قیمت جهانی نفت به پایینترین سطح سه هفته اخیر رسید؛ امید به توافق با ایران بازار را نزولی کرد
بازار جهانی نفت روز چهارشنبه شاهد کاهش قیمتها بود؛ بهطوری که نفت خام وست تگزاس اینترمدییت (WTI) با افت حدود یک درصدی، در سطح ۷۵ دلار و ۲۱ سنت به ازای هر بشکه معامله شد. همزمان، نفت خام برنت نیز با کاهش ۰.۵ درصدی به حدود ۷۹ دلار در هر بشکه رسید.
این کاهش قیمت باعث شد هر دو شاخص نفتی به پایینترین سطح خود در سه هفته گذشته برسند؛ اتفاقی که عمدتاً ناشی از خوشبینی سرمایهگذاران نسبت به کاهش تنشهای منطقهای و احتمال دستیابی به توافق سیاسی میان تهران و واشنگتن است.
امید به توافق سیاسی، فشار فروش را افزایش داد
فضای بازار پس از اظهارات مقامهای آمریکایی درباره پیشرفت مذاکرات، به سمت کاهش ریسکهای ژئوپلیتیکی حرکت کرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد احتمال نهایی شدن توافق طی روزهای سهشنبه یا چهارشنبه وجود دارد. همچنین مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، از پیشرفت گفتوگوهای غیرمستقیم میان ایران و عمان خبر داد و تأکید کرد روند مذاکرات در مسیر مثبتی قرار گرفته است.
در همین حال، مقامهای قطری نیز بر ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها در منطقه تأکید کردند؛ موضوعی که از نگاه فعالان بازار میتواند زمینه بازگشت بخشی از عرضه نفت به بازار جهانی را فراهم کند.
تنگه هرمز همچنان در کانون توجه بازار
با وجود افزایش امیدها به کاهش تنش، دادههای واقعی حملونقل دریایی هنوز از بازگشت شرایط عادی حکایت ندارد.
بر اساس آمارهای منتشرشده، روز دوشنبه تنها شش فروند شناور از تنگه هرمز عبور کردهاند؛ در حالی که این رقم یک روز قبل هفت فروند بود. این آمار نشان میدهد تردد کشتیها همچنان در سطحی پایینتر از شرایط عادی قرار دارد.
همچنین در تنگه بابالمندب نیز تغییر محسوسی در حجم ترافیک دریایی مشاهده نشده و وقوع حادثه برای یک کشتی باری در نزدیکی سواحل عمان، همچنان نگرانیهایی درباره امنیت مسیرهای دریایی ایجاد کرده است.
اهمیت تنگه هرمز برای بازار جهانی انرژی
تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان محسوب میشود. پیش از آغاز تنشهای اخیر، حدود ۲۰ درصد از تجارت دریایی نفت و گاز جهان از این مسیر انجام میشد.
اختلال در عبور نفتکشها طی ماههای گذشته موجب شد بسیاری از تولیدکنندگان حوزه خلیج فارس بخشی از صادرات خود را کاهش دهند. محدود شدن ظرفیت صادرات، عرضه جهانی نفت را تحت فشار قرار داده و یکی از عوامل اصلی نوسانات قیمت در بازارهای بینالمللی بوده است.
برآوردها نشان میدهد از زمان آغاز درگیریها، بخش قابلتوجهی از ظرفیت عرضه نفت منطقه از بازار خارج شده و همین مسئله بارها از قیمتها حمایت کرده است.
بازار میان دو سناریوی متضاد گرفتار شده است
رفتار معاملهگران در هفتههای اخیر نشان میدهد بازار نفت میان دو سناریوی متفاوت در نوسان است.
سناریوی نخست، دستیابی به توافق سیاسی و کاهش تنشهاست که میتواند زمینه افزایش صادرات نفت منطقه و کاهش قیمتها را فراهم کند.
سناریوی دوم، شکست مذاکرات یا وقوع تنشهای جدید است؛ شرایطی که بار دیگر عرضه جهانی را محدود کرده و احتمال جهش قیمت نفت را افزایش خواهد داد.
همین تضاد باعث شده معاملهگران با احتیاط بیشتری وارد معاملات شوند و واکنش بازار به هر خبر سیاسی بسیار سریع باشد.
پیشبینی گلدمن ساکس از آینده قیمت نفت
بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس معتقد است تا زمانی که نتیجه مذاکرات بهصورت قطعی مشخص نشود، بازار نفت در محدوده نسبتاً ثابتی نوسان خواهد کرد.
تحلیلگران این بانک پیشبینی کردهاند قیمت نفت برنت در کوتاهمدت در کانال ۸۰ تا ۹۰ دلار باقی بماند؛ مگر اینکه یا توافق نهایی حاصل شود و یا تنشهای منطقهای بار دیگر تشدید شود.
به اعتقاد کارشناسان، مهمترین متغیر تعیینکننده قیمت نفت در هفتههای آینده نه وضعیت عرضه و تقاضای جهانی، بلکه تحولات سیاسی خاورمیانه خواهد بود.
نقش حملونقل دریایی در تعیین مسیر بازار
اگرچه بازار به اخبار مذاکرات واکنش مثبتی نشان داده، اما واقعیتهای میدانی هنوز از بازگشت کامل امنیت به مسیرهای دریایی خبر نمیدهد.
کاهش تعداد کشتیهای عبوری از تنگه هرمز و تداوم محدودیتها در مسیرهای مهم صادرات انرژی نشان میدهد شرکتهای کشتیرانی و بیمهگران همچنان با احتیاط عمل میکنند.
در نتیجه، هرگونه اختلال تازه در این مسیرها میتواند به سرعت معادلات بازار را تغییر دهد و دوباره قیمت نفت را وارد مسیر صعودی کند.
چشمانداز بازار نفت
بازار جهانی نفت اکنون بیش از هر زمان دیگری به اخبار سیاسی وابسته شده است. هرگونه پیشرفت در مذاکرات میان ایران و آمریکا میتواند فشار بیشتری بر قیمتها وارد کند و زمینه افزایش عرضه نفت به بازار را فراهم آورد.
در مقابل، اگر روند مذاکرات متوقف شود یا تنشهای امنیتی در منطقه افزایش یابد، احتمال بازگشت نفت به کانالهای قیمتی بالاتر وجود دارد.
در مجموع، سرمایهگذاران علاوه بر اخبار مربوط به مذاکرات، تحولات تنگه هرمز، وضعیت حملونقل دریایی، تصمیمات تولیدکنندگان بزرگ و روند تقاضای جهانی را با دقت دنبال میکنند؛ عواملی که در کنار یکدیگر مسیر قیمت نفت در هفتههای آینده را مشخص خواهند کرد.