قیمت دام زنده امروز ۱۸ مرداد ۱۴۰۵؛ گوسفند در تهران ۶۶۷ هزار تومان، بازار چرا تکان نمیخورد؟
تازهترین گزارش بازار دام نشان میدهد در معاملات امروز تغییر محسوسی در قیمت گوسفند و گوساله زنده ایجاد نشده است. تهران همچنان گرانترین بازار در نرخهای اعلامی گوسفند است، در حالی که فاصله قیمت میان استانها چندان زیاد نیست.
| نوع دام | استان | قیمت هر کیلو |
|---|---|---|
| گوسفند زنده | تهران | ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان |
| گوسفند زنده | چهارمحالوبختیاری | ۶۵۰ هزار تومان |
| گوساله زنده | تهران | ۵۳۵ هزار تومان |
| گوساله زنده | مرکزی | ۵۳۵ هزار تومان |
| گوساله زنده | خراسان رضوی | حدود ۵۲۶ هزار تومان |
در گزارشهای روزهای قبل نیز ارقام مشابهی دیده میشد؛ برای نمونه نرخ گوسفند تهران در ۱۷ مرداد نیز ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان و نرخ گوساله تهران و مرکزی ۵۳۵ هزار تومان اعلام شده بود.
یک نکته عجیب؛ قیمتهای امروز دقیقاً شبیه یک ماه قبل است
بررسی روند قیمتها نکته جالبی را آشکار میکند. تجارتنیوز در ۱۸ تیر ۱۴۰۵ نیز دقیقاً قیمت گوسفند تهران را ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان، گوسفند چهارمحالوبختیاری را ۶۵۰ هزار تومان، گوساله تهران و مرکزی را ۵۳۵ هزار تومان و کمترین قیمت گوساله را در خراسان رضوی گزارش کرده بود.
به عبارت دیگر، جدول مرجع بازار طی حدود یک ماه تغییر محسوسی نشان نمیدهد.
این ثبات را نباید الزاماً به این معنا دانست که هیچ معاملهای در بازار دام با قیمت بالاتر یا پایینتر انجام نمیشود. نرخ دام زنده بسته به نژاد، جنسیت، وزن، کیفیت پرواربندی، محل تحویل و حجم معامله متفاوت است.
شاهد این موضوع اظهارات مدیرعامل اتحادیه دام سبک در تیرماه است. او گفته بود دام نر پرواری با کیفیت بالا در شهرستانها حدود کیلویی ۶۸۰ تا ۷۰۰ هزار تومان و در تهران حتی ۷۲۰ تا ۷۳۰ هزار تومان معامله میشود. این نرخها بالاتر از میانگینهای جدولهای روزانه است.
بنابراین ارقام ۶۶۷ هزار یا ۵۳۵ هزار تومانی را بهتر است نرخهای مرجع یا میانگین اعلامی دانست، نه قیمت قطعی تکتک دامهای معاملهشده.
چرا قیمت دام زنده ثابت مانده است؟
بازار فعلی در نقطهای قرار گرفته که نه دامدار فضای زیادی برای کاهش قیمت دارد و نه مصرفکننده توان پذیرش افزایشهای تازه را.
در سمت تولید، خوراک دام، دستمزد، حملونقل، دارو و سایر هزینههای دامداری اجازه نمیدهد فروشنده به آسانی نرخ دام را کاهش دهد. گزارشهای بازار در اواسط مرداد نیز تأکید دارند تولیدکنندگان معتقدند کاهش بیشتر قیمت، حاشیه سود آنها را به محدوده زیان نزدیک میکند.
در سمت دیگر، قیمت بالای گوشت قرمز قدرت خرید خانوار را محدود کرده است.
وقتی فروش گوشت در خردهفروشی کاهش مییابد، قصاب و کشتارگاه نیز نمیتواند هر افزایش قیمت دام زنده را به مصرفکننده منتقل کند. نتیجه، فشاری دوطرفه است که قیمت را در یک محدوده نسبتاً ثابت نگه میدارد.
به همین دلیل ثبات فعلی را نمیتوان الزاماً نشانه آرامش کامل بازار دانست؛ این وضعیت بیشتر شبیه تعادل میان هزینه بالای تولید و ضعف تقاضا است.
دامدار کیلویی ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار میفروشد؛ چرا گوشت بالای یک میلیون است؟
یکی از پرسشهای همیشگی مردم، فاصله میان قیمت دام زنده و قیمت گوشت روی پیشخوان فروشگاه است.
مقایسه مستقیم این دو عدد صحیح نیست. هر کیلو دام زنده به یک کیلو گوشت قابل فروش تبدیل نمیشود. پس از کشتار، پوست، احشا، استخوان و بخشهایی از وزن دام از محصول نهایی جدا میشود. سپس هزینه کشتارگاه، حمل، بستهبندی، سردخانه، توزیع و سود حلقههای مختلف زنجیره نیز اضافه میشود.
با این حال، فعالان صنعت دام معتقدند فاصله موجود بیش از هزینه طبیعی فرآوری و توزیع است.
مدیرعامل اتحادیه دام سبک در تیرماه گفته بود در حالی که دام نر پرواری با بهترین کیفیت حدود کیلویی ۶۸۰ هزار تومان معامله میشود، برخی انواع گوشت با قیمت بیش از دو میلیون تومان به مصرفکننده میرسند و از نظر او باید عملکرد شبکه توزیع با دقت بیشتری بررسی شود.
این اختلاف یکی از مهمترین موضوعات بازار گوشت است؛ زیرا کاهش قیمت دام به تنهایی تضمین نمیکند گوشت با همان نسبت در مغازه ارزان شود.
قیمت دام نسبت به بهار چقدر بالا رفته است؟
برای دیدن مسیر بازار کافی است نرخهای اردیبهشت را با مرداد مقایسه کنیم.
در اوایل اردیبهشت، رئیس شورای تأمین دام کشور قیمت بره نر گوسفندی کشتاری را حدود ۵۸۰ تا ۶۰۰ هزار تومان و گوساله را حدود ۴۸۰ تا ۵۰۰ هزار تومان اعلام کرده بود.
اکنون نرخ مرجع گوسفند در تهران ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان و گوساله تا ۵۳۵ هزار تومان گزارش میشود.
بنابراین هرچند بازار در هفتههای اخیر آرام بوده، نسبت به ابتدای فصل بهار در سطح بالاتری قرار دارد.
این تفاوت برای مصرفکننده مهم است؛ زیرا ثبات چند هفتهای قیمت به معنای ارزان شدن کالا نیست. ممکن است بازاری پس از یک دوره افزایش، در یک سطح بالا متوقف شود.
واردات گوشت همچنان ابزار تنظیم بازار است
دولت برای جلوگیری از فشار بیشتر بر بازار، همچنان از واردات گوشت قرمز استفاده میکند.
رئیس شورای تأمین دام کشور در اواخر تیرماه اعلام کرد از ابتدای سال حدود ۱۲ هزار تن گوشت قرمز وارد کشور شده و برنامه برای ادامه واردات از مسیرهای مختلف وجود دارد.
هدف از واردات این است که در دورههایی که عرضه داخلی یا قیمت بازار تحت فشار قرار میگیرد، گوشت بیشتری در شبکه توزیع وجود داشته باشد.
اما دامداران نسبت به واردات بیش از نیاز هشدار میدهند؛ زیرا اگر گوشت خارجی با حجم بالا وارد بازار شود، ممکن است قیمت دام داخلی کاهش پیدا کند و سود تولیدکننده از بین برود.
در واقع سیاستگذار با دو هدف متضاد مواجه است: باید از جهش قیمت گوشت برای خانوار جلوگیری کند و همزمان مراقب باشد دامدار داخلی به دلیل قیمت پایین از چرخه تولید خارج نشود.
عرضه داخلی نیز وضعیت بدی ندارد
گزارشهای ماههای اخیر از وضعیت مناسبتر تولید داخلی نسبت به برخی دورههای گذشته حکایت داشتهاند. فعالان بازار دام از افزایش عرضه و بهبود تولید سخن گفتهاند و همین موضوع یکی از دلایلی است که تا امروز مانع جهش جدید قیمت دام شده است.
در چنین شرایطی، اگر نهادههای دامی با ثبات بیشتری تأمین شوند و بیماریهای دامی نیز تحت کنترل بمانند، بازار میتواند بدون جهش بزرگ وارد نیمه دوم تابستان شود.
اما هر اختلال در خوراک دام یا افزایش شدید هزینههای تولید قادر است این تعادل را تغییر دهد.
آیا ثبات دام زنده به معنی ارزان شدن گوشت است؟
فعلاً نه.
برای کاهش محسوس قیمت گوشت مصرفکننده، تنها ثابت ماندن دام زنده کافی نیست. هزینه سایر حلقههای زنجیره، میزان تقاضا، واردات، عرضه کشتارگاه و حاشیه سود شبکه توزیع نیز باید کاهش پیدا کند.
از سوی دیگر، حتی در بازار دام نیز اختلاف میان نرخهای اعلامی و معامله واقعی وجود دارد. داده منتشرشده از یک مجموعه فعال بازار دام در ۱۷ مرداد، برای گوسفند زنده تهران بازهای حدود ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان ثبت کرده است که نشان میدهد قیمت روز میتواند درون یک دامنه تغییر کند.
بنابراین مصرفکننده نباید انتظار داشته باشد ثبات یک جدول مرجع بلافاصله به کاهش قیمت گوشت در قصابی منجر شود.
پیشبینی قیمت دام زنده در ادامه مرداد
با شرایط فعلی، محتملترین سناریو ادامه نوسان محدود است.
وجود دام در بازار و تقاضای نسبتاً ضعیف اجازه جهش آسان قیمت را نمیدهد. در سوی دیگر، هزینه بالای پرورش دام مانع ریزش جدی نرخهاست. گزارشهای روزهای اخیر نیز همین وضعیت را توصیف کردهاند: دامدار در برابر کاهش بیشتر مقاومت میکند و بازار مصرف نیز افزایش تازه را نمیپذیرد.
برای خروج بازار از این محدوده باید یکی از متغیرهای اصلی تغییر کند؛ افزایش جدی قیمت نهاده، افت عرضه دام، تغییر سیاست واردات یا تقویت محسوس تقاضای گوشت میتواند جهت تازهای ایجاد کند.
در غیاب چنین شوکی، بازار احتمالاً همچنان در همین کانال حرکت خواهد کرد.
جمعبندی؛ بازار دام آرام است، اما گوشت هنوز گران
قیمت دام زنده امروز ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ بدون تغییر محسوس اعلام شده است. گوسفند زنده در تهران با نرخ مرجع ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان گرانترین نمونه جدول است و چهارمحالوبختیاری با ۶۵۰ هزار تومان در پایینترین سطح قرار دارد. در بازار گوساله نیز تهران و مرکزی با ۵۳۵ هزار تومان در صدر و خراسان رضوی با حدود ۵۲۶ هزار تومان در کف قرار گرفتهاند.
نکته قابل توجه این است که این نرخها تقریباً یک ماه است در جدولهای مرجع بدون تغییر ماندهاند.
اما ثبات دام زنده نباید با ارزانی بازار اشتباه گرفته شود. قیمتها نسبت به بهار همچنان بالاترند و فاصله قابل توجهی میان ارزش دام در دامداری و گوشت در خردهفروشی وجود دارد.
به همین دلیل، مسئله اصلی بازار در نیمه دوم مرداد احتمالاً نه جهش یا سقوط ناگهانی قیمت دام، بلکه سرنوشت همین تعادل شکننده میان هزینه تولید، قدرت خرید مردم، واردات گوشت و عملکرد شبکه توزیع خواهد بود.