دلار حواله ۱۵۴ هزار تومان شد؛ یورو رکورددار رشد | پیام افزایش نرخ‌های مرکز مبادله چیست؟

بازار ارز رسمی ایران هفته جدید را با افزایش نرخ اغلب ارزهای پرکاربرد آغاز کرد. براساس نرخ‌های اعلام‌شده، فروش حواله دلار آمریکا از ۱۵۴ هزار و ۲۲۰ تومان در آخرین روز کاری به ۱۵۴ هزار و ۴۵۱ تومان رسید؛ افزایشی ۲۳۱ تومانی یا حدود ۰.۱۵ درصد.

یورو حرکت بزرگ‌تری داشت و با رشد ۴۷۹ تومانی از ۱۷۸ هزار و ۶۳ تومان به ۱۷۸ هزار و ۵۴۲ تومان رسید. رشد روزانه یورو حدود ۰.۲۷ درصد بود و به این ترتیب بیشترین افزایش را در میان پنج ارز اصلی مورد بررسی ثبت کرد.

درهم امارات نیز ۶۳ تومان بالا رفت و ۴۲ هزار و ۵۶ تومان قیمت خورد، در حالی که یوان چین با افزایش ۴۴ تومانی به ۲۲ هزار و ۸۸۸ تومان رسید. تنها ارز نزولی این گروه روبل روسیه بود که با افت ۲۹ تومانی، از هزار و ۹۰۸ تومان به هزار و ۸۷۹ تومان کاهش پیدا کرد.

جدول قیمت حواله ارز امروز ۱۷ مرداد ۱۴۰۵

مقایسه این ارقام نشان می‌دهد افزایش امروز در دلار و درهم تقریباً هم‌جهت بوده است؛ اتفاقی طبیعی با توجه به پیوند نرخ درهم با دلار آمریکا. یورو اما به دلیل تغییرات نرخ برابری جهانی، رشد بیشتری را تجربه کرده است.

دلار حواله در کمتر از دو ماه بیش از ۸۸۰۰ تومان گران شد

برای درک بهتر روند بازار، نرخ امروز را باید با هفته‌های قبل مقایسه کرد.

در ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ قیمت فروش حواله دلار در مرکز مبادله ۱۴۵ هزار و ۶۰۵ تومان بود. یورو ۱۶۹ هزار و ۱۲۸ تومان، درهم ۳۹ هزار و ۶۴۷ تومان، یوان ۲۱ هزار و ۵۴۱ تومان و روبل دو هزار و ۱۸ تومان قیمت داشتند.

در نتیجه دلار از آن زمان تا امروز حدود ۸ هزار و ۸۴۶ تومان، معادل ۶.۱ درصد افزایش یافته است.

در همین مدت یورو بیش از ۹۴۰۰ تومان یا حدود ۵.۶ درصد رشد کرده و درهم نیز تقریباً ۶.۱ درصد گران شده است. یوان چین با رشد بیش از شش درصدی همراه بوده، اما روبل روسیه نسبت به ۲۸ خرداد نزدیک هفت درصد ارزان‌تر شده است.

این اعداد نشان می‌دهد جهت کلی نرخ‌های حواله‌ای دلار، یورو، درهم و یوان طی هفته‌های اخیر صعودی بوده و حرکت امروز صرفاً یک اتفاق تک‌روزه نیست.

از ۵ مرداد تا امروز چه اتفاقی افتاده است؟

در پنجم مرداد، حواله دلار ۱۵۱ هزار و ۷۸۷ تومان، یورو ۱۷۲ هزار و ۵۹۹ تومان، درهم ۴۱ هزار و ۳۳۰ تومان، روبل هزار و ۹۴۵ تومان و یوان ۲۲ هزار و ۴۱۲ تومان معامله می‌شد. در آن روز نیز همه این ارزها نسبت به جلسه قبل افزایش قیمت داشتند.

از پنجم تا هفدهم مرداد، دلار حواله حدود ۲۶۶۴ تومان یا ۱.۸ درصد افزایش یافته است.

یورو در همین فاصله نزدیک ۵۹۴۳ تومان یا ۳.۴ درصد رشد کرده؛ یعنی تقریباً دو برابر درصد افزایش دلار. درهم حدود ۱.۸ درصد و یوان کمی بیش از دو درصد گران شده‌اند، در حالی که روبل حدود ۳.۴ درصد پایین آمده است.

این مقایسه یک نکته مهم دارد: افزایش یورو فقط ناشی از بالا رفتن نرخ پایه ارز در داخل نیست و تحولات بازار جهانی ارز نیز در آن نقش داشته است.

چرا یورو امروز بیشتر از دلار گران شد؟

در بازارهای بین‌المللی، دلار آمریکا روز جمعه بعد از انتشار آمار بسیار ضعیف بازار کار آمریکا تحت فشار قرار گرفت.

اقتصاد آمریکا در ژوئیه برخلاف پیش‌بینی رشد ۸۰ هزار نفری، ۲۳ هزار شغل از دست داد. واکنش بازار کاهش ارزش دلار بود و یورو تا حوالی ۱.۱۵۶۸ دلار بالا رفت. شاخص دلار نیز حدود ۰.۴۴ درصد افت کرد.

این موضوع برای نرخ یورو در ایران اهمیت دارد.

نرخ ریالی یورو فقط تابع تغییر ارزش ریال در مقابل دلار نیست؛ رابطه یورو با دلار در بازار جهانی نیز مستقیماً روی آن تأثیر می‌گذارد. بنابراین حتی اگر نرخ حواله دلار تنها ۰.۱۵ درصد افزایش یابد، تقویت یورو در بازارهای جهانی می‌تواند افزایش بیشتری را در نرخ ریالی یورو ایجاد کند.

رشد ۰.۲۷ درصدی یورو در مرکز مبادله امروز را می‌توان تا حدی در همین چارچوب توضیح داد.

چرا درهم تقریباً هم‌اندازه دلار حرکت کرد؟

درهم امارات به دلار آمریکا متصل است و نرخ برابری آن در محدوده‌ای بسیار ثابت مدیریت می‌شود. به همین دلیل تغییرات حواله درهم در مرکز مبادله معمولاً شباهت زیادی به روند حواله دلار دارد.

امروز دلار حدود ۰.۱۵ درصد افزایش یافت و درهم نیز تقریباً ۰.۱۵ درصد گران شد.

این موضوع از منظر تجارت ایران مهم است؛ زیرا امارات یکی از مهم‌ترین مراکز تجاری و مالی مرتبط با بازرگانان ایرانی است و بسیاری از پرداخت‌ها، واردات و تسویه‌های منطقه‌ای از مسیر درهم انجام می‌شوند.

بنابراین افزایش نرخ درهم برای واردکنندگان می‌تواند تقریباً همان پیام افزایش دلار را داشته باشد: بالا رفتن تدریجی هزینه ریالی تأمین ارز.

چرا روبل برخلاف بازار کاهش پیدا کرد؟

روبل روسیه تنها ارز نزولی امروز بود و حدود ۱.۵۲ درصد افت کرد.

برخلاف درهم که تقریباً مستقیماً همراه دلار حرکت می‌کند، نرخ روبل به شرایط بازار ارز روسیه، تجارت خارجی این کشور، جریان صادرات انرژی و نرخ‌های متقاطع بین‌المللی حساس است. بنابراین الزاماً نباید انتظار داشت روبل نیز هر روز هم‌جهت دلار مرکز مبادله حرکت کند.

نکته مهم‌تر در روند بلندتر دیده می‌شود. روبل در ۲۸ خرداد حدود ۲۰۱۸ تومان بود و امروز به ۱۸۷۹ تومان رسیده است؛ یعنی برخلاف دلار، یورو، درهم و یوان، در این بازه تقریباً هفت درصد کاهش داشته است.

از این جهت روند روبل فعلاً یک استثنا در سبد ارزهای حواله‌ای مرکز مبادله محسوب می‌شود.

افزایش دلار حواله چه اثری روی قیمت کالا دارد؟

حواله دلار نرخ ویترین صرافی برای خرید نقدی مردم نیست. اهمیت اصلی آن به تجارت خارجی، واردات و تأمین ارز بنگاه‌های اقتصادی مربوط می‌شود.

بنابراین افزایش چندصدتومانی یک روزه دلار حواله احتمالاً به‌تنهایی شوک فوری بزرگی در قیمت کالا ایجاد نمی‌کند، اما روند افزایشی مستمر اهمیت بیشتری دارد.

برای مثال دلار حواله نسبت به ۲۸ خرداد بیش از شش درصد افزایش یافته است. اگر واردکننده‌ای کالایی را با ارز تأمین‌شده در این بازار وارد کند، افزایش نرخ ارز می‌تواند بخشی از هزینه ریالی واردات او را بالا ببرد.

این موضوع در کالاهایی که سهم ارزبری بالاتری دارند ــ از مواد اولیه صنعتی و قطعات گرفته تا ماشین‌آلات ــ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

البته نرخ ارز تنها مؤلفه قیمت نهایی نیست؛ تعرفه، هزینه حمل، بیمه، مالیات، تأمین مالی و حاشیه سود نیز دخیل هستند. بنابراین نمی‌توان گفت افزایش شش درصدی نرخ حواله الزاماً به افزایش شش درصدی قیمت مصرف‌کننده منجر خواهد شد.

فاصله بازار رسمی و آزاد چرا مهم است؟

یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که فعالان اقتصادی دنبال می‌کنند، فاصله نرخ مرکز مبادله با بازار آزاد است.

در روز ششم مرداد، برای نمونه، نرخ‌هایی نزدیک ۱۹۰ تا ۱۹۱ هزار تومان برای دلار بازار آزاد گزارش می‌شد، در حالی که نرخ حواله مرکز مبادله در همان مقطع نزدیک ۱۵۲ هزار تومان بود.

وجود این فاصله دو اثر دارد.

از یک طرف، تأمین ارز رسمی با نرخ پایین‌تر هزینه واردات قانونی را کاهش می‌دهد. از طرف دیگر، فاصله زیاد میان دو بازار می‌تواند انگیزه‌های رانتی و تقاضای بیشتر برای دسترسی به منابع ارزی رسمی ایجاد کند.

اگر نرخ حواله به‌تدریج افزایش یابد ولی بازار آزاد ثابت یا نزولی باشد، این شکاف کاهش پیدا می‌کند. برعکس، جهش دوباره دلار آزاد می‌تواند فاصله را بار دیگر افزایش دهد.

آیا دلار مرکز مبادله باز هم گران می‌شود؟

روند چند هفته اخیر فعلاً صعود ملایم را نشان می‌دهد، نه جهش ناگهانی.

دلار از ۱۴۵ هزار و ۶۰۵ تومان در ۲۸ خرداد به ۱۵۱ هزار و ۷۸۷ تومان در پنجم مرداد و اکنون به ۱۵۴ هزار و ۴۵۱ تومان رسیده است.

اگر همین الگو ادامه پیدا کند، احتمال رشد تدریجی نرخ رسمی وجود دارد؛ اما مسیر بعدی به عرضه ارز صادراتی، سیاست بانک مرکزی، شرایط تجارت خارجی و تحولات سیاسی بستگی خواهد داشت.

از طرف دیگر، تضعیف اخیر دلار در بازار جهانی پس از گزارش اشتغال آمریکا می‌تواند نرخ‌های متقاطع مانند یورو و ین را بیشتر از خود دلار تحت تأثیر قرار دهد. بازار جهانی اکنون احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در سپتامبر را کمتر از قبل ارزیابی می‌کند و همین مسئله دلار را در برابر ارزهای اصلی تحت فشار قرار داده است.

پیام بازار ارز در ۱۷ مرداد؛ صعود آرام دلار، حرکت سریع‌تر یورو

بازار حواله امروز یک پیام مشخص دارد: دلار رسمی همچنان آرام اما پیوسته در حال بالا رفتن است.

افزایش ۲۳۱ تومانی امروز به‌تنهایی عدد بزرگی نیست، اما وقتی در کنار رشد بیش از ۸۸۰۰ تومانی نسبت به اواخر خرداد قرار می‌گیرد، تصویر متفاوتی ایجاد می‌کند.

یورو نیز به دلیل ترکیب افزایش نرخ داخلی و تقویت در بازار جهانی، حرکت سریع‌تری داشته و امروز رکورددار رشد در میان ارزهای اصلی بوده است.

درهم تقریباً همگام دلار حرکت کرده، یوان نیز روند صعودی خود را حفظ کرده و روبل در جهت مخالف قرار گرفته است.

برای فعالان اقتصادی، مهم‌تر از نوسان یک‌روزه این است که ببینند آیا مرکز مبادله در هفته‌های آینده مسیر تعدیل تدریجی نرخ‌ها را ادامه می‌دهد یا خیر. اگر دلار حواله همچنان آرام به سمت سطوح بالاتر حرکت کند، اثر آن به‌تدریج در هزینه واردات و قیمت تمام‌شده بخشی از کالاها ظاهر خواهد شد؛ حتی اگر بازار آزاد در کوتاه‌مدت آرام باقی بماند.