دلار از کف برگشت؛ قیمت ۱۸۷ هزار تومان شد | پایان ریزش ارز یا آغاز موج تازه گرانی؟

بازار ارز در نخستین روز هفته مسیر روزهای پایانی هفته قبل را ادامه نداد. دلار که معاملات پنجشنبه را در محدوده ۱۸۵ هزار تومان به پایان رسانده بود، امروز با افزایش تقاضا دو هزار تومان گران شد و به ۱۸۷ هزار تومان رسید. تجارت‌نیوز نیز افزایش تقاضای ناشی از جذاب‌شدن قیمت‌های پایین‌تر و تداوم انتظارات تورمی را از عوامل اصلی برگشت امروز بازار عنوان کرده است.

این حرکت هنوز برای اعلام پایان روند نزولی روزهای گذشته کافی نیست؛ اما یک پیام روشن دارد: خریداران در محدوده ۱۸۵ هزار تومان دوباره وارد بازار شده‌اند و فعلاً اجازه نداده‌اند کاهش قیمت بدون مقاومت ادامه پیدا کند.

قیمت دلار و یورو امروز ۱۷ مرداد ۱۴۰۵

آخرین نرخ‌های گزارش‌شده از بازار آزاد و بازار توافقی به این شرح است:

قیمت دلار آزاد در پایان معاملات پنجشنبه حدود ۱۸۵ هزار تومان و یورو حدود ۲۱۲ هزار تومان بود. در نتیجه دلار امروز نزدیک ۱.۱ درصد و یورو تقریباً ۱.۹ درصد افزایش یافته است.

افزایش بیشتر یورو می‌تواند علاوه بر تحولات داخلی، به تغییرات نرخ برابری یورو و دلار در بازار جهانی نیز مرتبط باشد.

دلار توافقی هم گران شد

افزایش قیمت محدود به بازار آزاد نیست. نرخ فروش دلار توافقی امروز ۲۳۱ تومان بالا رفت و به ۱۵۴ هزار و ۴۵۱ تومان رسید. نرخ خرید آن نیز ۱۵۳ هزار و ۶۰ تومان اعلام شده است.

بنابراین فاصله قیمت فروش دلار آزاد ۱۸۷ هزار تومانی با دلار توافقی اکنون حدود ۳۲ هزار و ۵۵۰ تومان است.

به عبارت دیگر، دلار بازار آزاد تقریباً ۲۱ درصد بالاتر از نرخ فروش توافقی معامله می‌شود.

این شکاف از چند جهت اهمیت دارد. نرخ توافقی بیشتر برای تأمین ارز در سازوکارهای رسمی و تجاری اهمیت دارد، در حالی که بازار آزاد مستقیماً تحت تأثیر انتظارات سیاسی، تقاضای سرمایه‌ای و رفتار سفته‌بازان نیز قرار می‌گیرد.

هرچه فاصله این دو نرخ بیشتر شود، تفاوت هزینه دسترسی به ارز رسمی و آزاد نیز افزایش پیدا می‌کند.

چرا دلار بعد از چند روز کاهش دوباره بالا رفت؟

مهم‌ترین اتفاق امروز را می‌توان بازگشت تقاضا در قیمت‌های پایین‌تر دانست.

وقتی دلار از سطوح بالاتر عقب می‌نشیند، بخشی از معامله‌گرانی که همچنان انتظار افزایش قیمت در ماه‌های آینده دارند، کاهش نرخ را به چشم فرصت خرید می‌بینند. اگر تعداد این خریداران بالا برود، بازار می‌تواند حتی بدون انتشار یک خبر منفی سیاسی، از کف کوتاه‌مدت خود فاصله بگیرد.

گزارش امروز بازار نیز همین رفتار را برجسته کرده و از «جذابیت قیمت‌های فعلی» برای بخشی از خریداران سخن گفته است.

اما اینکه دلار از اینجا وارد یک موج صعودی تازه شود یا دوباره عقب‌نشینی کند، بیش از هر چیز به دو نیروی مخالف بستگی دارد: تحولات سیاسی و متغیرهای تورمی اقتصاد ایران.

خبرهای سیاسی هنوز به نفع کاهش ریسک است

در روزهای اخیر خبرهای مثبتی درباره میانجی‌گری عمان و تلاش برای کاهش تنش در منطقه منتشر شده است.

وزارت خارجه ایران پنجم اوت اعلام کرد تهران و مسقط بر سر مختصات یک مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز به تفاهم رسیده‌اند و گفت‌وگوها برای تکمیل جزئیات ادامه دارد. یک مقام آمریکایی نیز هفتم اوت به رویترز گفت پیشرفت‌هایی حاصل شده و آمریکا انتظار دارد توافقی درباره تردد تجاری در هرمز به‌زودی شکل بگیرد.

اما باید میان این گفت‌وگوها و «مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا» تفاوت گذاشت.

سخنگوی وزارت خارجه ایران در سوم اوت اعلام کرده بود در آن مقطع مذاکره مستقیمی با آمریکا در جریان نیست و گفت‌وگوهای موجود با عمان عمدتاً به موضوع تنگه هرمز مربوط می‌شود. بنابراین کاهش ریسک سیاسی بازار ارز بر پایه نشانه‌های تنش‌زدایی و میانجی‌گری است و نه لزوماً یک توافق نهایی یا آغاز قطعی مذاکرات مستقیم تهران و واشنگتن.

این تفاوت برای معامله‌گران دلار بسیار مهم است.

چرا تورم اجازه ریزش راحت دلار را نمی‌دهد؟

طرف دیگر معادله، تورم داخلی است و آمارهای جدید در این بخش بسیار سنگین هستند.

براساس گزارش مرکز آمار که اواخر تیر منتشر شد، تورم نقطه‌به‌نقطه خانوارهای کشور در تیرماه ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد رسیده است. یعنی خانوارها برای خرید مجموعه مشابهی از کالاها و خدمات، به‌طور متوسط نزدیک ۸۸ درصد بیشتر از تیر سال قبل هزینه کرده‌اند.

تورم سالانه نیز در سطوح بسیار بالا قرار دارد. چنین شرایطی باعث می‌شود بخشی از فعالان اقتصادی و خانوارها نگهداری ریال را پرریسک بدانند و در دوره‌های کاهش قیمت دلار، دوباره به بازار ارز، طلا یا سایر دارایی‌ها بازگردند.

بنابراین حتی اگر اخبار سیاسی بتواند برای چند روز یا چند هفته قیمت دلار را پایین بیاورد، ادامه کاهش پایدار نیازمند تغییر در متغیرهای اقتصادی عمیق‌تر نیز هست.

آیا ناترازی بودجه و نقدینگی دلار را دوباره صعودی می‌کنند؟

در تحلیل بازار ارز معمولاً سه متغیر بنیادین بیشتر از بقیه مورد توجه هستند: تورم، وضعیت مالی دولت و رشد متغیرهای پولی.

اگر هزینه‌های دولت به شکلی تأمین شود که مستقیماً یا غیرمستقیم به افزایش پایه پولی و نقدینگی منجر شود، در بلندمدت می‌تواند فشار تورمی ایجاد کند. اثر این فرآیند لزوماً فوری نیست؛ اما معامله‌گران ارز معمولاً پیش از آنکه تورم جدید در شاخص قیمت مصرف‌کننده دیده شود، به انتظارات آینده واکنش نشان می‌دهند.

به همین دلیل تعبیر «دلار باید تا پایان سال حتماً گران شود» یک واقعیت قطعی اقتصادی نیست؛ اما وجود تورم بسیار بالا باعث شده سناریوی افزایش دوباره نرخ ارز همچنان در ذهن بخش قابل توجهی از بازار باقی بماند.

این همان عاملی است که قدرت اخبار سیاسی برای پایین نگه داشتن طولانی‌مدت دلار را محدود می‌کند.

محدوده ۱۸۵ هزار تومان به حمایت دلار تبدیل شده است؟

رفتار امروز نشان می‌دهد محدوده ۱۸۵ هزار تومان دست‌کم در کوتاه‌مدت برای خریداران جذاب بوده است.

اما یک روز افزایش برای معرفی این قیمت به‌عنوان «کف قطعی» کافی نیست.

اگر دلار در معاملات آینده بالای ۱۸۷ تا ۱۸۸ هزار تومان تثبیت شود و سپس به سمت سطوح بالاتر حرکت کند، می‌توان گفت فشار خرید تقویت شده است. در مقابل، بازگشت دوباره زیر ۱۸۵ هزار تومان می‌تواند شکست حمایت کوتاه‌مدت را نشان دهد و زمینه آزمایش قیمت‌های پایین‌تر را ایجاد کند.

نرخ‌های بازار در هفته‌های گذشته نیز نشان می‌دهند محدوده ۱۸۷ هزار تومان چند بار مورد معامله قرار گرفته است؛ برای مثال در چهارم و پنجم مرداد قیمت‌هایی نزدیک ۱۸۷ هزار تومان گزارش شده بود.

بنابراین نرخ امروز هنوز یک رکورد تازه نیست، بلکه بازگشت دلار به منطقه‌ای است که پیش‌تر نیز بازار آن را تجربه کرده است.

افزایش یورو چرا شدیدتر از دلار بود؟

یورو امروز چهار هزار تومان گران شده و به حدود ۲۱۶ هزار تومان رسیده است؛ تقریباً دو برابر افزایش نسبی دلار.

یکی از دلایل احتمالی، تحولات بازارهای جهانی است. گزارش بسیار ضعیف اشتغال آمریکا در روز جمعه باعث کاهش ارزش دلار در برابر برخی ارزهای اصلی شد. وقتی یورو در بازار جهانی در برابر دلار تقویت شود، قیمت ریالی آن می‌تواند حتی با ثابت بودن شرایط داخلی سریع‌تر از دلار افزایش پیدا کند.

بنابراین حرکت یورو حاصل ترکیب دو متغیر است: ارزش ریال در داخل و نرخ EUR/USD در بازار جهانی.

سه سناریو برای قیمت دلار در هفته جدید

سناریوی اول، ادامه کاهش تنش‌های سیاسی است. اگر توافق مربوط به هرمز نهایی شود و نشانه‌های بیشتری از کاهش تنش منطقه‌ای منتشر شود، تقاضای احتیاطی ارز می‌تواند کمتر شود. در این حالت احتمال بازگشت دلار به محدوده ۱۸۵ هزار تومان و حتی آزمایش سطوح پایین‌تر وجود دارد. مذاکرات ایران و عمان هنوز در مرحله نهایی‌سازی قرار دارد و نتیجه قطعی آن برای بازار اهمیت بالایی خواهد داشت.

سناریوی دوم، تثبیت بازار است. اگر خبر سیاسی مهمی منتشر نشود و معامله‌گران نیز در قیمت‌های بالاتر تمایل زیادی به خرید نشان ندهند، دلار می‌تواند مدتی میان محدوده‌های فعلی نوسان کند.

سناریوی سوم، بازگشت روند افزایشی است. شکست سطوح بالاتر در کنار افزایش تقاضای احتیاطی یا انتشار اخبار منفی سیاسی می‌تواند بار دیگر انتظارات تورمی را فعال کند و خریداران بیشتری را وارد بازار کند.

دلار میان سیاست و تورم گرفتار شده است

آنچه امروز در بازار مشاهده می‌شود بیش از آنکه یک سیگنال قطعی برای آغاز جهش تازه دلار باشد، نشان‌دهنده نبرد دو نیروی قدرتمند است.

در یک سمت، خبرهای مربوط به پیشرفت مذاکرات ایران و عمان و احتمال کاهش تنش در تنگه هرمز قرار دارد که می‌تواند ریسک سیاسی را کاهش دهد.

در سمت مقابل، تورم نقطه‌به‌نقطه نزدیک ۸۸ درصدی قرار گرفته که باعث می‌شود نگرانی درباره کاهش ارزش ریال همچنان در اقتصاد وجود داشته باشد.

دلار امروز از ۱۸۵ به ۱۸۷ هزار تومان برگشته، یورو به ۲۱۶ هزار تومان رسیده و نرخ فروش دلار توافقی نیز ۱۵۴ هزار و ۴۵۱ تومان است.

بنابراین نمی‌توان صرف رشد دو هزار تومانی امروز را به معنای پایان ریزش دلار دانست؛ همان‌طور که کاهش چند روز قبل نیز برای اعلام آغاز یک روند نزولی بلندمدت کافی نبود.

محدوده ۱۸۵ تا ۱۸۷ هزار تومان اکنون به میدان اصلی جدال خریداران و فروشندگان تبدیل شده است. اگر اخبار سیاسی مثبت بتواند بر انتظارات تورمی غلبه کند، دلار دوباره تحت فشار قرار خواهد گرفت؛ اما اگر تورم و نگرانی از آینده ریال دست بالا را پیدا کنند، افزایش امروز می‌تواند نخستین نشانه بازگشت تقاضا به بازار ارز باشد.