دلار تا مرز ۱۸۴ هزار تومان عقب نشست؛ بازار ارز در آستانه یک ریزش تازه است؟
بازار ارز در معاملات دوشنبه بار دیگر در مسیر نزولی قرار گرفت. در گزارشی که طی معاملات امروز منتشر شد، دلار آزاد با کاهش حدود هزار تومانی نسبت به آخرین معاملات یکشنبه تا محدوده ۱۸۴ هزار تومان عقبنشینی کرد.
بااینحال، نرخهای لحظهای در بازار ارز یکسان نیستند. داده بهروزشده تجارتنیوز در ساعت ۱۲ ظهر، دلار آزاد را حدود ۱۸۵ هزار و ۵۰۰ تومان ثبت کرده و دامنه معاملات را بین ۱۸۵ هزار و ۳۰۰ تا ۱۸۵ هزار و ۸۰۰ تومان نشان میدهد. یک مرجع دیگر نیز کف ۲۴ ساعته بازار را حدود ۱۸۴ هزار و ۸۵۰ تومان ثبت کرده است. بنابراین نرخ ۱۸۴ هزار تومانی را باید بیشتر بهعنوان کف یا یکی از نرخهای لحظهای امروز در نظر گرفت، نه الزاماً قیمت تثبیتشده کل بازار.
دلار از ۱۹۲ هزار تومان تا کجا عقب نشست؟
دامنه تغییرات یک هفته اخیر نشان میدهد بازار ارز وارد یک اصلاح قابلتوجه شده است.
دادههای بازار آزاد نشان میدهد دلار طی هفت روز گذشته سقفی در محدوده ۱۹۲ هزار و ۷۵۰ تومان داشته، اما امروز تا زیر ۱۸۵ هزار تومان نیز معامله شده است. در نتیجه، قیمت دلار از سقف هفتگی حدود چهار درصد عقب نشسته است.
این میزان کاهش برای بازاری که در ماههای اخیر به اخبار سیاسی حساسیت زیادی نشان داده، اهمیت دارد. افت فعلی هنوز به معنای آغاز یک روند نزولی بلندمدت نیست، اما نشان میدهد بخشی از تقاضای احتیاطی که در قیمتهای بالاتر وارد بازار شده بود، فعلاً عقب نشسته است.
دلار یکشنبه نیز معاملات را در محدوده ۱۸۵ هزار تومان به پایان رسانده بود؛ در حالی که ابتدای همان روز در محدوده ۱۸۶ هزار تومان قرار داشت. بنابراین کاهش امروز در ادامه حرکت نزولی روز قبل اتفاق افتاده است، نه یک شوک یکروزه.
چرا قیمت دلار کاهش پیدا کرد؟
دو متغیر اصلی در بازار دیده میشود: کاهش تقاضای معاملاتی و پایین آمدن بخشی از ریسک سیاسی.
معاملهگرانی که در روزهای پرتنش ارز را بهعنوان پوشش ریسک خریداری میکردند، اکنون با احتیاط بیشتری رفتار میکنند. نبود یک محرک صعودی فوری باعث شده بخشی از خریداران از بازار خارج شوند و معاملهگران کوتاهمدت نیز ترجیح دهند نقد بمانند.
اما درباره عامل سیاسی باید با احتیاط بیشتری صحبت کرد. برخلاف برخی روایتها مبنی بر «آغاز مذاکرات ایران و آمریکا»، تازهترین گزارش رویترز میگوید مذاکرات مستقیم رسمی میان تهران و واشنگتن در جریان نیست و ارتباطات عمدتاً از طریق واسطهها دنبال میشود. عباس عراقچی نیز گفته است تا زمانی که ایران توافق موقت را نقضشده بداند، مذاکرات مستقیم انجام نخواهد شد.
در عین حال، میانجیگری منطقهای کاملاً متوقف نشده است. قطر از پیشرفت تلاشهای میانجیگرانه سخن گفته و ایران نیز با عمان درباره ترتیبات مربوط به مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز گفتوگو میکند. همین کاهش احتمال تشدید فوری تنش میتواند برای پایین آوردن تقاضای هیجانی ارز کافی باشد.
بنابراین دقیقتر است گفته شود بازار به امید کاهش تنش و ادامه کانالهای غیرمستقیم دیپلماتیک واکنش نشان میدهد، نه به یک توافق قطعی که هنوز اعلام نشده است.
دلار توافقی برعکس بازار آزاد گران شد
جذابترین اتفاق امروز در سمت دیگر بازار رخ داد.
قیمت دلار توافقی یا حوالهای با ۲۸۲ تومان افزایش به ۱۵۴ هزار و ۹۳۱ تومان در سمت فروش رسید. نرخ خرید نیز ۱۵۳ هزار و ۵۳۶ تومان اعلام شده است. به این ترتیب، دلار توافقی به مرز روانی و تاریخی ۱۵۵ هزار تومان بسیار نزدیک شده است.
این حرکت دقیقاً در خلاف جهت دلار آزاد است.
یکشنبه نرخ حواله دلار حدود ۱۵۴ هزار و ۶۴۹ تومان اعلام شده بود. بنابراین در شرایطی که قیمت آزاد در حال کاهش است، نرخ توافقی آرامآرام افزایش پیدا میکند.
این واگرایی به معنای کوچکتر شدن شکاف دو بازار است.
اگر دلار آزاد را براساس نرخ حدود ۱۸۵ هزار و ۵۰۰ تومانی ظهر امروز در نظر بگیریم، اختلاف آن با دلار توافقی حدود ۳۰ هزار و ۵۷۰ تومان است؛ یعنی دلار آزاد تقریباً ۲۰ درصد بالاتر از نرخ توافقی معامله میشود.
اگر دلار آزاد دوباره به محدوده ۱۸۴ هزار تومان برسد، این اختلاف به حدود ۲۹ هزار تومان کاهش پیدا میکند.
کاهش فاصله دلار آزاد و توافقی چه معنایی دارد؟
کاهش این فاصله میتواند از دو مسیر اتفاق بیفتد: کاهش دلار آزاد یا افزایش نرخ بازار توافقی. امروز هر دو عامل همزمان دیده میشوند.
از منظر سیاست ارزی، کوچکتر شدن شکاف نرخها اهمیت دارد؛ زیرا فاصله بزرگ میان نرخ رسمی و غیررسمی میتواند انگیزههای سفتهبازی و برخی شکلهای آربیتراژ را افزایش دهد.
اما نزدیک شدن دو نرخ لزوماً به معنای رسیدن قریبالوقوع آنها به یکدیگر نیست. هنوز فاصله حدود ۳۰ هزار تومانی قابلتوجهی میان بازارها وجود دارد و نرخ آزاد علاوه بر متغیرهای اقتصادی، تحت تأثیر ریسک سیاسی، تقاضای نقدی و انتظارات تورمی قرار میگیرد.
از طرف دیگر، افزایش نرخ توافقی میتواند به معنای آن باشد که بخشی از تعدیل نرخ ارز به جای جهش بازار آزاد، در نرخهای رسمیتر انجام میشود.
یورو هم در مسیر نزولی قرار گرفت
بازار یورو نیز امروز عمدتاً کاهشی بود. در برخی معاملات رقم حدود ۲۱۳ هزار تومان گزارش شد، اما نرخهای ثبتشده در حوالی ظهر کمی بالاتر هستند.
تجارتنیوز در ساعت ۱۲ قیمت یورو را ۲۱۴ هزار و ۴۵۰ تومان اعلام کرده که نسبت به روز قبل ۲۵۰ تومان کاهش نشان میدهد. دامنه معاملات این ارز نیز بین ۲۱۴ هزار و ۲۵۰ تا ۲۱۴ هزار و ۸۰۰ تومان ثبت شده است.
منابع دیگر نیز نرخهایی نزدیک ۲۱۴ هزار و ۲۰۰ تا ۲۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان ثبت کردهاند. تفاوت قیمتها طبیعی است و به محل معامله، زمان ثبت و نرخ خرید یا فروش بستگی دارد.
همجهتی دلار و یورو آزاد نشان میدهد فشار نزولی امروز فقط محدود به اسکناس آمریکایی نبوده است.
آیا دلار وارد کانال ۱۸۰ هزار تومان میشود؟
سطوح ۱۸۳ تا ۱۸۴ هزار تومان اکنون نخستین محدوده مهم برای بازار محسوب میشوند. پیش از شروع معاملات امروز نیز تحلیلگران این ناحیه را بهعنوان هدف احتمالی در صورت ادامه فضای آرام سیاسی معرفی کرده بودند.
در سناریوی نزولی، اگر اخبار مربوط به کاهش تنش ادامه پیدا کند، تقاضای احتیاطی همچنان ضعیف باشد و دلار نتواند دوباره بالای ۱۸۶ هزار تومان تثبیت شود، حرکت به سمت محدوده ۱۸۳ هزار تومان محتملتر خواهد شد.
شکست این محدوده میتواند نگاه معاملهگران را به پلههای پایینتر کریدور ۱۸۰ هزار تومان معطوف کند.
اما برای صحبت از سقوط جدیتر دلار، بازار به یک محرک قوی نیاز دارد؛ برای مثال توافق سیاسی معتبر، کاهش محسوس ریسک منطقهای یا افزایش پایدار عرضه ارز.
سناریوی برگشت دلار چیست؟
در سناریوی مقابل، بازار ارز همچنان بهشدت خبرمحور است.
رویترز گزارش داده که اختلافهای مهم میان ایران و آمریکا درباره شرایط توافق و تنگه هرمز همچنان پابرجاست و ایران بازگشایی کامل این مسیر را به تحقق مجموعهای از خواستهها گره زده است. بنابراین فضای سیاسی را نمیتوان کاملاً باثبات دانست.
انتشار یک خبر منفی یا افزایش دوباره تنش میتواند تقاضای احتیاطی را به بازار بازگرداند.
در این سناریو، بازپسگیری محدوده ۱۸۶ تا ۱۸۷ هزار تومان نخستین علامت بازگشت خریداران خواهد بود. عبور پایدار از این محدوده میتواند دلار را بار دیگر به سمت ۱۹۰ هزار تومان هدایت کند.
به همین دلیل فروشندگان نیز هنوز حاضر نیستند با اطمینان روی ادامه ریزش شرط ببندند.
پیشبینی قیمت دلار؛ بازار در نقطه تصمیم
دلار در حال حاضر میان دو گروه از نیروها گرفتار شده است.
در کوتاهمدت، کاهش تقاضا، انتظار سیاسی و عقبنشینی ریسکهای فوری به سود کاهش قیمت عمل میکنند. در سمت مقابل، نااطمینانی سیاسی و فشارهای ساختاری اقتصاد ایران اجازه نمیدهند بازار با اطمینان وارد یک روند نزولی بلندمدت شود.
نکته جالبتر، حرکت معکوس نرخ توافقی است. در حالی که دلار آزاد از سقفهای هفته گذشته فاصله گرفته، نرخ حواله به مرز ۱۵۵ هزار تومان رسیده و فاصله دو بازار کوچکتر شده است.
برای معاملات روزهای آینده، ۱۸۳ تا ۱۸۴ هزار تومان مهمترین حمایت کوتاهمدت و ۱۸۶ تا ۱۸۷ هزار تومان نخستین محدوده مقاومتی دلار است.
اگر حمایت پایین شکسته شود، احتمال حرکت عمیقتر در کریدور ۱۸۰ هزار تومان افزایش پیدا میکند. اگر دلار دوباره بالای ۱۸۷ هزار تومان قرار گیرد، میتوان گفت موج نزولی فعلی دستکم موقتاً متوقف شده است.
فعلاً پیام بازار روشن است: خریداران عجله ندارند و دلار آزاد در حال عقبنشینی است؛ اما تا زمانی که خبر سیاسی قطعی منتشر نشود، بازار هنوز آماده تغییر جهت ناگهانی خواهد بود.
این گزارش صرفاً با هدف اطلاعرسانی و تحلیل بازار ارز تهیه شده و توصیهای برای خرید یا فروش ارز نیست.