بازار دام زنده قفل شد؛ گوسفند در تهران کیلویی ۶۶۷ هزار تومان / قیمت گوشت تکان میخورد؟
طبق تازهترین نرخهای منتشرشده از بازار، تهران همچنان یکی از گرانترین بازارهای مورد بررسی برای دام سبک و سنگین است. متوسط قیمت گوسفند زنده در پایتخت ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان برای هر کیلو اعلام شده و میانگین گوساله زنده نیز به ۵۳۵ هزار تومان رسیده است.
در اصفهان، متوسط قیمت هر کیلو گوسفند زنده ۶۶۵ هزار تومان و گوساله زنده ۵۲۵ هزار و ۷۵۰ تومان گزارش شده است. خراسان رضوی نیز با گوسفند کیلویی ۶۶۰ هزار تومان و گوساله کیلویی ۵۲۶ هزار و ۵۰۰ تومان در محدودهای نزدیک به دو استان دیگر قرار دارد.
| استان | گوسفند زنده | گوساله زنده |
|---|---|---|
| تهران | ۶۶۷,۵۰۰ تومان | ۵۳۵,۰۰۰ تومان |
| اصفهان | ۶۶۵,۰۰۰ تومان | ۵۲۵,۷۵۰ تومان |
| خراسان رضوی | ۶۶۰,۰۰۰ تومان | ۵۲۶,۵۰۰ تومان |
نکته قابل توجه، کوچک شدن فاصله قیمت میان استانهاست. گوسفند زنده تهران تنها ۷۵۰۰ تومان، یعنی حدود ۱.۱ درصد، گرانتر از خراسان رضوی است. در بازار گوساله نیز فاصله تهران با اصفهان کمتر از ۱۰ هزار تومان در هر کیلو است.
چرا قیمت گوسفند و گوساله تکان نمیخورد؟
ظاهر بازار از ثبات حکایت دارد، اما پشت این ثبات دو نیروی مخالف فعالیت میکنند.
در سمت تولید، دامدار با هزینه خوراک، نگهداری، نیروی انسانی، حملونقل و خدمات دامپزشکی روبهروست. این هزینهها باعث میشود فروش دام در قیمتهای بسیار پایینتر برای بخشی از تولیدکنندگان صرفه اقتصادی نداشته باشد. گزارش امروز بازار نیز فشار هزینههای پرواربندی را یکی از عواملی میداند که برای قیمت دام یک کف ایجاد کرده است.
در سوی دیگر، مصرفکننده قرار دارد؛ مصرفکنندهای که با افزایش قیمت مواد غذایی، توان خرید گذشته را ندارد.
مسعود رسولی، دبیر انجمن صنعت بستهبندی گوشت و مواد پروتئینی کشور، پیشتر اعلام کرده بود تقاضای گوشت قرمز در فروردین ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است. این آمار اگرچه مربوط به ابتدای سال است، اما نشانه مهمی از شدت فشار بر تقاضای بازار گوشت محسوب میشود.
نتیجه برخورد این دو نیرو همان چیزی است که امروز دیده میشود: دامدار تمایل چندانی به کاهش قیمت ندارد و مصرفکننده نیز توان پذیرش افزایش نرخ تازه را نشان نمیدهد.
تهران چرا گوسفند گرانتری دارد؟
اختلاف قیمت دام زنده میان استانها موضوع تازهای نیست. هزینه انتقال دام، فاصله دامداری تا مراکز مصرف، تعداد واسطهها، میزان عرضه محلی و دسترسی دامداران به خوراک میتواند روی قیمت نهایی اثر بگذارد.
بازار تهران به دلیل جمعیت بالا و تمرکز قابل توجه تقاضا معمولاً در محدودههای بالاتر قیمتی قرار میگیرد. دادههای امروز نیز همین وضعیت را نشان میدهد؛ هر دو گروه گوسفند و گوساله زنده در تهران گرانتر از اصفهان و خراسان رضوی هستند.
با این حال فاصله فعلی چندان بزرگ نیست. قرار گرفتن گوسفند سه استان مورد بررسی در محدوده ۶۶۰ تا ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان نشان میدهد بازارهای منطقهای در حال حاضر به یکدیگر نزدیک شدهاند.
این همگرایی میتواند یکی از دلایل کاهش فرصت برای آربیتراژ یا جابهجایی دام صرفاً با هدف استفاده از اختلاف قیمت استانها باشد؛ بهخصوص زمانی که هزینه حمل نیز در محاسبات معاملهگر لحاظ شود.
هزینه خوراک همچنان برگ برنده دامداران نیست
خوراک دام همچنان یکی از مهمترین هزینههای دامداری است. وزارت جهاد کشاورزی در ابتدای سال اعلام کرده بود عرضه ذرت، کنجاله سویا، جو و خوراک آماده در سامانه بازارگاه ادامه دارد و محدودیت سهمیه خرید نهاده برای دامداران برداشته شده است.
اما وفور یا دسترسی به نهاده الزاماً به معنای ارزان بودن تولید نیست.
دادههای منتشرشده از بازار نهاده در ابتدای تابستان نیز نشان میداد قیمت خوراکهایی مانند ذرت و کنجاله سویا همچنان رقم قابل توجهی در ساختار هزینه دامدار دارند. بنابراین برای تحلیل قیمت دام زنده باید علاوه بر میزان عرضه نهاده، قیمت واقعی خرید و هزینه رساندن آن به واحد تولیدی را نیز در نظر گرفت.
این موضوع توضیح میدهد چرا کاهش تقاضای گوشت لزوماً به سقوط سریع قیمت دام زنده منجر نشده است.
آیا ثبات دام زنده باعث ارزان شدن گوشت میشود؟
نه لزوماً.
قیمت دام زنده تنها یکی از اجزای قیمت گوشت در قصابی است. پس از خرید دام، هزینه کشتار، حمل، افت وزن، توزیع، بستهبندی و حاشیه فعالیت حلقههای مختلف زنجیره نیز به قیمت اضافه میشود.
از طرف دیگر، همه وزن یک دام زنده به گوشت قابل عرضه در خردهفروشی تبدیل نمیشود. بنابراین مقایسه مستقیم قیمت کیلویی گوسفند زنده با نرخ یک کیلو ران یا شقه گوسفندی تصویر دقیقی از حاشیه سود بازار ارائه نمیکند.
با این حال ثبات دام زنده یک پیام مهم دارد: در صورتی که هزینههای سایر حلقههای زنجیره تغییر شدید نداشته باشد، فعلاً فشار تازهای از سمت دام برای جهش قیمت گوشت ایجاد نشده است.
مشکل اینجاست که قیمت گوشت از قبل در سطحی قرار گرفته که تقاضای مصرفکننده را بهشدت تحت فشار گذاشته است. گزارشهای ماههای گذشته نیز از افت محسوس خرید گوشت قرمز در فروشگاهها حکایت داشتند.
قیمت دام زنده در روزهای آینده بالا میرود؟
در شرایط فعلی، سه عامل بیش از همه میتوانند سکون بازار را بر هم بزنند.
نخست، قیمت نهادههای دامی است. هر افزایش معنیدار در هزینه جو، ذرت، کنجاله یا سایر اقلام خوراک میتواند هزینه تمامشده دام را بالا ببرد و دامدار را برای افزایش قیمت تحت فشار قرار دهد.
عامل دوم، تقاضای مصرفی و مناسبتی است. افزایش ناگهانی خرید از سوی کشتارگاهها، هیئتها، مراکز توزیع یا مناسبتهایی که مصرف گوشت را بالا میبرند، میتواند بازار دام سبک را سریعتر از شرایط معمول تحت تأثیر قرار دهد.
عامل سوم نیز قدرت خرید خانوارهاست. اگر تقاضای نهایی همچنان ضعیف باقی بماند، هر افزایش قیمت دام با مقاومت شدید خریداران عمده روبهرو خواهد شد.
به همین دلیل سناریوی محتمل کوتاهمدت، ادامه نوسان محدود است؛ مگر آنکه یکی از این متغیرها تغییر قابل توجهی داشته باشد. گزارش امروز بازار نیز تداوم ثبات را تا زمان ظهور محرکی تازه در سمت هزینه یا تقاضا محتمل میداند.
گوسفند ۶۶۷ هزار تومانی؛ آرامش یا رکود؟
شاید مهمترین نکته بازار امروز همین باشد. ثابت ماندن قیمت الزاماً خبر مثبت برای همه بازیگران نیست.
برای خریدار، ثبات زمانی مطلوب است که قیمت در سطح قابل پرداخت قرار داشته باشد. برای دامدار نیز بازار زمانی مناسب است که قیمت فروش هزینه تولید و سود منطقی را پوشش دهد.
اما اکنون به نظر میرسد بازار در منطقهای میان این دو خواسته گرفتار شده است؛ دامدار پایینتر نمیفروشد و مصرفکننده بالاتر نمیخرد.
این وضعیت بیشتر به یک تعادل شکننده شباهت دارد تا رونق.
اگر کاهش تقاضای گوشت ادامه پیدا کند، فشار روی واحدهای دامداری و شبکه توزیع بیشتر خواهد شد. از سوی دیگر اگر افزایش هزینه تولید دامداران را مجبور به بالا بردن نرخ کند، احتمال کاهش بیشتر مصرف گوشت خانوار نیز وجود دارد.
جمعبندی؛ بازار دام فعلاً در انتظار یک محرک تازه
قیمت دام زنده امروز جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ بدون جهش تازه اعلام شده است. گوسفند زنده در تهران بهطور متوسط کیلویی ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان، در اصفهان ۶۶۵ هزار تومان و در خراسان رضوی ۶۶۰ هزار تومان قیمت دارد. گوساله زنده نیز در همین سه استان بین حدود ۵۲۵ تا ۵۳۵ هزار تومان معامله میشود.
فاصله محدود قیمت استانها و نبود نوسان جدی نشان میدهد بازار در حال حاضر وارد فاز انتظار شده است؛ اما پشت این آرامش، فشار هزینه بر تولیدکننده و افت قدرت خرید مصرفکننده قرار دارد.
بنابراین سؤال اصلی هفتههای آینده این نیست که چرا قیمت دام امروز ثابت مانده؛ بلکه این است که کدام طرف زودتر این تعادل را بر هم میزند: افزایش هزینه خوراک دام یا کاهش بیشتر تقاضای گوشت؟
