برنج ایرانی ۶ میلیون تومانی شد؛ ارزانترین کیسه ۱۰ کیلویی بازار کدام است؟
براساس تازهترین نرخهای اعلامشده در بازار، برنج عنبربو عزیزان در بسته ۱۰ کیلویی با قیمت سه میلیون و ۹۸۰ هزار تومان عرضه میشود. هر کیلوگرم از این محصول با احتساب قیمت بستهبندی، حدود ۳۹۸ هزار تومان برای مصرفکننده هزینه دارد.
برنج هاشمی نیلآی، گرانترین محصول این فهرست، در کیسه ۱۰ کیلویی پنج میلیون و ۹۸۰ هزار تومان قیمت خورده است؛ یعنی خریدار برای هر کیلوگرم از آن حدود ۵۹۸ هزار تومان پرداخت میکند. برنج صدری استخوانی خمام تیتی نیز با قیمت سه میلیون و ۸۰۰ هزار تومان عرضه شده و نرخ هر کیلوگرم آن به ۳۸۰ هزار تومان میرسد.
قیمت برنج ساده شیرودی گیلان آقای برنج نیز برای بسته ۱۰ کیلویی چهار میلیون و ۶۴۵ هزار تومان اعلام شده است. بر این اساس، نرخ هر کیلوگرم این محصول حدود ۴۶۴ هزار و ۵۰۰ تومان محاسبه میشود.
| نوع برنج | وزن بسته | قیمت بسته | قیمت تقریبی هر کیلو |
|---|---|---|---|
| صدری استخوانی خمام تیتی | ۱۰ کیلوگرم | ۳,۸۰۰,۰۰۰ تومان | ۳۸۰,۰۰۰ تومان |
| عنبربو عزیزان | ۱۰ کیلوگرم | ۳,۹۸۰,۰۰۰ تومان | ۳۹۸,۰۰۰ تومان |
| شیرودی گیلان آقای برنج | ۱۰ کیلوگرم | ۴,۶۴۵,۰۰۰ تومان | ۴۶۴,۵۰۰ تومان |
| هاشمی نیلآی | ۱۰ کیلوگرم | ۵,۹۸۰,۰۰۰ تومان | ۵۹۸,۰۰۰ تومان |
این قیمتها نرخهای پیشنهادی خردهفروشی هستند و نباید آنها را متوسط رسمی کل بازار دانست. محل عرضه، درصد خلوص، نوع سورت، تاریخ برداشت، کیفیت بستهبندی و هزینه ارسال میتواند قیمت یک رقم مشابه را در فروشگاههای مختلف تغییر دهد.
فاصله ۲.۱ میلیون تومانی میان ارزانترین و گرانترین برنج
اختلاف قیمت برنج هاشمی نیلآی با صدری استخوانی خمام تیتی به دو میلیون و ۱۸۰ هزار تومان در هر کیسه ۱۰ کیلویی میرسد. به عبارت دیگر، گرانترین گزینه این فهرست بیش از ۵۷ درصد گرانتر از ارزانترین محصول عرضه شده است.
این اختلاف فقط از نام رقم برنج ناشی نمیشود. یک برنج با عنوان هاشمی، صدری یا شیرودی ممکن است بر اساس محل دقیق کشت، محصول کشت اول یا دوم، درصد شکستگی دانهها، یکدستی، میزان رطوبت، روش فرآوری و اعتبار برند قیمتهای متفاوتی داشته باشد.
به همین دلیل، ارزانتر بودن یک بسته صدری از یک بسته شیرودی الزاماً به معنای پایینتر بودن کیفیت ذاتی رقم صدری نیست. احتمال دارد تفاوت درجهبندی، نوع بستهبندی، سیاست قیمتگذاری فروشنده یا میزان خلوص، نظم معمول قیمتها را تغییر داده باشد.
چرا هاشمی همچنان گرانترین انتخاب بازار است؟
برنج هاشمی به دلیل عطر، کیفیت پخت، ری مناسب و دانهدانه ماندن پس از پخت، معمولاً در گروه محصولات ممتاز قرار میگیرد. برنج صدری نیز از ارقام باکیفیت ایرانی به شمار میرود و دانههای آن پس از پخت قابلیت قد کشیدن زیادی دارند. در مقابل، شیرودی عطر ملایمتر و قیمت اقتصادیتری دارد و برای پختوپز روزانه، رستورانها، هیئتها و مصارف حجمی مورد استفاده قرار میگیرد.
قیمت حدود ۵۹۸ هزار تومانی هر کیلو برنج هاشمی نیلآی بالاتر از دامنهای است که رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی برای عمدهفروشی برنج ایرانی اعلام کرده بود. رضا کنگری در تیرماه، دامنه قیمت برنج ایرانی در بنکداریها را حدود ۲۹۰ تا ۴۵۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم عنوان کرد. اختلاف قیمت عمدهفروشی با محصول بستهبندیشده میتواند ناشی از هزینه سورت، بستهبندی، حمل، سود شبکه توزیع و جایگاه تجاری برند باشد.
عنبربو؛ انتخاب اقتصادیتر برای مصرف روزانه
عنبربو با قیمت سه میلیون و ۹۸۰ هزار تومان برای ۱۰ کیلوگرم، یکی از گزینههای ارزانتر فهرست امروز است. این برنج بیشتر در استانهای جنوبی تولید میشود و عطر آن با ارقام شمالی تفاوت دارد. در بازار، عنبربو معمولاً برای مصرفکنندگانی مطرح است که برنج ایرانی را ترجیح میدهند اما توان پرداخت قیمت هاشمی و طارم ممتاز را ندارند.
بااینحال، قیمت عنبربو نیز در همه فروشگاهها یکسان نیست. برخی عرضهکنندگان، برنج عنبربو ۱۰ کیلویی را با نرخهایی نزدیک به پنج میلیون تومان ارائه میکنند؛ موضوعی که بار دیگر اهمیت مقایسه فروشندگان و بررسی خلوص محصول را نشان میدهد.
برای خانوادهای که مصرف ماهانه آن حدود ۱۰ کیلوگرم است، جایگزین کردن هاشمی نیلآی با عنبربو عزیزان، هزینه خرید برنج را ماهانه حدود دو میلیون تومان کاهش میدهد. البته تصمیم نهایی باید علاوه بر قیمت، بر اساس ذائقه، کیفیت پخت و اطمینان از اصالت کالا گرفته شود.
آغاز برداشت چرا هنوز برنج را ارزان نکرده است؟
نزدیک شدن به فصل برداشت معمولاً با افزایش عرضه و کاهش نسبی قیمت برنج محصول سال قبل همراه میشود. رئیس اتحادیه بنکداران در تیرماه اعلام کرد قیمت برخی انواع برنج ایرانی با افزایش عرضه و نزدیک شدن فصل برداشت، حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان در هر کیلوگرم کاهش یافته است. گزارش دیگری نیز از کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصدی قیمت برنج ایرانی در بخشی از بازار خبر داد.
با وجود این، کاهش قیمت در عمدهفروشی الزاماً بلافاصله به قفسه فروشگاهها منتقل نمیشود. بخشی از فروشندگان همچنان موجودی قبلی را با قیمت خرید بالاتر عرضه میکنند و هزینه بستهبندی، انبارداری و حمل نیز اجازه نمیدهد تمام کاهش قیمت شلتوک یا برنج عمده به مصرفکننده نهایی منتقل شود.
از سوی دیگر، محصولات ممتاز و برنددار معمولاً مقاومت بیشتری در برابر کاهش قیمت دارند. مشتریان این گروه بیش از مصرفکنندگان برنجهای اقتصادی به عطر، محل کشت و کیفیت پخت اهمیت میدهند؛ بنابراین فروشنده برای کاهش سریع نرخ آنها فشار کمتری احساس میکند.
پیشبینی تولید ۷۰۰ هزار تن برنج در مازندران
وضعیت تولید امسال میتواند بر مسیر قیمتها در هفتههای آینده اثر بگذارد. سازمان جهاد کشاورزی مازندران پیشبینی کرده است از حدود ۲۳۰ هزار هکتار شالیزار کشت اول این استان، بیش از ۷۰۰ هزار تن برنج سفید تولید شود. مسئولان استانی همچنین اعلام کردهاند شالیزارهای مازندران بدون تنش آبی جدی به مرحله برداشت رسیدهاند.
اگر این میزان محصول بهموقع وارد شبکه توزیع شود، فشار عرضه میتواند قیمت برنج سال گذشته را کاهش دهد و از رشد دوباره نرخها جلوگیری کند. بااینحال، میزان خرید واسطهها از شالیکاران، هزینه تبدیل شلتوک، وضعیت انبارها و سرعت انتقال محصول به شهرهای مصرفکننده تعیین میکند که اثر افزایش تولید چه زمانی در خردهفروشی مشاهده شود.
لغو ممنوعیت واردات چه اثری بر قیمت برنج دارد؟
شورای قیمتگذاری و اتخاذ سیاستهای حمایتی محصولات اساسی کشاورزی، ممنوعیت ترخیص برنج وارداتی در فصل برداشت سال ۱۴۰۵ را لغو کرده است. بر این اساس، محدودیتی که معمولاً از ابتدای مرداد تا پایان آبان برای حمایت از شالیکاران اعمال میشد، امسال اجرا نمیشود.
ورود برنج خارجی در فصل برداشت میتواند از منظر مصرفکننده، عرضه بازار را افزایش دهد و مانع رشد قیمت شود. فعالان بازار نیز گفتهاند کاهش موانع وارداتی به واقعیتر شدن قیمت برنج خارجی و کاهش بازار سیاه کمک کرده است.
در مقابل، بخشی از نمایندگان و تولیدکنندگان نگراناند همزمانی واردات با برداشت داخلی، قدرت چانهزنی کشاورزان را کاهش دهد. اگر قیمت شلتوک در مبدا بیش از حد پایین بیاید، ممکن است شالیکار نتواند هزینه کود، سم، کارگر، آب، برداشت مکانیزه و اجاره زمین را جبران کند.
قیمت برنج در روزهای آینده کاهش مییابد؟
چشمانداز کوتاهمدت بازار بیشتر از آنکه نشانه جهش قیمت باشد، احتمال ثبات یا کاهش محدود را نشان میدهد. شروع برداشت محصول جدید، موجودی برنج سال قبل و امکان ترخیص برنج وارداتی، سه عامل بازدارنده در برابر افزایش شدید قیمت هستند.
بااینحال، انتظار ریزش یکباره نرخها نیز واقعبینانه نیست. هزینه تولید، حملونقل، بستهبندی و واسطهگری همچنان بالاست و برنجهای ممتاز مشتریان خاص خود را دارند. به همین دلیل، احتمال دارد کاهش قیمت ابتدا در معاملات عمده و برنجهای بدون برند دیده شود و سپس با تأخیر به محصولات بستهبندیشده برسد.
خریداران در بازار فعلی بهتر است قیمت هر کیلوگرم را محاسبه کنند، درباره سال برداشت سؤال بپرسند و پیش از خرید یک کیسه کامل، نمونه محصول را بپزند. قیمت پایین بدون اطمینان از خلوص، ممکن است به خرید برنج مخلوط، کهنه یا دارای درصد شکستگی بالا منجر شود.
بازار مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد عنوان «برنج ایرانی» دیگر یک گروه قیمتی واحد نیست؛ مصرفکننده با بازاری روبهروست که از محصولات اقتصادی حدود ۳۸۰ هزار تومان تا نمونههای ممتاز نزدیک به ۶۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم امتداد دارد. نتیجه فصل برداشت مشخص خواهد کرد این شکاف در ماههای آینده کوچکتر میشود یا محصولات ممتاز همچنان مسیر جداگانه خود را ادامه میدهند.