قیمت حبوبات امروز ۱۶ مرداد ۱۴۰۵؛ لوبیا چیتی کیلویی ۵۸۰ هزار تومان، ارزانی در راه است؟
بازار حبوبات در نیمه مرداد ۱۴۰۵ برخلاف ماههایی که افزایش سریع قیمت لوبیا، عدس و نخود به یکی از نگرانیهای خانوارها تبدیل شده بود، فعلاً آرامتر شده است. بررسی قیمت محصولات پرمصرف نشان میدهد جهش تازه و فراگیری در خردهفروشی رخ نداده و بیشتر اقلام در محدوده قیمتهای هفتههای اخیر معامله میشوند.
این ثبات البته پس از یک دوره کاهش قیمت اتفاق افتاده است. رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران، در اواخر تیر اعلام کرده بود قیمت حبوبات طی روزهای قبل حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد پایین آمده است. افزایش عرضه، رکود تقاضا، نزدیکشدن فصل برداشت محصولات داخلی و تلاش واردکنندگان برای فروش موجودی انبار از دلایل این افت عنوان شده بود.
بنابراین شرایط نیمه مرداد را میتوان بیشتر «تثبیت پس از کاهش» توصیف کرد؛ بازاری که فعلاً نه محرک قدرتمندی برای جهش دوباره دارد و نه کاهش قیمت به تمام سطوح خردهفروشی منتقل شده است.
قیمت حبوبات امروز جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵
براساس تازهترین قیمتهای بررسیشده در بازار خردهفروشی، لوبیا چیتی طبیعت یک کیلوگرمی ۵۷۹ هزار و ۹۰۰ تومان قیمت دارد و گرانترین محصول در میان اقلام مورد بررسی است.
قیمت هر کیلو لوبیا قرمز فلهای ۳۶۰ هزار تومان و عدس ریز فلهای ۲۸۰ هزار تومان اعلام شده است.
لپه ارغوان نیز کیلویی ۲۹۸ هزار تومان قیمت دارد و برای خرید یک کیلو نخود فامیلا باید حدود ۳۸۹ هزار تومان پرداخت کرد.
| نوع حبوبات | قیمت |
|---|---|
| لوبیا چیتی طبیعت | ۵۷۹ هزار و ۹۰۰ تومان |
| نخود فامیلا | ۳۸۹ هزار تومان |
| لوبیا قرمز فلهای | ۳۶۰ هزار تومان |
| لپه ارغوان | ۲۹۸ هزار تومان |
| عدس ریز فلهای | ۲۸۰ هزار تومان |
قیمتها مربوط به نمونههای مشخص بازار هستند و نباید بهعنوان نرخ واحد تمام فروشگاهها در نظر گرفته شوند؛ وزن بسته، برند، کیفیت محصول، ایرانی یا وارداتی بودن و محل عرضه میتواند قیمت نهایی را تغییر دهد.
لوبیا چیتی همچنان گرانترین حبوبات بازار است
لوبیا چیتی در یک سال گذشته یکی از پرحاشیهترین اقلام بازار حبوبات بوده و قیمت آن در مقاطعی بسیار سریعتر از نخود، عدس و لپه رشد کرده است.
نکته جالب این است که قیمت ۵۷۹ هزار و ۹۰۰ تومانی لوبیا چیتی طبیعت عدد تازهای نیست. بررسی زنده آرشیو قیمتها نشان میدهد همین محصول در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ نیز دقیقاً با قیمت ۵۷۹ هزار و ۹۰۰ تومان در بازار عرضه میشد.
این مقایسه نشان میدهد دستکم در این کالای بستهبندیشده، قیمت طی حدود دو ماه تغییر محسوسی نکرده است.
اما بازار عمدهفروشی تصویر متفاوتی دارد. رئیس اتحادیه بنکداران در تیرماه از کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصدی قیمت حبوبات خبر داد و علت اصلی آن را افزایش موجودی و نزدیکشدن برداشت محصولات جدید عنوان کرد.
این تفاوت نشان میدهد کاهش قیمت عمده الزاماً با همان سرعت به برچسب قیمت محصولات بستهبندیشده منتقل نمیشود.
چرا حبوبات بستهبندی از فله گرانتر است؟
اختلاف میان قیمت حبوبات فلهای و محصولات دارای برند یکی از ویژگیهای اصلی بازار فعلی است.
محصول بستهبندی هزینههایی مانند پاکسازی و سورت، بستهبندی، حمل، انبارداری، شبکه توزیع و حاشیه سود فروشگاه را در قیمت خود دارد. برندهای مختلف نیز بسته به کیفیت و درجهبندی محصول، نرخ متفاوتی تعیین میکنند.
برای نمونه، لوبیا چیتی طبیعت در فهرست امروز نزدیک ۵۸۰ هزار تومان قیمت دارد؛ در حالی که گزارشهای صنفی از قیمتهای پایینتر در سطح بنکداری برای لوبیا چیتی خبر دادهاند.
همین موضوع در عدس و نخود نیز دیده میشود. مصرفکنندهای که محصول فلهای خریداری میکند ممکن است هزینه پایینتری بپردازد، اما کیفیت، یکدستی دانه، میزان شکستگی، سال برداشت و شرایط نگهداری نیز باید در مقایسه لحاظ شود.
بنابراین ارزانتر بودن محصول فله همیشه به معنای ارزش خرید بیشتر نیست و مقایسه باید بین کالاهایی با کیفیت مشابه انجام شود.
چرا قیمت حبوبات در تیرماه کاهش یافت؟
کاهش تقاضا یکی از مهمترین عوامل آرامشدن بازار بوده است.
به گفته رئیس اتحادیه بنکداران، وفور کالا در کنار رکود بازار باعث شده فشار خرید کاهش پیدا کند و رقابت بیشتری میان عرضهکنندگان شکل بگیرد. همچنین نزدیکشدن فصل برداشت حبوبات داخلی باعث شده فروشندگان و واردکنندگان تمایل بیشتری برای تخلیه موجودی قبلی داشته باشند.
در گزارش دیگری در پایان تیر نیز اتحادیه بنکداران از کاهش حدود ۲۵ درصدی قیمت برنج و حبوبات سخن گفته و اعلام کرده بود کمبودی در توزیع کالاهای اساسی وجود ندارد.
این مسئله برای بازار اهمیت زیادی دارد. زمانی که فروشنده انتظار داشته باشد محصول جدید در هفتههای آینده وارد بازار شود، نگهداری موجودی گرانقیمت قبلی ریسک بیشتری پیدا میکند و عرضه افزایش مییابد.
واردات هنوز روی قیمت لوبیا و عدس اثر دارد
با وجود تولید داخلی، بازار حبوبات ایران کاملاً مستقل از واردات نیست.
برآوردهای صنفی در سالهای اخیر سهم حبوبات وارداتی از نیاز کشور را حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد اعلام کردهاند؛ به همین دلیل نرخ ارز، هزینه حمل و شرایط ثبت سفارش میتواند بر قیمت برخی اقلام، بهویژه عدس و بعضی انواع لوبیا، اثر مستقیم داشته باشد.
همین وابستگی موجب میشود کاهش ناشی از فصل برداشت داخلی لزوماً پایدار نباشد. اگر هزینه واردات یا نرخ ارز افزایش پیدا کند، بخشی از کاهش قیمت میتواند دوباره جبران شود.
از طرف دیگر، افزایش تولید داخلی میتواند این آسیبپذیری را کمتر کند. وزارت جهاد کشاورزی پیشتر تولید نزدیک به ۶۵۰ هزار تن انواع حبوبات را پیشبینی کرده بود که میتواند بخش عمده نیاز کشور را پوشش دهد.
آیا حبوبات تا پایان مرداد ارزانتر میشود؟
چشمانداز کوتاهمدت بازار فعلاً بیشتر به نفع ثبات یا کاهش محدود قیمتهاست تا آغاز یک موج افزایشی جدید.
مهمترین عامل، فصل برداشت است. ورود محصول تازه میتواند عرضه لوبیا، نخود و سایر محصولات داخلی را افزایش دهد و دست فروشندگان برای کاهش قیمت را بازتر کند.
همزمان ضعف تقاضای مصرفی نیز مانعی مقابل افزایش نرخهاست. وقتی قدرت خرید خانوار کاهش پیدا میکند، فروشنده نمیتواند هر افزایش هزینهای را بلافاصله به مصرفکننده منتقل کند.
با این حال، انتظار کاهش یکسان برای تمام محصولات منطقی نیست. بازار لوبیا چیتی، عدس و نخود شرایط تأمین متفاوتی دارد و محصول بستهبندی نیز ممکن است با فاصله زمانی بیشتری از بازار عمدهفروشی واکنش نشان دهد.
در واقع، اگر کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصدی گزارششده در بنکداریها به خردهفروشی منتقل شود، هنوز امکان تعدیل قیمت برخی برندها وجود دارد.
بهترین زمان خرید حبوبات فرا رسیده است؟
برای خانواری که مصرف معمول دارد، شرایط فعلی الزاماً نیازمند خرید حجمی و انبارکردن حبوبات نیست. نشانهای از کمبود گسترده در بازار گزارش نشده و فعالان صنفی نیز بر وفور کالا تأکید دارند.
از طرف دیگر، نزدیکشدن فصل برداشت میتواند شانس پیدا کردن قیمتهای پایینتر را افزایش دهد.
مقایسه قیمت میان چند فروشگاه در این بازار اهمیت زیادی دارد. اختلاف قیمت حبوبات بستهبندی و فله و حتی تفاوت نرخ یک برند میان فروشگاهها میتواند قابلتوجه باشد.
خریدار همچنین باید قیمت را بر اساس وزن واقعی محاسبه کند. بسته ۷۰۰، ۸۰۰ یا ۹۰۰ گرمی ممکن است در نگاه اول ارزانتر از محصول یک کیلویی به نظر برسد، اما مقایسه قیمت هر کیلو تصویر واقعیتری ارائه میدهد.
پیشبینی بازار حبوبات در نیمه دوم مرداد ۱۴۰۵
محتملترین سناریو برای نیمه دوم مرداد، ادامه بازار کمنوسان همراه با فشار کاهشی محدود است.
وفور عرضه، فصل برداشت و ضعف تقاضا سه عامل بازدارنده در برابر جهش دوباره هستند. در مقابل، نرخ ارز و هزینه واردات مهمترین ریسکهای افزایشی بازار محسوب میشوند.
قیمتهای امروز نشان میدهد لوبیا چیتی همچنان کالای گران این گروه است و یک بسته یک کیلویی برند طبیعت نزدیک ۵۸۰ هزار تومان هزینه دارد؛ نخود فامیلا نیز در محدوده ۳۸۹ هزار تومان قرار گرفته و لوبیا قرمز فلهای ۳۶۰ هزار تومان است.
با این حال، ثبات فعلی را نباید با ارزانشدن حبوبات اشتباه گرفت. بخش مهمی از افزایش قیمتهای گذشته همچنان در نرخ خردهفروشی باقی مانده است. آنچه در نیمه مرداد تغییر کرده، بیشتر جهت بازار است: فشار افزایش قیمت فعلاً متوقف شده و فروشندگان با بازاری روبهرو هستند که ظرفیت پذیرش جهش تازه را ندارد.
اگر عرضه محصول جدید در هفتههای آینده افزایش پیدا کند و نرخ ارز نیز جهش نکند، احتمال کاهش محدود قیمت حبوبات تا پایان مرداد بیشتر از سناریوی گرانی شدید خواهد بود.
