بورس سبز ماند اما ۵۶۰ نماد منفی شدند؛ خروج ۵.۴ همت پول حقیقی زنگ خطر است؟
بر اساس دادههای معاملات تا ساعت ۱۰:۳۰ صبح، شاخص کل بورس تهران با افزایش حدود ۵۳ هزار واحدی، معادل نزدیک به ۰.۹۷ درصد، به محدوده ۵ میلیون و ۵۷۳ هزار واحد رسیده است.
شاخص کل هموزن نیز با رشد حدود ۰.۱۶ درصدی در محدوده یک میلیون و ۵۷۶ هزار واحد قرار دارد.
در ظاهر، هر دو نماگر اصلی بازار مثبت هستند، اما مقایسه سرعت رشد آنها با ابتدای معاملات تصویر متفاوتی ارائه میدهد. بازار در دقایق ابتدایی با تقاضای قویتری آغاز شد و شیب صعود شاخصها بیشتر بود، اما بهتدریج عرضهها افزایش پیدا کرد و بخشی از رشد اولیه پس گرفته شد.
این رفتار پس از جهش سنگین روز گذشته چندان غیرمنتظره نیست. بورس تهران روز شنبه ۱۷ مرداد با رشد بیش از ۱۱۲ هزار واحدی شاخص کل به سطح حدود ۵ میلیون و ۵۲۰ هزار واحد رسید و شاخص هموزن نیز بیش از ۲.۵ درصد افزایش یافت. همان روز نزدیک به ۹ هزار میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شد؛ یکی از قدرتمندترین ورودهای نقدینگی حقیقی در دوره اخیر.
بنابراین بخشی از فشار فروش امروز را میتوان نتیجه طبیعی سیو سود پس از چند روز صعود سریع دانست.
۵۶۰ نماد منفی؛ چرا شاخص کل هنوز سبز است؟
مهمترین نکته بازار امروز اختلاف میان وضعیت شاخص کل و کلیت نمادهاست.
تا ساعت ۱۰:۳۰ حدود ۵۶۰ نماد در محدوده منفی و نزدیک به ۳۵۰ نماد در محدوده مثبت معامله میشوند. با وجود این برتری محسوس فروشندگان در تعداد نمادها، شاخص کل همچنان بیش از ۵۳ هزار واحد مثبت است.
علت این اتفاق به ساختار شاخص کل بازمیگردد. شرکتهای بزرگ و با ارزش بازار بالا وزن بیشتری در این شاخص دارند. بنابراین کافی است تعدادی از نمادهای بزرگ مانند فولاد، فملی یا برخی بانکها مثبت باشند تا شاخص کل افزایش پیدا کند، حتی در شرایطی که بخش قابلتوجهی از سهام کوچک و متوسط بازار منفی هستند.
رشد محدود ۰.۱۶ درصدی شاخص هموزن نیز همین موضوع را تأیید میکند. شاخص هموزن وزن تقریباً مشابهی به شرکتها میدهد و به همین دلیل تصویر نزدیکتری از وضعیت عمومی نمادها ارائه میکند.
این شکاف به معنای سقوط قطعی بورس نیست، اما نشان میدهد قدرت تقاضا نسبت به معاملات روز شنبه کاهش پیدا کرده است.
خروج ۵.۴ همت پول حقیقی؛ مهمترین سیگنال معاملات امروز
تا نیمه نخست معاملات امروز حدود ۵.۴ همت پول حقیقی از بازار خارج شده است. این عدد در مقایسه با ورود سنگین نقدینگی در روز گذشته قابلتوجه است.
روز شنبه نزدیک به ۹ همت پول حقیقی وارد سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی شده بود و همین جریان نقدینگی یکی از دلایل اصلی ثبت رکورد جدید شاخصها بود.
اما امروز ورق تا حدودی برگشته است.
خروج پول حقیقی الزاماً به معنای خروج کامل سرمایه از بازار سرمایه نیست. ممکن است بخشی از این منابع به صندوقهای درآمد ثابت، صندوقهای طلا یا حتی نقدینگی حساب کارگزاری منتقل شده باشد. با این حال، چنین رقمی نشان میدهد معاملهگران خرد پس از سود روزهای اخیر، در قیمتهای فعلی تمایل بیشتری به فروش پیدا کردهاند.
این رفتار بهویژه زمانی اهمیت پیدا میکند که با آمار سرانه خرید و فروش همراه شود.
قدرت فروشندگان بیشتر شد
سرانه خرید حقیقی تا ساعت ۱۰:۳۰ حدود ۱۱۱ میلیون تومان و سرانه فروش حقیقی نزدیک به ۱۵۱ میلیون تومان گزارش شده است.
به بیان ساده، متوسط ارزش سفارش فروش هر فروشنده حقیقی به شکل محسوسی بیشتر از قدرت خریداران است. نسبت این دو عدد نشان میدهد قدرت فروشنده حقیقی در این مقطع حدود ۱.۳۶ برابر خریدار است.
روز گذشته شرایط تقریباً معکوس بود و قدرت خرید حقیقیها در سطح بالاتری قرار داشت. ورود سنگین پول نیز نشان میداد بخش بزرگی از بازار با انگیزه خرید وارد معاملات شده است.
تغییر این نسبت در معاملات امروز را میتوان یکی از نشانههای افزایش عرضه و شناسایی سود دانست.
کدام گروهها بیشترین معامله را دارند؟
در میان صنایع بورسی، گروههای بانکی، فلزات اساسی و فرآوردههای نفتی بیشترین ارزش معاملات را به خود اختصاص دادهاند.
از نظر حجم معاملات نیز بانکها، خودروییها و فلزات اساسی در صدر قرار دارند.
تمرکز معاملات روی صنایع بزرگ میتواند یکی از دلایل مقاومت شاخص کل در برابر افزایش تعداد نمادهای منفی باشد. سهام بزرگ کالایی و بانکی وزن قابلتوجهی در شاخص دارند و حتی ورود محدود نقدینگی به آنها میتواند نماگر اصلی بازار را بالا نگه دارد.
در سوی جریان نقدینگی، گروههای فلزات اساسی، فنی و مهندسی و لاستیک از مهمترین مقاصد ورود پول حقیقی بودهاند.
در مقابل، صندوقها، صنایع شیمیایی و شرکتهای چندرشتهای با خروج بیشتری از سرمایه حقیقی مواجه شدهاند.
فولاد و فملی در مرکز توجه خریداران
در سطح نمادها، فولاد، فملی و وتجارت بیشترین ورود پول حقیقی را تجربه کردهاند.
حضور فولاد و فملی در این فهرست اهمیت ویژهای دارد. این دو شرکت از بزرگترین نمادهای بازار هستند و خرید حقیقی در آنها میتواند بخشی از مثبت ماندن شاخص کل را توضیح دهد.
در مقابل، شستا، وبملت و تاپیکو در میان نمادهایی قرار گرفتهاند که بیشترین خروج پول حقیقی را ثبت کردهاند.
نکته جالب اینکه در روزهای قبل برخی از همین نمادها از بزرگترین مقاصد ورود پول بودند. برای نمونه پیش از شروع معاملات شنبه، دادههای بازار نشان میداد تاپیکو، شستا، وتجارت و وبملت از نمادهای دارای ورود قابلتوجه نقدینگی حقیقی بودهاند.
چرخش سریع جریان پول میان این سهمها نشان میدهد معاملهگران کوتاهمدت حضور فعالی در بازار دارند.
آیا بورس وارد فاز اصلاحی شده است؟
هنوز برای اعلام شروع یک اصلاح جدی زود است.
شاخص کل نهتنها منفی نشده، بلکه همچنان در حال ثبت سطوح بالاتر تاریخی است. شاخص هموزن نیز با وجود کاهش سرعت رشد، مثبت باقی مانده است. یک روز افزایش عرضه پس از چند جلسه صعود قدرتمند نمیتواند بهتنهایی تأییدکننده پایان روند باشد.
رفتار امروز بیشتر به اصلاح درونروزی و شناسایی سود شباهت دارد.
بازار روز شنبه جهشی بیش از دو درصدی داشت و ۹۷ درصد نمادها در محدوده مثبت معامله شدند. چنین وضعیت یکطرفهای معمولاً نمیتواند هر روز تکرار شود و طبیعی است که بخشی از خریداران کوتاهمدت در روز بعد اقدام به فروش کنند.
اما ادامه خروج پول حقیقی در چند جلسه متوالی، منفی شدن هموزن و افزایش صفهای فروش میتواند تصویر متفاوتی ایجاد کند.
بورس چرا همچنان خریدار دارد؟
یکی از استدلالهای اصلی فعالان خوشبین بازار، عقبماندگی بورس نسبت به سایر داراییها در سالهای اخیر است.
افزایش نرخ ارز و رشد قیمت بسیاری از محصولات و داراییها باعث شده بخشی از سرمایهگذاران سهام شرکتهای صادراتی و داراییمحور را همچنان دارای ظرفیت رشد بدانند. از طرف دیگر، کاهش ریسکهای سیاسی در مقاطع اخیر و تقویت امید به ثبات اقتصادی، زمینه بازگشت نقدینگی را فراهم کرده است.
پیش از معاملات امروز نیز تحلیلگران با توجه به ورود سنگین پول حقیقی در روز شنبه، احتمال ادامه تقاضا را مطرح کرده بودند؛ هرچند تأکید داشتند پس از رشدهای سریع، افزایش عرضه کاملاً محتمل است.
بورس اکنون بیش از هر چیز به ثبات محیط سیاسی نیاز دارد. هرگونه افزایش ناگهانی ریسک میتواند معاملهگران کوتاهمدت را به سرعت به سمت فروش هدایت کند.
سه سناریو برای ادامه بورس
در سناریوی نخست، اگر عرضههای امروز جذب شوند و ورود پول حقیقی دوباره بازگردد، اصلاح فعلی میتواند صرفاً یک استراحت کوتاه باشد و شاخص برای ثبت ارتفاعهای جدید حرکت کند.
در سناریوی دوم، بازار برای چند روز وارد فاز نوسانی میشود؛ شاخص کل در محدوده فعلی حرکت میکند و نقدینگی میان صنایع مختلف جابهجا میشود. این سناریو پس از رشد سریع هفته گذشته کاملاً قابل تصور است.
سناریوی سوم زمانی فعال میشود که خروج پول حقیقی ادامه پیدا کند، شاخص هموزن منفی شود و ارزش صفهای فروش افزایش یابد. در چنین وضعیتی میتوان با اطمینان بیشتری از آغاز یک اصلاح کوتاهمدت سخن گفت.
فعلاً دادههای ساعت ۱۰:۳۰ به تنهایی برای تأیید سناریوی سوم کافی نیستند.
جمعبندی؛ بورس مثبت است اما بازار دیگر یکدست نیست
بورس تهران در معاملات ۱۸ مرداد همچنان سبز مانده و شاخص کل با رشد حدود ۵۳ هزار واحدی به سطح ۵ میلیون و ۵۷۳ هزار واحد رسیده است، اما ترکیب معاملات نسبت به روز گذشته کاملاً تغییر کرده است.
منفی بودن ۵۶۰ نماد، خروج ۵.۴ همت پول حقیقی و افزایش سرانه فروش به ۱۵۱ میلیون تومان نشان میدهد عرضهکنندگان قدرت گرفتهاند. در مقابل، حفظ رشد شاخص کل، مثبت ماندن هموزن و ادامه تقاضا در نمادهای بزرگی مانند فولاد و فملی اجازه نمیدهد معاملات امروز را آغاز قطعی یک روند نزولی بدانیم.
آنچه در بازار مشاهده میشود، فعلاً بیشتر شبیه سیو سود و اصلاح کوتاه پس از یک صعود پرشتاب است. برای تشخیص تغییر واقعی روند باید رفتار نقدینگی در پایان معاملات امروز و جلسات بعدی را دید؛ زیرا در شرایط فعلی، جهت بازار بیش از خود عدد شاخص به این بستگی دارد که پول حقیقی دوباره به سهام برگردد یا خروج امروز به یک روند چندروزه تبدیل شود.