شوک تازه به بازار مرغ؛ قیمت هر کیلو تا ۳۸۰ هزار تومان میرود؟ / نرخ امروز مرغ و قطعات
تازهترین نرخهای منتشرشده از بازار مرغ نشان میدهد قیمت هر کیلو مرغ گرم برای مصرفکننده در محدوده ۳۰۰ تا ۳۲۰ هزار تومان قرار دارد. مرغ زنده نیز در بازه ۲۱۰ تا ۲۲۰ هزار تومان معامله میشود.
در بازار قطعات، ران مرغ تقریباً همقیمت مرغ کامل و در محدوده ۳۰۰ تا ۳۲۰ هزار تومان گزارش شده و برای سینه و فیله نیز نرخ حدود ۵۸۰ هزار تومان منتشر شده است.
| محصول | قیمت فعلی هر کیلو |
|---|---|
| مرغ گرم | ۳۰۰ تا ۳۲۰ هزار تومان |
| مرغ زنده | ۲۱۰ تا ۲۲۰ هزار تومان |
| ران مرغ | ۳۰۰ تا ۳۲۰ هزار تومان |
| سینه مرغ | حدود ۵۸۰ هزار تومان |
| فیله مرغ | حدود ۵۸۰ هزار تومان |
البته قیمت قطعات مرغ در فروشگاههای مختلف میتواند متفاوت باشد. برای نمونه مهدی یوسفخانی، دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بستهبندی طیور، روز ۵ مرداد قیمت سینه را حدود ۵۵۰ هزار تومان و فیله را حدود ۶۰۰ هزار تومان اعلام کرده بود. بنابراین نرخ قطعات به دلیل نوع برش، بستهبندی، برند و محل عرضه دامنه بیشتری نسبت به مرغ کامل دارد.
مرغ ۳۸۰ هزار تومانی در راه است؟
مهمترین خبر بازار، پیشبینی افزایش قیمت مرغ گرم به محدوده ۳۶۰ تا ۳۸۰ هزار تومان است.
گزارشهای منتشرشده در روز جمعه ۱۶ مرداد به نقل از مهدی یوسفخانی از احتمال رسیدن قیمت مرغ زنده به حدود ۲۵۰ هزار تومان و مرغ گرم به ۳۶۰ تا ۳۸۰ هزار تومان در نیمه دوم مرداد خبر میدهند.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: ۳۸۰ هزار تومان قیمت امروز مرغ نیست.
نرخ قابل استناد فعلی همچنان ۳۰۰ تا ۳۲۰ هزار تومان است و عدد ۳۶۰ تا ۳۸۰ هزار تومان در قالب پیشبینی یا محدودهای که فعالان صنفی برای هفتههای آینده مطرح میکنند، باید در نظر گرفته شود.
به همین دلیل نمیتوان از همین حالا گفت مرغ «قطعاً» کیلویی ۳۸۰ هزار تومان شده است.
اگر کمبود مرغ نداریم، چرا قیمت باید بالا برود؟
اینجاست که وضعیت بازار کمی پیچیده میشود.
مهدی یوسفخانی تأکید کرده در حال حاضر کمبودی در عرضه وجود ندارد. حدود ۱۵۰۰ تن مرغ گرم در روز در استان تهران توزیع میشود و حتی بخشی از مازاد تولید نیز توسط شرکت پشتیبانی امور دام خریداری میشود.
او در پنجم مرداد نیز گفته بود میزان عرضه از تقاضا بیشتر است و از نظر تولید، بازار با کمبود مواجه نیست.
بنابراین دلیل احتمالی افزایش قیمت را نمیتوان صرفاً در کمبود فیزیکی مرغ جستوجو کرد.
مسئله اصلی به اقتصاد تولید مرغ برمیگردد. اگر مرغدار محصول خود را پایینتر از هزینه تمامشده بفروشد، این وضعیت نمیتواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند. در چنین شرایطی یا قیمت باید اصلاح شود یا بخشی از تولیدکنندگان میزان جوجهریزی را کاهش میدهند؛ اتفاقی که با فاصله چند هفته میتواند عرضه بازار را تحت تأثیر قرار دهد.
بحران اصلی صنعت مرغ؛ تولید هست، مشتری کمتر شده
تازهترین گزارشها از صنعت طیور نشان میدهد مشکل اصلی در مقطع فعلی حتی تأمین نهاده نیز نیست.
تسنیم در ۲۹ تیر گزارش داده بود موجودی ذرت و کنجاله سویا برای چند ماه آینده مناسب ارزیابی میشود، اما کاهش قدرت خرید خانوار و افت تقاضا به چالش اصلی زنجیره مرغ تبدیل شده است.
رضا مبصری، دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیره گوشت مرغ، گفته بازار مرغ بر سه پایه تقاضای عمومی، خرید حمایتی دولت و صادرات استوار است. در شرایطی که مصرف خانوار کاهش پیدا کرده، دو ابزار دیگر یعنی خرید دولتی و صادرات باید برای حفظ تعادل تولید فعالتر شوند.
این وضعیت یک تناقض اقتصادی ایجاد میکند: مرغ برای مصرفکننده گران است، اما تولیدکننده نیز از قیمت فروش راضی نیست.
وقتی قدرت خرید مردم کاهش پیدا میکند، مرغداران نمیتوانند هر افزایش هزینهای را مستقیماً به مصرفکننده منتقل کنند. نتیجه، افزایش فشار بر حاشیه سود تولید است.
ماجرای تصمیمات «خلقالساعه» درباره صادرات مرغ
صادرات یکی دیگر از متغیرهای تعیینکننده بازار است.
در برخی گزارشهای امروز، انتقاد از «تصمیمات خلقالساعه صادراتی» به رضا مبصری نسبت داده شده؛ اما بررسی منابع نشان میدهد این عبارت مشخص در گفتوگویی با حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی مطرح شده است.
اسداللهنژاد دهم تیر گفته بود صادرات مرغ ایران به دلیل تغییرات ناگهانی سیاستها قابلیت برنامهریزی بلندمدت ندارد و خریدار خارجی زمانی وارد قرارداد پایدار میشود که مطمئن باشد در موعد مشخص محصول موردنیاز خود را دریافت خواهد کرد.
این انتقاد از آن جهت مهم است که صادرات میتواند بخشی از مازاد تولید داخل را جذب کند.
از طرف دیگر، کارگروه امنیت غذایی در تیرماه با صادرات بخشی از تولید موافقت کرد و مبصری نیز از مجوز صادرات ۱۰ هزار تن محصول به عنوان ابزاری برای ایجاد تعادل در بازار نام برده است.
بنابراین صادرات از یک طرف میتواند جلوی زیان مرغدار در دوره مازاد تولید را بگیرد، اما اگر بدون توجه به نیاز بازار داخلی گسترش پیدا کند، خود میتواند عاملی برای فشار افزایشی بر قیمت باشد.
چرا قیمت مرغ طی چند ماه اینقدر بالا و پایین شده؟
نگاهی به روند قیمتها نشان میدهد بازار مرغ در سال ۱۴۰۵ نوسانات قابل توجهی را تجربه کرده است.
در نیمه خرداد، مرغ گرم مدتی در محدوده ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار تومان عرضه میشد و حتی نرخ ارشادی ۳۸۰ هزار تومان نیز مطرح بود. در پایان خرداد قیمت به حدود ۳۳۰ تا ۳۴۰ هزار تومان کاهش یافت و در تیر نیز نرخهایی در محدوده ۳۰۰ تا ۳۱۰ هزار تومان گزارش شد.
اکنون بازار دوباره در محدوده ۳۰۰ تا ۳۲۰ هزار تومان قرار گرفته است.
این رفتوبرگشت نشان میدهد عدد ۳۶۰ تا ۳۸۰ هزار تومان برای بازار کاملاً ناشناخته نیست؛ مرغ در ماههای گذشته نیز مدتی در چنین محدودهای معامله شده است.
اما بازگشت دوباره به این سطح نیازمند تغییر در یکی از متغیرهای اصلی بازار است؛ مانند افزایش قیمت مرغ زنده، کاهش عرضه، رشد هزینه تولید یا افزایش تقاضا.
خرید حمایتی دولت چه اثری دارد؟
شرکت پشتیبانی امور دام در دورههایی که تولید بیش از تقاضای بازار است، بخشی از مرغ مازاد را خریداری میکند.
هدف این سیاست جلوگیری از سقوط قیمت در مرغداریهاست؛ زیرا کاهش بیش از اندازه نرخ مرغ زنده میتواند باعث زیان تولیدکننده و کاهش جوجهریزی دوره بعد شود.
اما خرید حمایتی یک اثر دوگانه دارد. از یک طرف تولیدکننده را حفظ میکند و مانع خروج ظرفیت تولید میشود؛ از طرف دیگر بخشی از عرضه مازاد را از بازار جمع میکند و اجازه نمیدهد قیمت مصرفکننده تا هر سطحی کاهش پیدا کند.
به همین دلیل سیاستگذار تلاش میکند میان «قیمت قابل تحمل برای مردم» و «قیمت اقتصادی برای مرغدار» تعادل ایجاد کند؛ تعادلی که در شرایط تورمی بسیار دشوار شده است.
آیا مرغ ۳۸۰ هزار تومانی قطعی است؟
با دادههای فعلی، پاسخ خیر است.
قیمت بازار در حال حاضر حدود ۳۰۰ تا ۳۲۰ هزار تومان است و از نظر عرضه نیز گزارشی از کمبود جدی وجود ندارد. بنابراین برای رسیدن قیمت به ۳۶۰ تا ۳۸۰ هزار تومان، باید فشار افزایشی مشخصی در بازار شکل بگیرد.
از سوی دیگر، هزینه تولید و نارضایتی مرغداران از نرخ فروش میتواند مانع از ادامه قیمتهای فعلی شود.
در نتیجه، محدوده ۳۶۰ تا ۳۸۰ هزار تومان را باید سناریوی افزایشی نیمه دوم مرداد دانست، نه نرخ قطعی و تثبیتشده امروز.
جمعبندی؛ بازار مرغ در آستانه یک تصمیم قیمتی
قیمت مرغ در جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ همچنان در محدوده ۳۰۰ تا ۳۲۰ هزار تومان برای هر کیلو مرغ گرم و ۲۱۰ تا ۲۲۰ هزار تومان برای مرغ زنده قرار دارد. روزانه حدود ۱۵۰۰ تن مرغ گرم در تهران توزیع میشود و فعالان صنفی میگویند فعلاً کمبودی در بازار وجود ندارد.
با این حال پیشبینی افزایش مرغ زنده به حدود ۲۵۰ هزار تومان، احتمال بازگشت مرغ گرم به کانال ۳۶۰ تا ۳۸۰ هزار تومان را مطرح کرده است.
آنچه مسیر قیمت را تعیین میکند فقط میزان تولید نیست؛ هزینه تمامشده مرغدار، قدرت خرید مردم، خرید حمایتی دولت، جوجهریزی و سیاست صادراتی همگی در تعیین نرخ نهایی نقش دارند.
به همین دلیل نیمه دوم مرداد میتواند برای بازار مرغ تعیینکننده باشد. اگر قیمت مرغ زنده افزایش یابد، احتمال حرکت مرغ گرم به سمت ۳۶۰ هزار تومان بیشتر میشود؛ اما در صورت ادامه مازاد عرضه و ضعف تقاضا، تثبیت ۳۸۰ هزار تومان بسیار دشوارتر خواهد بود.
در واقع مسئله امروز بازار مرغ نه «کمبود»، بلکه پیدا کردن قیمتی است که هم برای تولیدکننده صرفه اقتصادی داشته باشد و هم مصرفکننده هنوز توان خرید آن را از دست نداده باشد.