دوباره به محدودههای بالاتر هدایت کند. دامنه یکماهه بازار نشان میدهد قیمت تا ۱۲۸ هزار و ۸۰۰ تومان برای هزار دینار نیز در هفتههای اخیر تجربه شده است.
این اعداد سناریوهای تحلیلی هستند و نرخ تضمینشده خرید یا فروش محسوب نمیشوند.
جمعبندی؛ دینار را کجا ارزانتر میدهند؟
قیمت دینار عراق امروز دوشنبه ۱۹ مرداد در مسیر نزولی است. یک گزارش، هزار دینار را ۱۲۰ هزار تومان اعلام کرده و نرخ لحظهای منبع دیگری حدود ۱۲۱ هزار و ۷۰۰ تومان است. قیمت در عراق نیز با کارت بانکی ۱۲۶ هزار تومان و با تبدیل پول نقد ایران ۱۱۸ هزار تومان گزارش شده است.
بنابراین روی کاغذ، نرخ نقدی ۱۱۸ هزار تومانی داخل عراق ارزانترین گزینه بین اعداد اعلامشده امروز است؛ اما اختلاف نرخ، کارمزد، دسترسی به صرافی و ریسک حمل وجه نقد را باید همزمان در نظر گرفت.
برای فردی که ۲۰۰ هزار دینار نیاز دارد، اختلاف ارزانترین و گرانترین روش در همین نرخهای امروز به حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان میرسد.
مهمترین سیگنال بازار نیز فعلاً کاهش همزمان دلار و دینار است. تا وقتی دلار آزاد تحت فشار فروش باقی بماند و موج تقاضای مناسبتی تازهای وارد بازار دینار نشود، احتمال نوسان آرامتر و متمایل به کاهش، بیشتر از یک جهش ناگهانی به نظر میرسد.
